Zbiegi tytułów ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Co nowego od 1 stycznia 2016 r.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. zmianie uległy niektóre zasady rozstrzygania zbiegów tytułów ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

  1. Zbieg wykonywania umowy zlecenia* lub współpracy ze zleceniobiorcą z:

1) wykonywaniem kolejnej lub kolejnych umów zlecenia; 2) wykonywaniem współpracy ze zleceniobiorcą; 3) byciem duchownym; 4) byciem posłem lub senatorem; 5) wykonywaniem pracy nakładczej; 6) wykonywaniem współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność

  1. Zbieg wykonywania więcej niż jednej umowy zlecenia z:

1) umową o pracę; 2) członkostwem w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych; 3) byciem funkcjonariuszem Służby Celnej; 4) pobieraniem świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego; 5) pobieraniem wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego, lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie*

* art. 9 ust. 1, 1a, 1b w zw. z ust. 2c ustawy.

  1. Osoby mające prawo do emerytury lub renty będące zleceniobiorcami
  2. Zbieg wykonywania umowy zlecenia lub współpracy ze zleceniobiorcą z prowadzeniem pozarolniczej działalności*

* art. 9 ust. 2a ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

  1. Zbieg wykonywania umowy o pracę nakładczą oraz prowadzenia pozarolniczej działalności*

    * art. 9 ust. 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

  2. Zbieg wykonywania umowy o pracę nakładczą i umowy zlecenia oraz prowadzenia pozarolniczej działalności, dla której minimalną podstawę wymiaru składek z tytułu działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego*

    * art. 9 ust. 2a i 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym  od 1 stycznia 2016 r.

  3. Zbieg wykonywania umowy zlecenia i bycia członkiem rady nadzorczej*

    * Art. 9 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

  4. Obsługa wniosków zleceniodawców

  5. Informacje dodatkowe

  6. Podstawa prawna

Zbieg wykonywania umowy zlecenia* lub współpracy ze zleceniobiorcą z:

1) wykonywaniem kolejnej lub kolejnych umów zlecenia; 2) wykonywaniem współpracy ze zleceniobiorcą; 3) byciem duchownym; 4) byciem posłem lub senatorem; 5) wykonywaniem pracy nakładczej; 6) wykonywaniem współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność

* Ilekroć mowa o "umowie zlecenia" należy przez to rozumieć umowę agencyjną, zlecenia lub o świadczenie  usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Zleceniobiorcą1), dla którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo tym ubezpieczeniom jako zleceniobiorca oraz z innych  tytułów (wymienionych w pkt. 1-6). Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub z innych tytułów osiąga kwotę  minimalnego wynagrodzenia2).

Analogiczna zasada jak dla zleceniobiorcy ma zastosowanie do osoby współpracującej przy wykonywaniu umowy zlecenia.

Uwaga!

  1. w celu rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych ustalania łącznej podstawy wymiaru składek należy dokonywać odrębnie dla każdego miesiąca,
  2. ustalając łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie uwzględnia się podstawy wymiaru składek wykazanej za miesiąc po ustaniu danego tytułu ubezpieczenia, tj. za miesiąc, w którym ubezpieczony nie podlegał już ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym ani jeden dzień (należy rozliczyć składki za ubezpieczonego wykazując kod tytułu ubezpieczenia rozpoczynający się cyframi 30 00). W tym miesiącu nie zachodzi bowiem zbieg ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tym tytułem,
  3. z tytułów, wobec których istnieje ustalony, na zasadach wskazanych wyżej, obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia za dany miesiąc powinna być ustalana na zasadach ogólnych. Kwota minimalnego wynagrodzenia nie jest kwotą graniczną podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Ustalenia łącznej podstawy wymiaru składek dokonuje się jedynie w celu rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w razie zbiegu określonych tytułów ubezpieczeń,
  4. ustalenia łącznej podstawy wymiaru składek dla celu rozstrzygnięcia zbiegu tytułów dokonuje się według kolejności ich powstawania3).

    Ubezpieczony może zmienić tytuł obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, jednak wybór ten powinien uwzględniać zasadę podaną na wstępie. Przykładowo ubezpieczony, który zawarł trzy kolejne umowy zlecenia (i zachodzi zbieg tych tytułów) nie może "skutecznie" dokonać wyboru dwóch z nich jako tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń, jeśli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu tych dwóch umów nie osiąga minimalnego wynagrodzenia.

    W przykładach (poniżej) przyjęto, że ubezpieczony nie dokonał zmiany tytułu obowiązkowych ubezpieczeń, chyba że zostało to wyraźnie wskazane w przykładzie.

    Ubezpieczony może także dobrowolnie, na swój wniosek, być objęty dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów (nie rodzących obowiązku tych ubezpieczeń),

  5. ilekroć jest mowa o przychodzie zleceniobiorcy lub wykonawcy należy przez to rozumieć przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowiłby podstawę wymiaru składek, gdyby umowa rodziła obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych4).W pierwszym kroku należy bowiem rozstrzygnąć zbieg ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Dopiero w odniesieniu do umów, które rodzą taki obowiązek można mówić o podstawie wymiaru składek na te ubezpieczenia (ustala się podstawę wymiaru składek, którą należy wykazać w imiennych raportach rozliczeniowych),

  6. w odniesieniu do miesiąca, w którym wystąpiła niezdolność do pracy skutkująca uzyskaniem niższego przychodu lub nieuzyskaniem go, przy sumowaniu podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe należy uwzględnić w przypadku:

a) zleceniobiorców, dla których odpłatność w umowie zlecenia została określona miesięcznie kwotowo, kwotę określoną w umowie zlecenia.

Zasada ta nie ma zastosowania w przypadku osób, dla których odpłatność w umowie została określona w kwotowej stawce godzinowej, akordowej albo prowizyjnie.

b) duchownych - kwota minimalnego wynagrodzenia,

c) osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolnicza działalność - wysokość najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe obowiązująca te osoby, tj. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,

d) osób współpracujących ze zleceniobiorcami - kwota minimalnego wynagrodzenia,

e) osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą - kwota 30% minimalnego wynagrodzenia.

Niezdolność do pracy musi być związana z korzystaniem z zasiłku z ubezpieczenia społecznego (zobacz przykład 18).

  1. w przypadku, gdy zleceniobiorca uzyska przychód z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, jednakże w całości za okres sprzed 1 stycznia 2016 r., w którym podlegał wyłącznie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, a umowa ta trwa po tej dacie, przychodu tego nie należy uwzględniać przy ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (zobacz przykład 19).

    W takim przypadku za ubezpieczonego powinny zostać złożone za miesiąc, w którym przychód taki został uzyskany, dwa imienne  raporty miesięczne:

    • ZUS RZA z kodem rozpoczynającym się cyframi 30 00, w którym zostaną rozliczone należne składki na ubezpieczenie zdrowotne od przychodu za okres sprzed 1 stycznia 2016 r., stanowiącego podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie,
    • ZUS RCA z kodem rozpoczynającym się cyframi 04 11 - "zerowy", albo z rozliczeniem składek, jeśli ubezpieczony w tym miesiącu uzyskał także przychód za okres od 1 stycznia 2016 r.
  2. przy ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek należy natomiast uwzględniać przychód wypłacony lub postawiony do dyspozycji ubezpieczonego od 1 stycznia 2016 r., należny
    za okres sprzed tej daty, jeżeli zleceniobiorca do 31 grudnia 2015 r. podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu (zobacz przykład 20), a umowa ta trwa po tej dacie,
  3. w przypadku, jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 9 ust. 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zleceniobiorca lub osoba współpracująca), w razie istnienia zbiegu wskazanego wyżej, jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, składka jest opłacana przez każdego płatnika, chyba że ubezpieczony przedłoży płatnikowi dokumenty, z których wynika brak konieczności opłacania składek5). Ustawowy wymóg opłacania składek oznacza, iż każdy zleceniodawca obowiązany jest zgłosić ubezpieczonego do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Dotyczy to także zleceniobiorców, którzy przed 1 stycznia 2016 r. podlegali wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, a umowa zlecenia nie wygasła ani nie została rozwiązana przed tą datą.

Przepisy nie precyzują rodzaju dokumentów, które ubezpieczony może przedłożyć płatnikowi. Zagwarantowano zatem stronom dowolność. Istotne jest, aby z przedłożonych dokumentów wynikały wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia zbiegu tytułów w danym przypadku, a tym samym stwierdzenia braku konieczności opłacania składek.

W przypadku, gdy dokumenty przedłożone przez ubezpieczonego okażą się niezgodne ze stanem faktycznym, co spowoduje, że dokumenty ubezpieczeniowe złożone za ubezpieczonego są nieprawidłowe, płatnik będzie zobowiązany do złożenia odpowiednich korekt dokumentów ubezpieczeniowych, na zasadach ogólnych.

Przykładowo jeśli płatnik oparł się na oświadczeniu zleceniobiorcy, iż z tytułu wcześniejszej umowy zlecenia zawartej z innym zleceniodawcą ma stałą odpłatność kwotową za jej wykonywanie (wypłata następuje w stałej miesięcznej wysokości) w wysokości 1 850 zł i zgłosił go wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, a następnie okaże się, iż faktycznie w danym miesiącu czy miesiącach osiągnięty przychód, stanowiący podstawę wymiaru składek, był niższy (nie był to przypadek pobierania zasiłku z ubezpieczenia społecznego),to płatnik będzie zobowiązany złożyć prawidłowe dokumenty ubezpieczeniowe.

Przykład 1

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 8 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 850 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2 000 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A. Umowa zawarta z płatnikiem B nie rodzi obowiązku tych ubezpieczeń, ponieważ podstawa wymiaru składek z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A osiąga minimalne wynagrodzenie.

Przykład 2

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A -1 200 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 600 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z obu tytułów (tj. u płatnika A od 1 do 31 stycznia, a u płatnika B od 10 do 31 stycznia).

Przykład 3

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 6 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 200 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2 400 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z obu tytułów (tj. u płatnika A od 1 do 31 stycznia, a u płatnika B od 6 do 31 stycznia).

Przykład 4

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła:

  • umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • umowę zlecenia z płatnikiem C. W umowie określono 23 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 000 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 400 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 2 400 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z tytułów wszystkich trzech umów zlecenia (tj. u płatnika A od 4 do 31 stycznia,  u płatnika B od 10  do 31 stycznia, a u płatnika C od  23 do 31 stycznia).

Łączna podstawa wymiaru składek z umów zawartych z płatnikami A i B nie osiągnęła minimalnego wynagrodzenia, dlatego obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych rodzi także umowa zawarta z płatnikiem C.

Przykład 5

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła:

  • umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • umowę zlecenia z płatnikiem C. W umowie określono 23 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 000 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2 300 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 2400 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z tytułów umów zlecenia zawartych z płatnikiem A i B. Z tych umów łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osiągnęła minimalne wynagrodzenie, stąd kolejna umowa zawarta z płatnikiem C nie rodzi obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Przykład 6

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Następnie osoba ta zawarła:

  • umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • umowę zlecenia z płatnikiem C. W umowie określono 23 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Wszystkie umowy zostały rozwiązane 31 stycznia 2016 r.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za styczeń 2016 r. z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A wynosi 1850 zł. 

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w styczniu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. Ponieważ z tego tytułu podstawa wymiaru osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia, z umów zawartych z płatnikiem B (przychód osiągnięty w tym miesiącu - 2 300 zł) i C (przychód osiągnięty w tym miesiącu - 1 800 zł) osoba nie będzie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.  

Przykład 7

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem 30 marca 2016 r. Ponadto osoba ta zawarła:

  • umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy, a umowa została rozwiązana z dniem 26 marca 2016 r.,
  • umowę zlecenia z płatnikiem C. W umowie określono 16 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy, a umowa została rozwiązana 8 marca 2016 r.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 600 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 0 zł (zgodnie z umową wynagrodzenie wypłacane jest 10 dnia następnego miesiąca za dany miesiąc),
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 0 zł (zgodnie z umową wynagrodzenie wypłacone zostanie po zakończeniu umowy - 15 kwietnia 2016 r.).

Przychód uzyskany w lutym wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 600 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 800 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 0 zł.

Przychód uzyskany w marcu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 600 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 800 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 0 zł.

Przychód uzyskany w kwietniu wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 800 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 3 600 zł,

i w obu przypadkach jest to przychód po ustaniu tytułu do ubezpieczeń (umowy uległy rozwiązaniu w poprzednim miesiącu). 

Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych rodzą:

  • w styczniu wszystkie trzy umowy (łączna podstawa wymiaru składek nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia),
  • w lutym wszystkie trzy umowy (łączna podstawa wymiaru składek z tytułu umów zawartych z płatnikiem A i B nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia),
  • w marcu wszystkie trzy umowy (łączna podstawa wymiaru składek z tytułu umów zawartych z płatnikiem A i B nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia).

W kwietniu osoba ta nie podlega już ubezpieczeniom społecznym (wszystkie umowy zostały rozwiązane w marcu 2016 r.) a tym samym nie zachodzi zbieg tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Natomiast płatnik B i C zobowiązani są rozliczyć i opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru tych składek uzyskanego po ustaniu tytułu ubezpieczeń (z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 30 00).

Przykład 8

Osoba wykonuje od 1 stycznia 2016 r. pracę u jednego płatnika na podstawie trzech umów zlecenia A, B i C (przedmioty tych umów są różne). Umowy A i B zostały zawarte na czas nieokreślony, a umowa C na okres do 15 lutego 2016 r. Wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy A i B płatne jest 26 dnia danego miesiąca za ten miesiąc, natomiast wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy C w kwocie 1 900 zł wypłacone ma być 10 marca 2016 r., czyli po jej zakończeniu. Ubezpieczony w dniu zawarcia umów wskazał jako rodzące obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych umowy A i B (umowy zostały zawarte w tym samym dniu, więc nie można ustalić kolejności sumowania podstaw wymiaru składek według kolejności powstawania tytułów; w takim przypadku ubezpieczony powinien dokonać wyboru tytułu/tytułów obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych ).

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy A - 1 500 zł,
  • z tytułu umowy B - 1 200 zł.

Przychód uzyskany w lutym 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy A - 1 500 zł,
  • z tytułu umowy B - 1200 zł.

Przychód uzyskany w marcu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy A - 1 500 zł,
  • z tytułu umowy B - 1200 zł,
  • z tytułu umowy C - 1900 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów umów A i B (łączna podstawa wymiaru składek  osiąga kwotę  minimalnego wynagrodzenia). Ponieważ umowa C nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych - płatnik nie jest zobowiązany do opłacania składek na te ubezpieczenia od przychodu uzyskanego w marcu 2016 r. z tytułu jej wykonywania.

Przykład 9

Osoba wykonuje pracę na podstawie trzech umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 10 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana z dniem 26 marca 2016 r.
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 20 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana z dniem 31 maja 2016 r.
  • zawartej z płatnikiem C, w której określono 28 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana z dniem 31 maja 2016 r.

Przychód uzyskany w marcu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy z płatnikiem A - 0 zł,
  • z tytułu umowy z płatnikiem B - 2 000 zł,
  • z tytułu umowy z płatnikiem C - 0 zł.

Przychód uzyskany w kwietniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy z płatnikiem A -3 000 zł (przychód po ustaniu tytułu do ubezpieczeń),
  • z tytułu umowy z płatnikiem B - 1200 zł,
  • z tytułu umowy z płatnikiem C - 1900 zł.

Przychód uzyskany w maju 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy z płatnikiem B - 2 000 zł,
  • z tytułu umowy z płatnikiem C - 1900 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

  • w marcu - z tytułów umów zawartych z płatnikami A i B (łączna podstawa wymiaru składek osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia). Umowa zawarta z płatnikiem C, z tytułu której w tym miesiącu osoba ta nie uzyskała przychodu, nie rodzi już obowiązku tych ubezpieczeń,
  • w kwietniu - z tytułów umów zawartych z płatnikami B i C. Umowa zawarta z płatnikiem
    A została rozwiązana 26 marca 2016 r., a tym samym przychód osiągnięty z tytułu jej wykonywania nie podlega sumowaniu. W tym miesiącu zbieg tytułów ubezpieczenia dotyczy wyłącznie umów zawartych z płatnikami B i C. Natomiast od przychodu osiągniętego w tym miesiącu z tytułu wykonywania umowy zawartej z płatnikiem A, powinien on rozliczyć i opłacić należne składki na zasadach ogólnych,
  • w maju - z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B. Z uwagi na to, iż z tytułu tej umowy podstawa wymiaru składek osiąga minimalne wynagrodzenie. Umowa z płatnikiem C nie rodzi już obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Przykład 10

Osoba wykonuje pracę na podstawie dwóch  umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 10 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (1 800 zł) zostanie wypłacone 16 stycznia 2017 r.,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 20 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (5 200 zł) zostanie wypłacone 10 stycznia 2017 r.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułów obu umów, tj.

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A w okresie od 10 marca do 31 grudnia 2016 r.,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B w okresie od 20 marca do 31 grudnia 2016 r.

W żadnym z miesięcy tego okresu z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A podstawa wymiaru składek nie osiąga bowiem minimalnego wynagrodzenia. Ponadto obaj płatnicy w dokumentach rozliczeniowych za styczeń 2017 r. są zobowiązani rozliczyć składki na ubezpieczenia społeczne od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek osiągniętego przez ubezpieczonego w tym miesiącu (po ustaniu tytułu do tych ubezpieczeń) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 30 00.

Przykład 11

Osoba wykonuje pracę na podstawie dwóch  umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 10 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie w wysokości 1 850 zł jest wypłacane za każdy miesiąc 29 dnia tego miesiąca,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 20 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (12 200 zł) zostanie wypłacone 10 stycznia 2017 r.

Osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A. Podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia za każdy miesiąc z tego tytułu osiąga bowiem kwotę minimalnego wynagrodzenia.

Przykład 12

Osoba wykonuje pracę na podstawie trzech umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 30 kwietnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 15 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 20 marca 2016 r. jako dzień jej rozwiązania,
  • zawartej z płatnikiem C, w której określono 20 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 20 kwietnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania.

Przychód uzyskany w styczniu  2016 r. wynosi:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 0 zł.

Przychód uzyskany w lutym  2016 r. wynosi:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 850 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 1000 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 3 000 zł.

Przychód uzyskany w marcu  2016 r. wynosi:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 600 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 3 400 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 2000 zł.

Przychód uzyskany w kwietniu  2016 r. wynosi:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 750 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 6 000 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A od 10 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r.,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B od 1 marca 2016 r. do 20 marca 2016 r. W lutym podstawa wymiaru składek osiągnęła minimalne wynagrodzenie u płatnika A, więc umowa
    z płatnikiem B nie rodziła obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W marcu
    z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A podstawa wymiaru nie osiąga minimalnego wynagrodzenia, dlatego umowa z płatnikiem B staje się tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń (od 1 do 20 marca 2016 r.),
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C od 1 kwietnia do 20 kwietnia 2016 r. (w tym miesiącu z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A podstawa wymiaru składek nie osiąga minimalnego wynagrodzenia). W lutym nie był to tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych ponieważ podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A osiągnęła minimalne wynagrodzenie, a w marcu łączna podstawa wymiaru składek u płatników A i B osiągnęła minimalne wynagrodzenie.

Przykład 13

Osoba wykonuje pracę na podstawie trzech umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 6 marca 2015 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2015 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (4 200 zł) zostanie wypłacone 16 stycznia 2016 r. Umowa ta rodziła obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 stycznia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (1 300 zł) zostanie wypłacone 31 stycznia 2016 r.,
  • zawartej z płatnikiem C, w której określono 20 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 26 stycznia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (300 zł) zostanie wypłacone 31 stycznia 2016 r.

Osoba ta w styczniu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B i umowy zawartej z płatnikiem C (podstawa wymiaru składek z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B nie osiąga minimalnego wynagrodzenia).

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A nie jest uwzględniana w sumowaniu, ponieważ w styczniu ubezpieczony nie podlega już ubezpieczeniom z tego tytułu (jest to przychód po ustaniu tytułu, rozliczany z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 30 00).

Przykład 14

Osoba uzyskała status duchownego 10 stycznia 2016 r. Zawarła umowę zlecenia, w której określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. W styczniu 2016 r. przychód z tytułu wykonywania umowy zlecenia wyniósł 300 zł, a w każdym kolejnym miesiącu po 600 zł. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za duchownego za styczeń wynosi 1 313 zł. (podstawa wymiaru dla osób duchownych - 1 850 zł, proporcjonalnie pomniejszona w związku z uzyskaniem statusu duchownego w trakcie miesiąca).

W styczniu 2016 r. osoba ta będzie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym zarówno jako duchowny, jak i z tytułu wykonywania umowy zlecenia (łączna podstawa wymiaru składek wynosi 1 613 zł). Od 1 lutego 2016 r. obowiązkowo będzie podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym wyłącznie jako duchowny (podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu bycia duchownym osiąga minimalne wynagrodzenie).

Przykład 15

Osoba zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia od 1 stycznia 2016 r. Przychód w tym miesiącu wyniósł  1 000 zł. Dodatkowo od 18 stycznia 2016 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą. Przychód z tego tytułu w styczniu  wyniósł 1 300 zł. Osoba ta w styczniu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów- jako zleceniobiorca i jako wykonawca.

Przykład 16

Osoba od 1 stycznia 2016 r. jest zatrudniona na podstawie dwóch umów zlecenia oraz jako wykonawca. Przychód w styczniu wyniósł:

  • z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A - 1 000 zł,
  • z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B - 1 000 zł,
  • z tytułu pracy nakładczej - 2 000 zł.

Ponieważ wszystkie tytuły powstały w tym samym dniu ubezpieczony wskazuje tytuł/tytuły, które będą rodzić obowiązek ubezpieczeń.

Jeśli wskaże pracę nakładczą, to nie będzie podlegał obowiązkowo z tytułu umów zlecenia. Jeśli wskaże umowy zlecenia zawarte z płatnikami A i B, to umowa o pracę nakładczą nie będzie rodziła obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Przykład 17

Osoba od 21 stycznia 2016 r. współpracuje przy prowadzeniu pozarolniczej działalności. Od 25 stycznia 2016 r. jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A, a od 26 stycznia 2016 r. jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B. Przychód z tytułu wykonywania umów zlecenia wyniósł w styczniu:

  • umowa zawarta z płatnikiem A - 200 zł,
  • umowa zawarta z płatnikiem B - 100 zł.

Z tytułu współpracy składki zostały rozliczone od podstawy wymiaru 863,32 zł (przy założeniu, że w 2016 r. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego stanowi kwota 2 433 zł).

W styczniu 2016 r. osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym zarówno z tytułu wykonywania współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności jak i z tytułu umów zlecenia zawartych z płatnikami A i B.

Przykład 18

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 1 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 grudnia 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Odpłatność za każdy miesiąc jej wykonywania została ustalona w kwocie 2000 zł,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 6 marca 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 31 maja 2016 r. jako dzień jej rozwiązania. Wynagrodzenie (3 200 zł) zostanie wypłacone 10 lipca 2016 r.

W kwietniu 2016 r. osoba ta uzyskała zasiłek z ubezpieczenia chorobowego w związku z niezdolnością do pracy od 1 do 14 kwietnia. W związku z tym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A wyniosła 1 000 zł. Ponieważ jednak osoba ta miała w umowie zlecenia określoną stałą odpłatność kwotową (osiągającą minimalne wynagrodzenie) tylko ta umowa będzie rodzić obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych także w kwietniu (w pozostałych miesiącach podstawa wymiaru składek osiąga minimalne wynagrodzenie z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A).

Przykład 19

Osoba wykonuje pracę na podstawie trzech umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 6 listopada 2015 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy (umowa na czas nieokreślony),
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy (umowa na czas nieokreślony),
  • zawartej z płatnikiem C, w której określono 20 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 26 lutego 2016 r. jako dzień jej rozwiązania.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A:

  • wynagrodzenie za grudzień 2015 r. wypłacono w styczniu 2016 r. (przychód - 3 400 zł). Wynagrodzenie za styczeń 2016 r. zostanie wypłacone w lutym 2016 r. (przychód - 2 800 zł), za luty w marcu 2016 r. (przychód - 3 100 zł). Za kolejne miesiące wypłata wynagrodzenia za dany miesiąc także będzie dokonywana w następnym miesiącu, a przychód będzie wyższy niż minimalne wynagrodzenie,
  • do 31 grudnia 2015 r. osoba ta podlegała wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu (pozostawała w stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w tym okresie).

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B osoba ta:

  • w styczniu 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości 600 zł, a w kolejnych miesiącach po 2 000 zł.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C osoba ta:

  • w styczniu 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości 600 zł, a w lutym w wysokości 2 800 zł.

Przychód osiągnięty w styczniu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A nie jest uwzględniany przy ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Tym samym w styczniu 2016 r. do sumowania należy przyjąć kwoty: 0 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A), 600 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B) i 600 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C).

Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w styczniu 2016 r. będą rodziły wszystkie trzy umowy (łączna podstawa wymiaru składek nie osiąga minimalnego wynagrodzenia). 

W kolejnych miesiącach obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych będzie rodzić wyłącznie umowa zlecenia zawarta z płatnikiem A (podstawa wymiaru składek osiąga minimalne wynagrodzenie). W konsekwencji umowy zawarte z płatnikami B i C w kolejnych miesiącach nie będą już rodziły obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Płatnik A powinien od przychodu osiągniętego przez zleceniobiorcę w styczniu 2016 r. za okres sprzed 1 stycznia 2016 r. (3 400 zł) rozliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne  w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RZA z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 30 00. Ponadto powinien złożyć raport ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 04 11 "zerowy" (zleceniobiorca nie uzyskał innego przychodu w tym miesiącu). 

Przykład 20

Osoba wykonuje pracę na podstawie trzech  umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono 6 listopada 2015 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy (umowa na czas nieokreślony),
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy (umowa na czas nieokreślony),
  • zawartej z płatnikiem C, w której określono 20 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy i 29 lutego 2016 r. jako dzień jej rozwiązania.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A:

  • wynagrodzenie za grudzień 2015 r. wypłacono w styczniu 2016 r. (przychód - 3 400 zł). Wynagrodzenie za styczeń 2016 r. zostanie wypłacone w lutym 2016 r. (przychód - 2 800 zł) a za luty w marcu 2016 r. (przychód - 3 100 zł). Za kolejne miesiące wypłata wynagrodzenia także będzie następowała w następnym miesiącu, a przychód będzie wyższy niż minimalne wynagrodzenie,
  • do 31 grudnia 2015 r. osoba ta podlegała ubezpieczeniom społecznym obowiązkowo.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B osoba ta w styczniu 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości 600 zł, a w kolejnych miesiącach po 2 000 zł.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C osoba ta w styczniu 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości 600 zł, a w lutym w wysokości 2 800 zł.

Przychód osiągnięty w styczniu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A (wynagrodzenie należne za grudzień 2015 r.) jest uwzględniany przy ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek, ponieważ ubezpieczony podlegał przed 1 stycznia 2016 r. obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Tym samym w styczniu 2016 r. do sumowania zostaną przyjęte kwoty: 3 400 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A), 600 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B) i 600 zł (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C).

Obowiązek ubezpieczeń w styczniu 2016 r. będzie więc rodziła jedynie umowa zawarta z płatnikiem A. Podobnie będzie w kolejnych miesiącach.

1) umowa nie została zawarta  z pracodawcą, z którym dana osoba pozostaje w stosunku pracy, a także w ramach umowy praca nie jest wykonywana  na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

2) art. 9 ust. 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązuje od dnia 1 stycznia 2016 r.

3) w art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dodane zostało zastrzeżenie ust. 2c.

4) bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy.

5) art. 34 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązujący od 1 stycznia 2016 r.

Zbieg wykonywania więcej niż jednej umowy zlecenia z:

1) umową o pracę; 2) członkostwem w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych; 3) byciem funkcjonariuszem Służby Celnej; 4) pobieraniem świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego; 5) pobieraniem wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego, lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie*

* art. 9 ust. 1, 1a, 1b w zw. z ust. 2c ustawy.

Osoba spełniająca jednocześnie warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu stosunku pracy oraz innych tytułów jest obejmowana tymi ubezpieczeniami wyłącznie ze stosunku pracy, jeżeli:

  • w umowie o pracę ma zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie,
  • w razie braku zagwarantowania co najmniej minimalnego wynagrodzenia (co może mieć miejsce w przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy) - jeśli podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Zasada  ta nie uległa zmianie.

Natomiast w przypadku, jeśli podstawa wymiaru składek z tytułów wymienionych w pkt 1-5 w przeliczeniu na pełen miesiąc, będzie niższa niż minimalne wynagrodzenie (przy braku zagwarantowanego w umowie o pracę minimalnego wynagrodzenia) zastosowanie będzie miał art. 9 ust. 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym dopiero jeśli łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułów wymienionych w pkt 1-5 oraz z tych tytułów, do których ma zastosowanie art. 9 ust. 2c osiągnie kwotę minimalnego wynagrodzenia, kolejne tytuły nie będą rodzić obowiązku tych ubezpieczeń.  

Uwaga!

  • tytuły, o których mowa w pkt. 1-5, zawsze rodzą obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych,
  • przy ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
    i rentowe zawsze w pierwszej kolejności uwzględnia się podstawę z tytułów, o których mowa w pkt. 1-5 (w szczególności stosunku pracy).

Pozostałe zasady sumowania podstaw wymiaru są analogiczne jak przy zbiegu dwóch lub więcej umów zlecenia (patrz wyżej)

Przykład 1

Osoba jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze czasu pracy 1/4 etatu przez płatnika A od 1 stycznia 2016 r. W umowie o pracę nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia. Comiesięcznie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tego tytułu wynosi 470 zł. Jednocześnie osoba ta zawarła dwie umowy zlecenia (praca nie jest wykonywana na  rzecz płatnika A):

  • z płatnikiem B - w umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • z płatnikiem C - w umowie określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

W styczniu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B osoba ta osiągnęła przychód w wysokości  900 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C
- 2 000 zł.

Osoba ta w styczniu 2016 r. obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy o pracę oraz z tytułów obu umów zlecenia (łączna podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę i  umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia).

Przykład 2

Osoba jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu przez płatnika C od 1 lutego 2016 r. W umowie o pracę nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia. Comiesięcznie podstawa wymiaru składek z tego tytułu wynosi 1 500 zł. Wcześniej osoba ta zawarła dwie umowy zlecenia (praca nie jest wykonywana na rzecz płatnika C):

  • z płatnikiem A - w umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • z płatnikiem B - w umowie określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Umowy zlecenia zostały rozwiązane 29 lutego 2016 r.

W styczniu i lutym 2016 r. z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A osiągnęła przychód w wysokości po 900 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B  - w styczniu 1 000 zł,  a w lutym 2 000 zł.

W styczniu 2016 r. osoba podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu obu umów zlecenia (tj. zawartej z płatnikiem A od 1 stycznia do 31 stycznia,  a z płatnikiem B - od 15 stycznia do 31 stycznia).

W lutym 2016 r. osoba ta obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym  z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A (suma podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia z płatnikiem A osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia). Dlatego umowa zlecenia zawarta z płatnikiem B nie rodzi obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Przykład 3

Osoba jest zatrudniona na podstawie dwóch umów o pracę w wymiarze czasu pracy każda 1/4 etatu, przez płatników A i B od 1 stycznia 2016 r. W umowach o pracę nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia. Comiesięcznie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu tych umów wynosi po 700 zł. Osoba ta zawarła również dwie umowy zlecenia (praca nie jest wykonywana na  rzecz płatnika A  ani płatnika  B):

  • z płatnikiem C - w umowie określono 1 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • z płatnikiem D - w umowie określono 15 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Umowy zlecenia zostały rozwiązane 29 lutego 2016 r.

W lutym 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem C osiągnęła przychód w wysokości 200 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem D - 2 000 zł.

Osoba ta w lutym obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umów o pracę zawartych z płatnikami A i B oraz z tytułów obu umów zlecenia.

Łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za luty z tytułu umów o pracę oraz umowy zlecenia zawartej z płatnikiem C nie osiąga minimalnego wynagrodzenia (700 + 700 + 200), dlatego też obowiązek tych ubezpieczeń rodzi także umowa zawarta z płatnikiem D.

Przykład 4

Osoba jest zatrudniona na podstawie dwóch umów o pracę w wymiarze czasu pracy każda 1/2 etatu przez płatnika A i płatnika B od 1 stycznia 2016 r. W umowach o pracę ma więc łącznie zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie. W lutym 2016 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu obu umów wyniosła łącznie 1 400 zł, z uwagi na pobieranie zasiłku chorobowego. Jednocześnie osoba ta zawarła dwie umowy zlecenia (praca nie jest wykonywana na rzecz płatnika A, ani płatnika B):

  • z płatnikiem C - w umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • z płatnikiem D - w umowie określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C comiesięcznie osiąga przychód w wysokości 800 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem D w styczniu  - 1 200 zł, a w kolejnych miesiącach po 2 400 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym wyłącznie z tytułu obu umów o pracę, także w lutym 2016 r. Z tych tytułów ma bowiem zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie. 

Osoby mające prawo do emerytury lub renty będące zleceniobiorcami

W przypadku zawarcia przez emeryta lub rencistę jednej umowy zlecenia osoba ta podlega z tytułu jej wykonywania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Natomiast w przypadku zawarcia więcej niż jednej umowy zlecenia, kolejne umowy będą rodziły obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, aż łączna podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia osiągnie minimalne wynagrodzenie. Dopiero kolejna umowa nie będzie już rodziła obowiązku tych ubezpieczeń6).

Zasady sumowania podstaw wymiaru są analogiczne jak przy zbiegu dwóch lub więcej umów zlecenia (patrz wyżej), z tym że w przypadku, gdy zleceniobiorca7) będący emerytem lub rencistą wykonuje równocześnie pracę na podstawie umowy o pracę, w pierwszej kolejności uwzględnia się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy (analogicznie jak w przypadku zleceniobiorcy nieposiadającego prawa
do emerytury bądź renty).

Przykład 1

Emeryt jest zatrudniony na podstawie dwóch umów zlecenia. Nie pozostaje w stosunku pracy. W umowie zawartej z płatnikiem A określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy, a w umowie zawartej z płatnikiem B - 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

W styczniu 2016 r. z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A przychód wyniósł 1 860 zł,  a z  tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 4 000 zł.

Osoba ta obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A. Umowa zawarta z płatnikiem B  nie rodzi obowiązku tych ubezpieczeń, ponieważ z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A osoba ta osiąga minimalne wynagrodzenie.  

Przykład 2

Osoba posiadająca prawo do renty, niepozostająca w stosunku pracy, jest zatrudniona na podstawie umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A - w umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • zawartej z płatnikiem B - w umowie określono 10 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • zawartej z płatnikiem C - w umowie określono 12 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

Wszystkie umowy uległy rozwiązaniu z dniem 31 stycznia 2016 r.

Przychód osiągnięty w styczniu 2016 r. wynosi:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1600 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 900 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 7600 zł.

Osoba ta obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów  umów zawartych z płatnikami A i B. Z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ponieważ łączna podstawa z tytułu umów zawartych z płatnikiem A i B osiąga minimalne wynagrodzenie.

Jeśli osoba ta zawierając trzecią umowę z płatnikiem C złożyłaby wniosek o wyborze tej umowy jako tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, to od 12 stycznia tylko ta umowa rodziłaby obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (podstawa wymiaru składek z tytułu tej umowy osiąga minimalne  wynagrodzenie).

Przykład 3

Osoba uprawniona do emerytury jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu przez płatnika A od 1 stycznia 2016 r. W umowie o pracę nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia. Comiesięcznie podstawa wymiaru składek z tego tytułu wynosi 1500 zł. Jednocześnie osoba ta zawarła dwie umowy zlecenia (praca nie jest wykonywana na rzecz płatnika A):

  • z płatnikiem B - w umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy,
  • z płatnikiem C - w umowie określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy.

W styczniu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B osiągnęła przychód w wysokości
2 000 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C  - 1 000 zł.

W styczniu 2016 r. emeryt podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B (suma podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia). Dlatego kolejna umowa zlecenia (z płatnikiem C) nie rodzi obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

6) w art. 9 ust. 4a ustawy dodano zastrzeżenie ust. 2c.

7) umowa nie została zawarta  z pracodawcą,  z którym dana osoba pozostaje w stosunku pracy, a także  w ramach umowy praca nie jest wykonywana  na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Zbieg wykonywania umowy zlecenia lub współpracy ze zleceniobiorcą z prowadzeniem pozarolniczej działalności*

* art. 9 ust. 2a ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

  • Osoba, dla której minimalną podstawę wymiaru składek z tytułu działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Zleceniobiorca lub osoba współpracująca ze zleceniobiorcą prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu wykonywania umowy zlecenia lub współpracy.

Uwaga!

powyższa zasada rozstrzygania zbiegu tytułów do ubezpieczeń ma zastosowanie do wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność (nie tylko działalność gospodarczą).

Taka osoba będzie podlegać obowiązkowo z tytułu pozarolniczej działalności, jeżeli podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania umowy zlecenia będzie niższa od najniższej podstawy z działalności, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego). W przypadku, jeśli będzie wynosiła co najmniej tyle ile najniższa podstawa, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy ubezpieczonemu przysługiwał będzie wybór tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Nie ma w tym przypadku odesłania do ust. 2c ustawy (nie stosuje się sumowania podstaw wymiaru składek).

Natomiast w sytuacji, gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność wykonuje więcej niż jedną umowę zlecenia, zbieg tytułów jest rozstrzygany wobec każdej umowy odrębnie. Podstawy wymiaru składek z tytułu wykonywania umów zlecenia nie podlegają "sumowaniu" (zobacz przykład 1).

W celu rozstrzygnięcia powyższego zbiegu w miesiącu, w którym zleceniobiorca pobiera z tytułu wykonywania umowy zasiłek bądź świadczenie rehabilitacyjne i podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zleceniobiorcy ulega pomniejszeniu, należy porównać tę podstawę z kwotą odpowiadającą pomniejszonej podstawie wymiaru składek z tytułu prowadzenia działalności, na zasadzie określonej w art. 18 ust. 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zobacz przykład 2).

Przykład 1

Osoba od 1 października 2015 r. jest wspólnikiem spółki jawnej. Z tego tytułu rozlicza składki za każdy miesiąc od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. wykonuje umowę zlecenia zawartą z płatnikiem A, a od 10 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. umowę zlecenia zawartą z płatnikiem B. Przychód osiągnięty w marcu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A wynosi - 50% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
  • zawartej z płatnikiem B wynosi - 70% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Osoba ta do 9 marca 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu bycia wspólnikiem, natomiast od 10 marca 2016 r. nadal podlega ubezpieczeniom z tego tytułu albo może zmienić tytuł do ubezpieczeń i podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B. Z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A od 1 do 31 marca 2016 r. może podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie.

Przykład 2

Wspólnik spółki jawnej w okresie od 1.02.2016 r. do 30.04.2016 r. wykonuje umowę zlecenia, w której comiesięczne wynagrodzenie ustalono w kwocie 3 000 zł. Z tytułu tej umowy został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych (dokonał zmiany tytułu do ubezpieczenia). Za okres od 1.03. do 15.03.2016 r. pobrała zasiłek chorobowy z tytułu wykonywania umowy. W okresie od 1.03. do 31.03.2016 r. z tytułu umowy osiągnął przychód w wysokości 1 500 zł.  Z tytułu bycia wspólnikiem w okresie od 16.03 do 31.03.2016 r. minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyniosłaby 1 255,74 zł, wyliczone w następujący sposób:

  • 2 433,00 zł: 31 x 16 = 1 255,74 zł, gdzie:

2 433,00 - kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 2016 r.

31 - liczba dni w marcu

16 - liczba dni w marcu 2016 r., w których ubezpieczony wykonywał umowę zlecenia i pozarolniczą działalność.

W marcu 2016 r. osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

- od 1 do 15.03.2016 r. z tytułu umowy zlecenia,

-od 16 do 31.03.2016 r. może nadal podlegać ubezpieczeniom jako zleceniobiorca ponieważ podstawa wymiaru składek z tego tytułu  jest wyższa od  kwoty odpowiadającej pomniejszonej podstawie wymiaru składek z tytułu prowadzenia działalności albo zmienić tytuł do ubezpieczeń.

  • Osoba, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek, o której mowa w art. 18a ustawy.

Zleceniobiorca lub osoba współpracująca ze zleceniobiorcą prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.

Uwaga!

  • z uwagi na wskazanie art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ta regulacja dotyczy wyłącznie osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą,
  • dodano zastrzeżenie ust. 2c ustawy, co oznacza, że ubezpieczony będzie obowiązkowo podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów, chyba że łączna podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia z tego tytułu lub tytułów osiągnie kwotę minimalnego wynagrodzenia. Wówczas kolejny tytuł lub tytuły nie będą rodziły tego obowiązku. Ubezpieczony może na bieżąco zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Zasady sumowania podstaw wymiaru są analogiczne jak przy zbiegu dwóch lub więcej umów zlecenia (patrz wyżej), z tym że w przypadku, gdy ubezpieczony będzie równocześnie pracownikiem w pierwszej kolejności uwzględnia się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy8).

Przykład 1

Osoba prowadzi  pozarolniczą działalność gospodarczą od 1 marca 2016 r. Z tytułu działalności rozlicza składki za każdy miesiąc od podstawy wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia (spełnia warunki ustawowe do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18a ustawy). Od 1 kwietnia 2016 r. wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia. Przychód z tytułu wykonywania umowy w każdym miesiącu wynosi 1 000 zł. Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.

Przykład 2

Zleceniobiorca jest  zatrudniony na podstawie dwóch umów zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A, w której określono datę rozpoczęcia jej wykonywania
    na 1 stycznia 2016 r.,
  • zawartej z płatnikiem B, w której określono datę rozpoczęcia jej wykonywania na
    15 stycznia 2016 r.

Przychód w każdym miesiącu z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A wynosi 1 000 zł, a z płatnikiem B - 900 zł. Następnie od 1 lutego 2016 r. osoba ta rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek określona w art. 18a ustawy. Ponieważ łączna podstawa wymiaru składek z tytułu umów zlecenia osiąga minimalne wynagrodzenie (nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu umów zlecenia), z tytułu prowadzenia działalności od 1 lutego 2016 r. osoba ta nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 

Przykład 3

Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej osoba spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniom społecznym od 1 lutego 2016 r. Rozlicza składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za każdy miesiąc od kwoty 30% minimalnego wynagrodzenia, tj. 555 zł (spełnia warunki ustawowe do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18a ustawy). Następnie zawarła umowy zlecenia:

  • z płatnikiem A, w której określono datę rozpoczęcia jej wykonywania na 1 marca 2016 r.,
  • z płatnikiem B, w której określono datę rozpoczęcia jej wykonywania na 15 kwietnia
    2016 r.

Przychód z tytułu wykonywania umowy zawartej z płatnikiem A wynosi comiesięcznie 1 000 zł, a z płatnikiem B  - 900 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

  • w lutym 2016 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
  • w marcu 2016 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz umowy zawartej z płatnikiem A,
  • w kwietniu 2016 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, umowy zawartej z płatnikiem A oraz umowy zawartej z płatnikiem B (łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu działalności oraz z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A nie osiąga minimalnego wynagrodzenia).

Przykład 4

Osoba rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 2016 r. Spełnia warunki ustawowe do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18a ustawy. Deklaruje jednak do podstawy wymiaru składek comiesięcznie kwotę 2 600 zł. Osoba ta zawarła umowę zlecenia na okres od 1 marca do 20 marca 2016 r. Z tytułu tej umowy przychód wyniósł w marcu 6 200 zł.

Ponieważ z tytułu prowadzenia działalności podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osiąga minimalne wynagrodzenie, z tytułu umowy zlecenia osoba ta nie będzie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Przykład 5

Osoba rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 2016 r. Spełnia warunki ustawowe do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18a ustawy. Deklaruje jednak do podstawy wymiaru składek comiesięcznie kwotę  5 600 zł.

Osoba ta zawarła dwie umowy zlecenia na okres:

  • z płatnikiem A - od 1 marca do 20 czerwca 2016 r. Z tytułu tej umowy w marcu, kwietniu, maju i czerwcu przychód wyniósł po 400 zł,
  • z płatnikiem B - od 16 marca 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Z tytułu tej umowy przychód
    w marcu wyniósł 600 zł, w kwietniu, maju i czerwcu - po 1 500 zł.

Ubezpieczony w styczniu i lutym podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia działalności.

W marcu także podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia działalności (umowy zlecenia nie rodzą obowiązku tych ubezpieczeń, ponieważ z tytułu działalności podstawa wymiaru składek osiąga minimalne wynagrodzenie). 

W dniu 20 kwietnia 2016 r. ubezpieczony składa wniosek o zmianę tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń wskazując umowy zlecenia. 

Dokonując ustalenia łącznej podstawy wymiaru składek za kwiecień celem rozstrzygnięcia zbiegu tytułu ubezpieczeń należy dokonać proporcjonalnego obliczenia przychodu stanowiącego podstawę wymiaru na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wykonywania umów zlecenia za okres od 20 do 30 kwietnia 2016 r. (do tej daty z tytułu wykonywania umów ubezpieczony podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu).

Umowa zawarta z płatnikiem A - (400 :30) x 11 =146,67 zł.

Umowa zawarta z płatnikiem B - (1 500:30) x 11 =550 zł.

Tym samym w kwietniu osoba ta podlega:

  • obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów obu umów zlecenia (od 20 kwietnia 2016 r.) oraz
  • obowiązkowo z tytułu prowadzenia działalności od 1 do 30 kwietnia 2016 r. ponieważ łączna podstawa wymiaru składek z tytułów umów zlecenia nie osiąga minimalnego wynagrodzenia.

W maju i czerwcu osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu obu umów zlecenia. Nie podlega natomiast obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia działalności, ponieważ łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wykonywania umów zlecenia osiąga minimalne wynagrodzenie (400+1 500=1 900 zł).

Od 1 lipca 2016 r. osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, ponieważ jest to jedyny tytuł do tych ubezpieczeń.

Przykład 6

Osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od 1 marca 2016 r. Z tego tytułu rozlicza składki za każdy miesiąc od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia (tj. 555 zł). Spełnia warunki ustawowe do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art. 18a ustawy. Od 1 kwietnia 2016 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę z płatnikiem A w wymiarze czasu pracy 1/4 etatu. W umowie nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia, a comiesięczny przychód wynosi 1 000 zł.

W maju zawarła umowę zlecenia od 7 do 20 maja 2016 r. Z tytułu tej umowy w maju uzyskała przychód w wysokości 3 200 zł.

Osoba ta w marcu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia działalności (nie występuje zbieg tytułów do ubezpieczeń). W kwietniu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stosunku pracy i z tytułu prowadzenia działalności (podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy nie osiąga minimalnego wynagrodzenia). W maju 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stosunku pracy, prowadzenia działalności i wykonywania umowy zlecenia. Łączna  podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy i z tytułu działalności nie osiąga bowiem minimalnego wynagrodzenia.

Przykład 7

Osoba wykonuje pracę na podstawie  umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono datę rozpoczęcia wykonywania pracy na 1 kwietnia 2016 r. Rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem 31 maja 2016 r. Następnie osoba ta od 1 maja 2016 r. stała się wspólnikiem spółki jawnej. Za maj zadeklarowała podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 2 433 zł (założono, że w 2016 r. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego stanowi ta kwota). Przychody osiągnięte z tytułu umowy zlecenia  zawartej z płatnikiem A wynoszą:

  • w kwietniu - 1 500 zł,
  • w maju - 1 500 zł.

Osoba ta w kwietniu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia (nie występuje zbieg tytułów ubezpieczeń). W maju podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

8) chodzi o przypadki, gdy z tytułu stosunku pracy dana osoba nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia i podstawa wymiaru składek nie osiąga minimalnego wynagrodzenia.

Zbieg wykonywania umowy o pracę nakładczą oraz prowadzenia pozarolniczej działalności*

* art. 9 ust. 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

  • osoba, dla której minimalną podstawę wymiaru składek z tytułu działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Wykonawca  prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy. Może on dobrowolnie, na swój wniosek, być objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również jako wykonawca. Zmiana tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jako osoby wykonującej pracę nakładczą będzie możliwa w przypadku, gdy podstawa wymiaru składek z tytułu tej umowy będzie wynosiła co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Uwaga!

  • przepis po zmianie dotyczy wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność.
  • osoba, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek, o której mowa w art. 18a ustawy.

Wykonawca prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność, dla którego właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a ustawy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.

Wybór tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych będzie możliwy w przypadku, gdy zarówno podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę nakładczą jak i z działalności, będzie wynosiła co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego

Uwaga!

przepis nie zawiera zastrzeżenia ust. 2c (nie stosuje się ustalania łącznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Przykład 1

Osoba prowadzi pozarolniczą działalność od 1 stycznia 2016 r., dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy (tj. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego), od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą. Z tytułu tej umowy osiągnęła przychód w wysokości:

  • w kwietniu 2016 r. - 40% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
  • w maju 2016 r. - 70% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
  • w czerwcu 2016 r.- 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Osoba ta w kwietniu 2016 r. nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym  z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, a w maju i czerwcu 2016 r. może wybrać/zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Przykład 2

Osoba prowadzi od 1 stycznia 2016 r. pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a ustawy i deklaruje podstawę wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą. Z tytułu tej umowy w marcu 2016 r. osiąga przychód w wysokości 70% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Osoba ta w marcu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym  z obu tytułów, gdyż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu prowadzenia działalności jest niższa od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Przykład 3

Osoba prowadzi od 1 stycznia 2016 r. pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a ustawy, jednak deklaruje podstawę wymiaru składek w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. zostaje zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą. Przychód z tytułu tej umowy wyniósł 70% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Osoba  ta w marcu 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, może jednak wybrać/zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych na wykonywania umowy o pracę nakładczą.

Zbieg wykonywania umowy o pracę nakładczą i umowy zlecenia oraz prowadzenia pozarolniczej działalności, dla której minimalną podstawę wymiaru składek z tytułu działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego*

* art. 9 ust. 2a i 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym  od 1 stycznia 2016 r.

Rozstrzygając zbieg tytułów do ubezpieczeń:

  • prowadzenie pozarolniczej działalności, dla której minimalną podstawę wymiaru składek
    z tytułu działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego oraz
  • wykonywanie umowy zlecenia,
  • wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę nakładczą,

należy odpowiednio zastosować art. 9 ust. 2a oraz art. 9 ust. 2b ustawy.

Przykład 1

Osoba od 1 października 2015 r. jest wspólnikiem spółki jawnej. Obowiązująca ją minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. wykonuje umowę o pracę nakładczą zawartą z płatnikiem A, a od 10 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r.  umowę zlecenia zawartą z płatnikiem B. Przychód osiągnięty w marcu 2016 r. z tytułu:

  • umowy o pracę nakładczą zawartej z płatnikiem A wynosi - 20% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
  • umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B wynosi - 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Osoba ta do 9 marca 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymi z tytułu bycia wspólnikiem, natomiast od 10 marca 2016 r. nadal podlega ubezpieczeniom z tego tytułu bądź może zmienić tytuł do ubezpieczeń i podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B. Z tytułu umowy o pracę nakładczą zawartej z płatnikiem A od 1 do 31 marca 2016 r. może podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie.

Przykład 2

Osoba od 1 lutego 2016 r. do 29 lutego 2016 r. wykonuje umowę o pracę nakładczą zawartą z płatnikiem A i umowę zlecenia zawartą z płatnikiem B. Od 10 lutego 2016 r. jest wspólnikiem spółki jawnej. Obowiązująca ją minimalna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Przychód osiągnięty w lutym 2016 r. z tytułu:

  • umowy o pracę nakładczą zawartej z płatnikiem A wynosi - 20% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (mniej niż wysokość minimalnego wynagrodzenia),
  • umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B wynosi - 40% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (mniej niż wysokość minimalnego wynagrodzenia).

Osoba ta do 9 lutego 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymi z tytułu wykonywania umowy zlecenia i umowy o pracę nakładczą (art. 9 ust. 2c ustawy). Od 10 lutego 2016 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu bycia wspólnikiem, a z tytułu wykonywania umów zlecenia i nakładczej dobrowolnie tym ubezpieczeniom.

Zbieg wykonywania umowy zlecenia i bycia członkiem rady nadzorczej*

* Art. 9 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Członkowie rad nadzorczych spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, podlegają ubezpieczeniom również z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej. Ponieważ przepis ten nie odsyła do ust. 2c, podstawa wymiaru składek z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej nie bierze udziału w ustalaniu łącznej podstawy wymiaru składek, o której mowa w tym przepisie (art. 9 ust. 2c ustawy).

Przykład 1

Osoba od 1 października 2015 r. jest członkiem rady nadzorczej. Z tego tytułu osiąga comiesięcznie przychód w wysokości 2 000 zł. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. wykonuje umowę zlecenia zawartą z płatnikiem A, a od 10 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r.  umowę zlecenia zawartą z płatnikiem B. Przychód osiągnięty w marcu 2016 r. z tytułu umowy zlecenia:

  • zawartej z płatnikiem A wynosi - 1 850 zł,
  • zawartej z płatnikiem B wynosi - 5 000 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymi z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej także w marcu 2016 r. Od 1 marca 2016 r. do 31 marca 2016 r. podlega również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. Z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A podstawa wymiaru składek osiągnęła kwotę minimalnego wynagrodzenia).

Obsługa wniosków zleceniodawców

Na wniosek zleceniodawcy Zakład bada prawidłowość wykazanych przez niego składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 9 ust. 2c ustawy (zleceniobiorca, osoba współpracująca ze zleceniobiorcą). Jeżeli w wyniku sprawdzenia wysokości miesięcznej podstawy wymiaru składek Zakład stwierdzi błędne wykazanie składek, informuje o tym niezwłocznie płatnika składek i ubezpieczonego za pośrednictwem płatnika składek9).

Uwaga!

  • świetle brzmienia tego przepisu, zawierającego odesłanie do art. 9 ust. 2c ustawy, przedmiotem badania będzie rozstrzygnięcie w zakresie zbiegu tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Załatwienie wniosku będzie polegało na wskazaniu, czy umowa zlecenia albo współpraca wskazane przez płatnika rodzą w danym miesiącu obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Odpowiedź na wniosek, o którym mowa w art. 34 ust. 6 ustawy nie będzie stanowiła potwierdzenia prawidłowości ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek przez płatnika składek (np. prawidłowości uwzględnienia wszystkich składników przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek),
  • wniosek nie jest sformalizowany. Celem ułatwienia płatnikom składek skorzystania z prawa do jego złożenia, wzór wniosku został udostępniony na stronie internetowej Zakładu, z możliwością wypełnienia i wydruku bądź jedynie wydruku, patrz: formularz ZUS-US-PWS01 oraz "Jak wypełnić wniosek płatnika". Zleceniodawca nie będzie zobowiązany do korzystania z tego wzoru. W takim przypadku należy jednak pamiętać o podaniu we wniosku:
    • danych identyfikacyjnych płatnika,
    • danych identyfikacyjnych ubezpieczonego,
    • okresów rozliczeniowych, których wniosek dotyczy.

Na wniosku płatnik może podać także dodatkowe informacje (np. o wskazaniu ubezpieczonego dotyczącego wyboru tytułu obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, określonej w umowie zlecenia stałej kwotowej odpłatności w przypadku pobierania w danym miesięcy zasiłku z ubezpieczenia społecznego),

  • informacja przekazywana zleceniodawcy w odpowiedzi na wniosek będzie aktualna wyłącznie na dzień jej sporządzenia,
  • Zakład będzie mógł rozstrzygnąć zbieg tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych po otrzymaniu imiennych raportów miesięcznych od wszystkich płatników danego ubezpieczonego za miesiąc wskazany we wniosku i pozyskaniu innych, niezbędnych do rozstrzygnięcia zbiegu informacji (np. wybór tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w przypadku, gdy tytuły te powstały tego samego dnia). Złożenie wniosku "wyprzedzająco", tj. za miesiąc, za który jeszcze nie upłynął termin na złożenie dokumentów rozliczeniowych będzie skutkował tym, że wniosek będzie oczekiwał na możliwość rozpatrzenia.
9) art. 34 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Informacje dodatkowe

  • w roku 2016 minimalne wynagrodzenie wynosi 1850 zł - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1385).
  • od 1 stycznia 216 r. nie ulegają zmianie w szczególności:
    • zasady ustalania podstawy wymiaru składek, w tym zleceniobiorców,
    • zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ani ustalania podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie,
    • zasady ustalania obowiązku ubezpieczeń społecznych osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, które umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Osoby takie uważa się za pracowników10),
    • zasady stosowania ograniczenia podstawy wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe osób, które ubezpieczeniu chorobowemu podlegają dobrowolnie, nie może przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Ograniczenie to należy stosować dla każdego tytułu odrębnie11). Tym samym, jeśli dana osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu dwóch umów zlecenia i z każdej z nich zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, to ograniczenie podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie do 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego stosuje się odrębnie dla podstawy wymiaru składki na to ubezpieczenie z danej umowy,
    • zasady podlegania ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu,

W przypadku, jeśli dokumenty ubezpieczeniowe złożone przez płatnika są nieprawidłowe w świetle zasad rozstrzygania zbiegów tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych płatnik jest zobowiązany do ich odpowiedniego skorygowania we własnym zakresie lub na wezwanie Zakładu, na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, także jeśli nieprawidłowości dotyczą okresu wstecznego. Nie ma znaczenia, że płatnik opierał się na dokumentach/oświadczeniach złożonych przez ubezpieczonego.

 
10) art. 8 ust. 2a i art. 9 ust. 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

11) art. 20 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Zmiany przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, z późn. zm.) wprowadzone ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1831) dotyczące zasad:

  • rozstrzygania zbiegów tytułów ubezpieczeń emerytalnego i rentowych,
  • składania wniosków przez płatników o zbadanie prawidłowości wykazanych przez nich składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za zleceniobiorców i osoby współpracujące ze zleceniobiorcami,

weszły w życie od 1 stycznia 2016 r.

Zobacz casusy:

 

 

 

 

 

 

 

 

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 1 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem 30 marca 2016 r. Ponadto osoba ta zawarła umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 11 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy, a umowa została rozwiązana z dniem 26 marca 2016 r.

Przychody osiągnięte z tytułu umów wynoszą:

w lutym:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1820 zł,
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2800 zł.

w marcu:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 2 400 zł
  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2800 zł.

W lutym 2016 r. osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A oraz z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B (z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A nie osiąga minimalnego wynagrodzenia). Natomiast w marcu tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest wyłącznie umowa zawarta z płatnikiem A (z tego tytułu podstawa wymiaru osiąga minimalne wynagrodzenie).

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 4 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana 29 lutego 2016 r. Następnie osoba ta zawarła:

  • umowę zlecenia z płatnikiem B. W umowie określono 11 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana 20 lutego 2016 r.,
  • umowę zlecenia z płatnikiem C. W umowie określono 1 lutego 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa została rozwiązana 20 marca 2016 r.

Przychód z tytułu wykonywania tych umów wyniósł:

  • w styczniu: z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 0 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 1 800 zł,
  • w lutym: z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 0 zł, z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B -1 400 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 3 400 zł,
  • w marcu: z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 4 400 zł, a z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 2 900 zł.

Osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

  • w styczniu 2016 r. z tytułu umów zawartych z płatnikiem A oraz płatnikiem B,
  • w lutym 2016 r. z tytułu wszystkich trzech umów, tj. zawartych z płatnikami A, B i C,
  • w marcu 2016 r. obowiązek ubezpieczeń rodzi umowa zawarta z płatnikiem C - jest to jedyny tytuł do tych ubezpieczeń.

 

Osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z płatnikiem A. W umowie określono 1 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa zostanie rozwiązana 20 stycznia 2016 r. Osoba ta zawarła umowę zlecenia także z płatnikiem B.
W umowie określono 15 stycznia 2016 r. jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy. Umowa zostanie rozwiązana 31 stycznia 2016 r. W okresie od 25 stycznia do 31 stycznia 2016 r. wykonuje kolejną umowę zlecenia, którą zawarła z płatnikiem C.

Przychód uzyskany w styczniu 2016 r. wyniósł:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A - 1 900 zł,

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem B - 2 000 zł,

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem C - 2 000 zł.

W styczniu 2016 r. osoba ta podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym:

  • z tytułu umowy zawartej z płatnikiem A od 1 do 20 stycznia 2016 r.,

  • z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem B od 21 do 31 stycznia 2016 r. (kolejna umowa rodzi tytuł obowiązkowych ubezpieczeń),

  • z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem C nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (przychód z tytułu wykonywania umowy zawartej z płatnikiem A osiąga minimalne wynagrodzenie).