Niemcy

W Niemczech ubezpieczenie na wypadek choroby i macierzyństwa administrowane jest przez kasy chorych, których jest ponad 400. Kasy te właściwe są zarówno dla świadczeń pieniężnych jak i w naturze, a ponadto pobierają składki na:

Wyżej wymienione składki dają łącznie 41,5% i są opłacane w połowie przez pracownika i w połowie przez pracodawcę. Wśród wszystkich wydatków ubezpieczenia chorobowego i macierzyńskiego (świadczenia lecznicze i w naturze) wydatki na zasiłki chorobowe stanowią 16%. Dla Niemiec, podobnie jak dla Belgii, największym problemem jest finansowanie usług medycznych.

Zasiłki chorobowe. Warunkiem otrzymania zasiłku chorobowego jest przynależność do jednej ze ściśle określonych grup osób:

Kolejnym warunkiem jest konieczność wystąpienia zdarzenia przewidzianego w ubezpieczeniu:

Prawo do zasiłku chorobowego powstaje w zależności od wypadku powodującego niezdolność do pracy:

Zarówno osoby, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę, jak i osoby bezrobotne mają równe prawo do zasiłku chorobowego. W obu tych przypadkach występuje prawo do dalszej wypłaty płacy w przypadku tej samej choroby pracownika. Jednakże, im częściej uzyskuje się inną diagnozę tym częściej ubezpieczony ma prawo do wypłaty płacy przez pracodawcę w czasie choroby. Wypłata płacy zależy od tego, czy stosunek pracy został zawarty niedawno czy trwa już dosyć długo. Jeśli został on dawno zawarty, ubezpieczony ma prawo do wypłaty płacy przez 6 tygodni, natomiast jeśli stosunek pracy trwa krótko, pracodawca nie jest zobowiązany do wypłaty płacy przez pierwsze 4 tygodnie choroby. Przez te 4 tygodnie kasa chorych wypłaca choremu zasiłek, po tym okresie obowiązek wypłaty ponownie przechodzi na pracodawcę. Pracodawca wypłaca płacę przez 6 tygodni, po czym obowiązek wypłaty świadczenia (czyli zasiłku) znowu przechodzi na kasę chorych. Zasiłek chorobowy zasadniczo przysługuje ubezpieczonemu przez 42 dni (6 tygodni) w przypadku tej samej choroby. Jeśli po tych 6 tygodniach ubezpieczony pracuje przez 6 miesięcy i znowu zachoruje na tę samą chorobę, pracodawca ma obowiązek wypłaty pensji przez następne 6 tygodni. Zadaniem kas chorych jest zawsze - na początku - sprawdzenie, czy to pracodawca nie jest zobowiązany płacić pracownikowi za okres choroby. Po upływie 12. miesięcy od pierwszego wystąpienia choroby, pracownik ma prawo do 6-tygodniowego wypłacania poborów przez pracodawcę.

Kasa chorych wypłaca zasiłek chorobowy najdłużej przez okres 78 tygodni w ciągu 3 lat przy tej samej chorobie. Do tego okresu zaliczane są również okresy wypłacania wynagrodzenia przez pracodawcę. Wysokość zasiłku chorobowego wynosi 70% ostatniego wynagrodzenia brutto objętego obowiązkowym ubezpieczeniem, lecz nie więcej niż 90% zarobków netto. Jeśli pracownik w czasie choroby pobiera wynagrodzenie za pracę lub jeśli niezdolność do pracy zgłosi z opóźnieniem, zasiłek chorobowy podlega zawieszeniu. Chory może np. po trzech tygodniach zgłosić się do kasy chorych z informacją, że od trzech tygodni jest chory i nie pobiera żadnego zasiłku. Zostanie mu wtedy przyznany zasiłek również za okres miniony. 

W Niemczech chory nie ma obowiązku w bardzo krótkim czasie złożenia w kasie chorych zaświadczenia o niezdolności do pracy, natomiast w ciągu 3 dni musi poinformować o tym pracodawcę. Ubezpieczeni są jednak zainteresowani szybkim otrzymaniem zasiłku i zazwyczaj szybko informują również kasę chorych. Wysokość zasiłku chorobowego ograniczona jest z jednej strony do 90% zarobków netto, z drugiej - poprzez wysokość zarobków objętych obowiązkową składką. W 1999 r. najwyższy zasiłek chorobowy wynosił 212,50 DM dziennie. Zasiłek chorobowy naliczany i wypłacany jest za każdy dzień kalendarzowy. Jeśli jednak wypłacany jest za okres całego miesiąca - każdy miesiąc liczony jest jako 30 dni. Od zasiłku chorobowego należy odprowadzić składki na ubezpieczenie emerytalne, fundusz pracy i ubezpieczenie pielęgnacyjne. Część składek jaką zazwyczaj pokrywa pracodawca, w momencie choroby pracownika pokrywa kasa chorych.

Tak więc kolejne etapy, jakie trzeba przejść aby uzyskać zasiłek chorobowy to:

Jeśli dana osoba przez jakiś czas jest chora, to pracodawca musi przesłać do kasy chorych zaświadczenie o zarobkach ubezpieczonego. Kasa chorych musi ustalić, jaki był regularny dochód przed wystąpieniem choroby (np. zalicza się godziny nadliczbowe, jeśli zostały one wypracowane co najmniej w okresie 3 miesięcy przed wystąpieniem choroby). Na podstawie tych obliczeń kasa chorych ustala wysokość należnego zasiłku. Następnie osoba, która zachorowała, otrzymuje od kasy chorych tzw. poświadczenie wypłaty. Podany jest w nim określony termin, w którym pacjent musi zgłosić się do lekarza leczącego, aby wypełnił to poświadczenie w części dotyczącej informacji nt. choroby, jej długości i planowanego leczenia itd. Wypłata zasiłku następuje w momencie, gdy wszystkie dane są zgromadzone oraz dostarczone jest zaświadczenie od lekarza. Kasa chorych ma 6 tygodni na uruchomienie tej procedury. Właściwe kierowanie tym systemem jest możliwe tylko dzięki elektronicznym programom komputerowym. 

Kontrolę zasadności wystawiania zwolnień lekarskich przeprowadzają kasy chorych w celu uzyskania informacji medycznych, jak i dokonania kontroli. Kasa chorych szczegółowo rozpatruje każde zwolnienie lekarskie. Jeśli wynika z niego, że choroba może trwać dłużej, chory - już w pierwszym tygodniu choroby - jest zapraszany na rozmowę. Podczas tej rozmowy, która odbywać się musi w przyjemnej atmosferze, należy ustalić razem z chorym, jak długo może trwać dana choroba, czy konieczne jest skierowanie na dodatkowe badania lub leczenie specjalne (rehabilitacja lub pobyt w ośrodkach sanatoryjnych).

Zasiłki macierzyńskie. Kasa chorych wypłaca zasiłek macierzyński na 6 tygodni przez porodem i 8 tygodni po rozwiązaniu oraz za dzień samego porodu. W przypadku ciąży mnogiej lub porodu przedwczesnego, zasiłek wypłaca się przez 12 tygodni po rozwiązaniu. Wysokość zasiłku powinna wynosić tyle, ile wynosi wynagrodzenie netto, ale nie więcej niż 25 marek dziennie. Jeśli zarobki są wyższe, wówczas pracodawca płaci tę różnicę. Całe postępowanie administracyjne jest podobne jak w przypadku choroby. Kobiety, które nie mają prawa do zasiłku chorobowego, otrzymują zasiłek jednorazowy w wysokości 150 DM w dniu rozwiązania, jeśli są ubezpieczone. Kobiety, które nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, ale pracują zawodowo, otrzymują zasiłek macierzyński z Federalnego Urzędu Ubezpieczeń, jednak nie więcej niż 400 DM za cały ten okres. Zasiłki macierzyńskie wypłacane są przez kasy chorych.