Blog Rzecznika ZUS

Prognoza ZUS - nie dla idiotów 

Jak co roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłosił pięcioletnią prognozę wpływów i wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. I jak co roku większość mediów ograniczyła się do krzykliwych nagłówków typu "ZUS tonie". Czy ktoś wreszcie zrozumie co w tej prognozie jest zapisane? 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest do sporządzania prognoz aktuarialnych na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Co trzy lata mamy obowiązek przedstawiać długoterminową (50-letnią) prognozę wpływów i wydatków funduszu emerytalnego, a każdego roku średnioterminową (5-letnią) prognozę wpływów i wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Prognozy opracowywane są w kontekście obowiązującego prawa a ich wyniki zależą w sposób zasadniczy od prognozy sytuacji demograficznej oraz od parametrów makroekonomicznych takich jak: stopa bezrobocia, wskaźnik realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, ściągalność składek itp. W prognozie na lata 2011-15 założenia przyjęto zgodnie z Programem Konwergencji opracowanym przez Ministerstwo Finansów.
Na podstawie tych założeń ZUS prognozuje, że potrzeby finansowe Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ze źródeł innych niż składki będą wynosić średnio 70 mld zł rocznie. Nie jest to jednak żaden dług.

System ubezpieczeń społecznych w Polsce finansowany jest z kilku źródeł, a budżet państwa jest właśnie jednym z tych źródeł. Budżet nie dotuje systemu ubezpieczeniowego z konieczności, tylko na podstawie woli politycznej. Dziesięć lat temu politycy całkiem świadomie określili warunki umowy określającej podział kosztów pomiędzy ubezpieczonych a podatników. Nie można zatem mówić w tym przypadku o "deficycie" albo o "dziurze budżetowej".

Co to wszystko oznacza dla przeciętnego emeryta? Dokładnie nic. Prognoza ZUS jest jednym ze źródeł z informacji dla polityków odpowiedzialnych za kształtowanie polityki społecznej, które pozwalają oceniać efektywność funkcjonowania systemu emerytalnego i jego bezpieczeństwo. Mówiąc prościej - prognoza jest czymś w rodzaju wskazówek pilota dla kierowcy rajdowego, czy ma dodać więcej gazu, czy może raczej hamować, żeby bezpiecznie przejechać trudny zakręt.

Przewidywany w prognozie poziom dotacji do FUS nie stanowi żadnego zagrożenia dla funkcjonowania systemu. ZUS ma dzięki temu zagwarantowane pokrycie wszystkich zaplanowanych wydatków. Emeryci i renciści mogą więc spać spokojnie - nikt nie zabierze im ich pieniędzy.