Staż uprawniający do renty

Okres składkowy i nieskładkowy wymagany do przyznania renty uzależniony jest od wieku osoby, w jakim powstała niezdolność do pracy. Okres ten wynosi:

  • 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
  • 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
  • 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
  • 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Warunek posiadania wyżej wymienionego okresu składkowego i nieskładkowego nie jest wymagany od osoby, która stała się niezdolna do pracy z powodu skutków wypadku w drodze do pracy lub z pracy, zaistniałego po dniu 31 grudnia 2002 r.

Okres wymaganych 5-ciu lat w odniesieniu do osób, u których niezdolność do pracy powstała po ukończeniu 30 roku życia, musi przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przypadającego przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Przykład

W dniu 19 marca 2015 r. wniosek o rentę zgłosił 34-letni mężczyzna. Lekarz orzecznik orzekł, iż niezdolność do pracy u ubezpieczonego powstała 1 października 2012 r. Zainteresowany udowodnił następujące okresy składkowe i nieskładkowe:
- od 1 lipca 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. zatrudnienie w ramach umowy o pracę - 1 rok i 6 miesięcy,
- od 1 stycznia 2003 r. do 30 września 2005 r. opłacanie składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności - 2 lata i 9 miesięcy,
- od 1 października 2005 r. do 30 września 2010 r. ukończone studia wyższe - 5 lat,
- od 1 lutego 2011 r. do 31 lipca 2012 r. zatrudnienie w ramach umowy o pracę - 1 rok i 6 miesięcy.

W dziesięcioleciu poprzedzającym datę zgłoszenia wniosku o rentę, tj. od 19 marca 2005 r. do 18 marca 2015 r. zainteresowany udowodnił 2 lata i 12 dni okresów składkowych. Udowodnione okresy nieskładkowe podlegają ograniczeniu do 1/3 udowodnionych w tym dziesięcioleciu okresów składkowych, a zatem uwzględnić można tylko 8 miesięcy i 4 dni okresów nieskładkowych. Łącznie w tym dziesięcioleciu ubezpieczony udowodnił 2 lata, 8 miesięcy i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Zainteresowany nie spełnia warunku posiadania 5  lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu poprzedzającym datę zgłoszenia wniosku.

Natomiast w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy, tj. od 1 października 2002 r. do 30 września 2012 r., ubezpieczony udowodnił 4 lata i 6 miesięcy okresów składkowych oraz 1 rok, 6 miesięcy okresów nieskładkowych (ograniczonych do 1/3 udowodnionych w tym dziesięcioleciu okresów składkowych). Łącznie w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy ubezpieczony udowodnił 6 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Zatem zainteresowany spełnił warunek posiadania wymaganego stażu w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy, a tym samym nabył prawo do renty.

---------------

Do dziesięcioletniego okresu poprzedzającego datę zgłoszenia wniosku o rentę lub datę powstania niezdolności do pracy nie zalicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy (renty inwalidzkiej), renty szkoleniowej lub renty rodzinnej.

Warunku dotyczącego posiadania pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w ciągu dziesięciolecia poprzedzającego dzień zgłoszenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy lub dzień powstania niezdolności do pracy nie muszą spełnić osoby, które udowodnią okres składkowy, wymieniony w art. 6 ustawy emerytalnej, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn oraz zostaną uznane za całkowicie niezdolne do pracy. Data powstania całkowitej niezdolności do pracy nie ma w tym przypadku znaczenia.

Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, uzależnionego od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy, warunek posiadania tego okresu uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy miał bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe.

 

Redakcja: Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych