USTALANIE 10 KOLEJNYCH LAT KALENDARZOWYCH

Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty przyjmuje się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez ubezpieczonego z ostatnich 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę.

Tak więc osoby, które wniosek o emeryturę lub rentę składają w 2017 roku, do ustalenia podstawy wymiaru wskazują zarobki z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z dwudziestolecia 1997 - 2016. Ubezpieczeni, którzy z wnioskiem tym wystąpią w roku 2018, do ustalenia podstawy wymiaru będą wskazywali zarobki uzyskane w  10 kolejnych latach kalendarzowych, wybranych z dwudziestolecia 1998 - 2017.

Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych ZUS uwzględni wyłącznie lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie. Jeżeli w  którymś z kolejnych lat ubezpieczony nie opłacał składki na ubezpieczenie (ubezpieczenia) społeczne lub opłacał ją przez niepełny rok - rok taki nie podlega wyłączeniu (art. 16 ustawy emerytalnej).

 

Przykład

W 2017 r. wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy złożyła 52-letnia kobieta. Wnioskodawczyni pracowała w latach 1976-1982. Potem przerwała zatrudnienie, a ponownie podjęła je w roku 2008 i pracuje nadal. Wnioskodawczyni posiada dokumentację potwierdzającą wysokość zarobków uzyskanych w latach 1976-1982 oraz 2009-2016.  Do obliczenia podstawy wymiaru mogą być przyjęte zarobki uzyskane wyłącznie w kolejnych 10 latach kalendarzowych, wskazanych w dwudziestoleciu 1997-2016. Do ustalenia podstawy wymiaru renty mogą być więc przyjęte zarobki z lat 2009-2016, a więc z 8 lat kalendarzowych. Za brakujące 2 lata, w których ubezpieczona nie pracowała i nie podlegała ubezpieczeniom społecznym - ZUS przyjmie wynagrodzenie w wysokości zerowej.

Jeżeli osoba ubiegająca się o emeryturę lub rentę nie osiągała zarobków w jakimkolwiek z 10 kolejnych tych lat kalendarzowych (przez cały rok lub część tego roku), ZUS nie pominie takiego roku przy ustalaniu podstawy wymiaru. W takim przypadku do ustalenia tej podstawy ZUS przyjmie zarobki w faktycznie uzyskanej wysokości (za lata, w których wnioskodawca pracował przez część roku) lub też w wysokości zerowej (za lata, w których wnioskodawca nie pracował i nie podlegał ubezpieczeniom).

 

Przykład

W 2017 r. złożył wniosek o emeryturę ustalaną na dotychczasowych zasadach 69 letni ubezpieczony. Do ustalenia podstawy wymiaru wskazał zarobki z lat 2006-2015. W okresie tym - z przerwami - był zatrudniony na umowie o pracę. W 2008 r. nie osiągnął  żadnych zarobków, a w 2009 r. pracował jedynie przez dwa miesiące. Przed 2005 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Do obliczenia podstawy wymiaru emerytury ZUS przyjmie zarobki uzyskane w dziesięcioleciu 2006 - 2015, z tym że za rok 2008 przyjmie zarobki zerowe, a za okres za rok 2009 - faktycznie uzyskane (a więc za dwa miesiące).

 

Przykład

We wrześniu 2016 r. wniosek o emeryturę złożył mężczyzna. Udowodnił 16 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 17 lat prowadzenia gospodarstwa rolnego. W zatrudnieniu pozostawał w latach 1981-1982, 1986-1988, 1993-1996 oraz 2008-2016. Udokumentował zarobki uzyskane we wszystkich tych latach, wskazując we wniosku o emeryturę, aby ZUS ustalił podstawę wymiaru w najkorzystniejszy sposób.  Do ustalenia podstawy wymiaru ZUS może przyjąć zarobki uzyskane w 10 kolejnych latach kalendarzowych, przypadających w dwudziestoleciu 1996-2015. Zarobki osiągnięte w latach: 1981-1982, 1986-1988, 1993-1994 nie mogą być uwzględnione przy ustalaniu podstawy wymiaru, bowiem lata te wykraczają poza wskazane dwudziestolecie, poprzedzające rok zgłoszenia wniosku o emeryturę. ZUS nie przyjmie także zarobków uzyskanych w roku 2016, bowiem nie zostały one uzyskane w roku poprzedzającym rok zgłoszenia wniosku o świadczenie.Należy nadmienić, że po przyznaniu emerytury emeryt - w roku 2017 - będzie mógł zgłosić wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru z uwzględnieniem tych zarobków (tzn. z 2016 r.), a ZUS dokona przeliczenia, jeśli zostaną spełnione wymagane warunki. W pełni nie zostaną również przyjęte zarobki w pozostałych wskazanych latach. Muszą to być bowiem kolejne lata kalendarzowe. W zależności od tego, co będzie najkorzystniejsze, ZUS przyjmie zarobki uzyskane w latach: 1996 - 2005, 1999 - 2008, 2000 - 2009, 2001 - 2010, 2002 - 2011, 2003 - 2012, 2004 - 2013, 2005 - 2014 lub 2006 - 2015. W każdym z tych wariantów suma wskaźników zostanie podzielona przez 10, przy czym za lata 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 i 2007 zostaną przyjęte zarobki zerowe, bowiem w tych latach ubezpieczony nie uzyskiwał żadnych zarobków (nie podlegał ubezpieczeniom społecznym).

Jeżeli osoba ubiegająca się o emeryturę lub rentę wykaże, że w roku kalendarzowym, który wskazuje do ustalenia podstawy wymiaru, była zatrudniona w ramach stosunku pracy, to w przypadku, gdy nie jest w stanie przedłożyć zarobków uzyskanych w tym roku, - za okresy, w których zatrudnienie było wykonywane na podstawie stosunku pracy - ZUS przyjmie wynagrodzenie minimalne.

 

Redakcja: Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych