Przejdź do treści |
Platforma Usług Elektronicznych - wersja graficzna | Baza wiedzy - wersja graficzna | Obsługa klientów - wersja graficzna
Zwiększ czcionkę | Zmniejsz czcionkę

Ubezpieczenia społeczne
Baza wiedzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych


Menu główne:
Przejdź do: Strona główna | Aktualności | O ZUS | Ubezpieczenia | Świadczenia | Statystyka | Prawo | UE

Strona główna »  Ogólne zasady zawieszania i zmniejszania ...
Menu strony:
Przejdź do: 1. Jakie świadczenia podlegają zasadom zawieszalności | 2. Kogo nie dotyczy zawieszalność | 3. Świadczenia emerytów, którzy ukończyli wiek 60 lat - kobiety i 65 lat - mężczyźni. | 4. Zawieszenie emerytury osoby nadal zatrudnionej u tego samego pracodawcy, co przed dniem nabycia prawa do emerytury | 5. Świadczenia "zbiegowe" | 6. Działalność objęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych | 7. Przychód wpływający na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń | 7.1. Kiedy należy łączyć przychody uzyskane z różnych tytułów | 7.2. Jak ustala się wysokość przychodu | 7.3. Przychód osiągany przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność | 7.4. Ustalanie przychodu | 7.5. Przychód osiągany za granicą | 8. Przychody, które nie podlegają rozliczeniu

Date aktualizacji: 30.04.2009 r.
Redakcja: Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych

Polecane:
Składki i świadczenia | Formularze | Poradniki | Blog Rzecznika ZUS | 80-lecie ZUS

Ogólne zasady zawieszania i zmniejszania wysokości emerytur i rent

1. Jakie świadczenia podlegają zasadom zawieszalności

W przypadku, gdy emeryt lub rencista osiąga przychód z tytułu działalności objętej obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi, zawieszeniu lub zmniejszeniu podlega:

Osobom, które mają prawo do emerytury pomostowej i osiągają przychód z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych lub o szczególnym charakterze, wymienionej w załączniku nr 2 do tej ustawy, zawiesza się wypłatę emerytury pomostowej, bez względu na wysokość przychodu.

Do góry

2. Kogo nie dotyczy zawieszalność

Nie wszystkie świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podlegają zawieszalności. Niezależnie od wysokości przychodu osiąganego przez osoby uprawnione do ich pobierania, zawieszeniu ani zmniejszeniu nie podlegają świadczenia:

Do góry

3. Świadczenia emerytów, którzy ukończyli wiek 60 lat - kobiety i 65 lat - mężczyźni.

Świadczenia pobierane przez emerytów, którzy osiągnęli wiek wynoszący 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, niezależnie od wysokości osiąganego przychodu, wypłacane są w pełnej wysokości. Należy zaznaczyć, że zasada ta dotyczy wyłącznie emerytów.

Przykład: Wcześniejsza emerytura pracownicza została przyznana w 2007 r. 58–letniej kobiecie, która udowodniła 30-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz przez ostatnich 18 lat nieprzerwanie wykonywała zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Po przyznaniu emerytury został rozwiązany stosunek pracy, a od stycznia 2008 r. emerytka ponownie podjęła pracę, tym razem w niepełnym wymiarze czasu pracy. Osiąga przychód w wysokości przekraczającej 70 % przeciętnego wynagrodzenia, lecz nie przekraczającej 130 % tego wynagrodzenia, a więc emerytura była wypłacana w zmniejszonej wysokości. W lutym 2009 r. emerytka ukończyła 60 lat. Od lutego 2009 r., tj. od miesiąca, w którym emerytka osiągnęła powszechny wiek emerytalny – 60 lat, ZUS wypłaca jej emeryturę w pełnej wysokości, niezależnie od wysokości osiąganego przychodu.

Z możliwości osiągania przychodu w dowolnej wysokości i jednocześnie nie wpływającego na wysokość wypłacanych świadczeń, mogą skorzystać nie tylko ci emeryci, którzy pobierają emeryturę. Otóż zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy emerytalnej, za emeryta uważa się osobę mającą ustalone prawo do emerytury. Ustalenie prawa do tego świadczenia, czyli stwierdzenie istnienia tego prawa w decyzji organu rentowego przyznającej emeryturę, nie jest równoznaczne z koniecznością pobierania tego świadczenia. Osoba uprawniona do emerytury, mająca również ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej, może pobierać rentę jako świadczenie korzystniejsze (lub wybrane). Osoba ta ma jednak status emeryta, a omawiany przepis jest związany z uprawnieniem do emerytury, a nie z rodzajem świadczenia, które jest faktycznie pobierane. Tak więc przychód osiągany przez emeryta, który ukończył wskazany wyżej wiek, pobierającego rentę rodzinną albo rentę z tytułu niezdolności do pracy (świadczenie korzystniejsze lub wybrane), nie będzie powodował zmniejszenia wysokości świadczenia ani zawieszenia prawa do pobieranego świadczenia.

Zwracamy jednak uwagę, że przedstawiona sytuacja nie dotyczy osób, którym ZUS z urzędu przyznał emeryturę (art. 24a i 27a ustawy emerytalnej). Te osoby – z chwilą ustalenia prawa do emerytury tracą prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy – a zatem mogą pobierać tylko emeryturę. Nie tracą natomiast prawa do renty rodzinnej, którą nadal mogą pobierać, jeśli jest to dla nich korzystniejsze.

Przykład: W styczniu 2004 r. ZUS przyznał emeryturę 55-letniej pracownicy. Emerytura została ustalona w wysokości świadczenia najniższego. W grudniu 2007 r. zmarł jej mąż. Z uwagi na to, że renta rodzinna jest świadczeniem wyższym, ZUS - zgodnie z wnioskiem zainteresowanej - wstrzymał wypłatę emerytury i wypłaca rentę rodzinną w wysokości wynoszącej dla jednej osoby 1 980,90 zł. Od stycznia 2008 r. emerytka podjęła zatrudnienie, a osiągany przychód przekraczał 70 % przeciętnego wynagrodzenia. Renta rodzinna była wypłacana w zmniejszonej wysokości. W maju 2008 r. emerytka, pobierająca – jako świadczenie korzystniejsze - rentę rodzinną, ukończyła 60 lat. Od maja 2008 r., tj. od miesiąca, w którym uprawniona osiągnęła wiek 60 lat, ZUS wypłaca rentę rodzinną w pełnej wysokości.

Przykład: W marcu 2007 r. prawo do renty rodzinnej uzyskała 58–letnia wdowa, urodzona 11 listopada 1948 r. Renta przysługuje w wysokości 2 400 zł. Wdowa pracuje i osiąga przychód powodujący zmniejszenie wysokości renty o maksymalną kwotę zmniejszenia. W listopadzie 2008 r. rencistka ukończyła 60 lat. Spełniła warunki do emerytury, bowiem udowodniła 12 lat składkowych i 4 lata nieskładkowe, co uprawniało ją do tzw. emerytury niepełnej (art. 28 ustawy emerytalnej). Nie złożyła wniosku o jej przyznanie, bowiem uznała, że emerytura będzie i tak znacznie niższa od renty. Ponadto nie chce rozwiązać stosunku pracy, a do końca 2008 r. był to warunek wymagany do podjęcia wypłaty emerytury. Jeżeli rencistka nie złoży wniosku o emeryturę, nie będzie miała statusu emeryta (mimo spełnienia warunków), a co za tym idzie nie będzie mogła pobierać renty rodzinnej w pełnej wysokości. Dopiero złożenie wniosku o emeryturę i ustalenie decyzją ZUS prawa do tego świadczenia umożliwi - niezależnie od wysokości osiąganego przychodu - pobieranie renty rodzinnej w pełnej wysokości.

W przypadku, gdy powszechny wiek emerytalny został ukończony np. przed rozpoczęciem roku 2009 (tj. roku, którego dotyczy rozliczenie przychodów), w całym 2009 r. przysługujące świadczenia wypłacane są w pełnej wysokości (chyba że emeryt złożył wniosek o zawieszenie wypłaty w trybie art.103 ust.3 ustawy emerytalnej).

Przykład: Wcześniejsza emerytura pracownicza została przyznana w 2008 r., 59–letniej kobiecie, urodzonej 17 grudnia 1948 r. Zainteresowana rozwiązała umowę o pracę z dniem 29 kwietnia 2008 r. Od 1 kwietnia 2008 r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury w pełnej wysokości, bowiem we wniosku o świadczenie zainteresowana wskazała, że nie zamierza osiągać przychodu. Od 1 stycznia 2009 r. emerytka podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. W związku z tym, że zainteresowana podjęła zatrudnienie po nabyciu prawa do emerytury, ale także po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat) ZUS - bez względu na wysokość przychodu i rodzaj wykonywanej pracy - będzie wypłacał emeryturę w pełnej wysokości. Zarówno pracodawca jak też i emerytka nie są zobowiązani do informowania ZUS-u o wysokości osiąganego przychodu.

Jeżeli emeryt osiągnął powszechny wiek emerytalny w trakcie rozliczanego roku, wypłata przysługującego mu świadczenia podejmowana jest w pełnej wysokości od pierwszego dnia miesiąca, w którym ten wiek został ukończony. Wypłatę świadczenia w pełnej wysokości organ rentowy podejmuje z urzędu.

Przykład: Wcześniejsza emerytura, przysługująca w związku z ukończeniem 60 lat i udowodnieniem 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach, została przyznana w 2005 r. Po przyznaniu emerytury zainteresowany rozwiązał stosunek pracy. Ponownie podjął zatrudnienie w grudniu 2006 r. W związku z osiąganiem przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego wynagrodzenia, ZUS wypłacał emeryturę w zmniejszonej wysokości. W dniu 31 grudnia 2008 r. emeryt ukończył 65 lat. ZUS - od 1 grudnia 2008 r., tj. od miesiąca, w którym emeryt ukończył powszechny wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 65 lat - wypłaca emeryturę w pełnej wysokości.

Do góry

4. Zawieszenie emerytury osoby nadal zatrudnionej u tego samego pracodawcy, co przed dniem nabycia prawa do emerytury

Ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507), uchylono art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej, zgodnie z którym prawo do emerytury podlega zawieszeniu bez względu na wysokość osiąganego przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie u tego samego pracodawcy i w ramach tego samego stosunku pracy, co przed przejściem na emeryturę.

Oznacza to, iż emerytury, do których prawo powstało począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r., nie podlegają już zawieszeniu z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia.

Do osób, którym emerytura została przyznana przed dniem 1 stycznia 2009 r., oddziały ZUS - realizując art. 45 ustawy o emeryturach kapitałowych - wysłały Informację, w której – między innymi – wskazano, że podjęcie wypłaty emerytury może nastąpić na wniosek osoby zainteresowanej. Organ rentowy podejmie wypłatę emerytury od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od stycznia 2009 r.

Mimo więc tego, że art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej już nie obowiązuje, mogą się zdarzyć przypadki, w których – wobec nie złożenia przez emeryta wniosku o podjęcie wypłaty świadczenia – emerytura nadal jest zawieszona na podstawie tego przepisu.

Wniosku o podjęcie wypłaty nie złożyli emeryci, którzy osiągają nieco niższe zarobki od tych, które wskazali do ustalenia podstawy wymiaru, a chcą skorzystać z możliwości przeliczenia emerytury od nowej kwoty bazowej, która od marca 2009 r. wynosi 2 578,26 zł. Kwota ta jest znacznie wyższa od poprzedniej (2 275,37 zł), a więc obliczenie podstawy wymiaru nawet przy zastosowaniu niższego wskaźnika – może spowodować podwyższenie emerytury. Jednak dla zastosowania takiego obliczenia (przy uzyskaniu niższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru) – warunkiem koniecznym jest niepobranie ani jednej emerytury.

Wniosku o podjęcie wypłaty emerytury mogły też nie zgłosić osoby, które są uprawnione do emerytur wcześniejszych, nie ukończyły jeszcze wieku 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna (co uprawnia do pobierania pełnej emerytury bez względu na wysokość zarobków), a osiągają przychody w wysokości skutkującej zawieszeniem prawa do świadczenia. Dla tych osób oznacza to, że emerytura jest i tak zawieszona, nie muszą informować ZUS o wysokości przychodów, a w przyszłości – w wybranym momencie, będą mogły przeliczyć emeryturę z uwzględnieniem zarobków uzyskanych po jej przyznaniu (a więc od nowej kwoty bazowej), nawet jeśli ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okaże się niższy od ostatnio ustalonego.

Osobom, które mają zawieszoną emeryturę w myśl art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej – ZUS podejmie wypłatę świadczenia od miesiąca, w którym zgłoszoną wniosek w tej sprawie. Przychód uzyskany w okresie, w którym prawo do emerytury było zawieszone w myśl wskazanego przepisu – nie podlega rozliczeniu.

Natomiast do końca 2008 r. - zawieszenie emerytury z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u tego samego pracodawcy - trwało do czasu rozwiązania stosunku pracy i przedłożenia w Oddziale ZUS świadectwa pracy lub zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę, potwierdzającego ustanie stosunku pracy.

W takim przypadku ZUS podejmował wypłatę emerytury od miesiąca, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym został przedłożony dokument potwierdzający ustanie zatrudnienia.

Przykład: Emerytura została przyznana od 18 września 2008 r., tj. od dnia spełnienia warunków do przyznania emerytury. Z dniem 29 października 2008 r. emeryt rozwiązał stosunek pracy, o czym niezwłocznie zawiadomił organ rentowy. W związku z tym ZUS podjął wypłatę emerytury począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym rozwiązano stosunek pracy, czyli od 1 października 2008 r. Ponowne zatrudnienie emeryt podjął od dnia 1 grudnia 2008 r. Przychód uzyskany w okresie od dnia przyznania emerytury do dnia poprzedzającego podjęcie wypłaty emerytury, tj. od 18 września do 30 września 2008 r., nie będzie podlegał rozliczeniu. W tym okresie zawieszone było prawo emerytury z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u pracodawcy, u którego emeryt był zatrudniony przed przejściem na emeryturę. Rozliczenie będzie zatem dotyczyło okresu od 1 października do 31 grudnia 2008 r., czyli od miesiąca, w którym ustała przyczyna powodująca zawieszenie emerytury do końca rozliczanego roku kalendarzowego.

Przykład: Od 1 listopada 2008 r., tj. od dnia spełnienia warunków do przyznania emerytury, przyznano emeryturę 60-letniemu mężczyźnie. Wnioskodawca posiadał wymagany co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. W związku z tym, że emeryt kontynuował zatrudnienie, ZUS nie podjął wypłaty świadczenia. W marcu 2009 r. emeryt zgłosił wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru z uwzględnieniem zarobków uzyskanych w 2008 r. , a więc po przyznaniu emerytury. Wskaźnik wysokosci podstawy wymiaru wynosi 125,89% i jest o 3,2% niższy od poprzednio obliczonego, lecz wysokość emerytury – z uwagi na obliczenie jej w całości od kwoty bazowej 2 578,26 zł – jest wyższa. Emeryt złożył również wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia. ZUS przeliczył więc wysokość emerytury od dnia 1 marca 2009 r. i od tego dnia podjął wypłatę emerytury w przeliczonej wysokości. Z uwagi na to, że emeryt osiąga zarobki zbliżone do 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i nie osiągnął wieku 65 lat – ZUS wypłaca emeryturę w wysokości zmniejszonej o kwotę maksymalnego zmniejszenia. Podkreślamy raz jeszcze, że podjęcie wypłaty emerytury zawieszonej w myśl art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej, możliwe jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Przychód uzyskany w okresie od dnia przyznania emerytury do końca 2008 r. nie będzie podlegał rozliczeniu. W tym okresie zawieszone było prawo emerytury z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. Rozliczenie będzie zatem dotyczyło roku 2009, a konkretnie okresu od 1 marca 2009 r., kiedy to – zgodnie z wnioskiem zainteresowanego – ZUS podjął wypłatę emerytury.

Do góry

5. Świadczenia "zbiegowe"

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury z prawem do renty:

  1. inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową,
  2. z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w więzieniach i obozach karnego zesłania (łagrach) w ZSRR, więzieniach polskich w latach 1944-1956 za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość lub w związku z pobytem na deportacji w ZSRR,
  3. z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, zaistniałym przed 1 stycznia 2003 r. wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub chorobą zawodową

obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość pobierania jednego świadczenia w pełnej wysokości, powiększonego o połowę drugiego.

UWAGA! Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199 poz. 1673 z późn. zm.), zwana dalej ustawą wypadkową, wyklucza możliwość wypłacania świadczeń zbiegowych w przypadku, gdy osoba uprawniona do emerytury i renty wypadkowej osiąga przychód w rozumieniu przepisów o zawieszalności - niezależnie od wysokości tego przychodu (art. 26 ust. 3 ustawy wypadkowej).

W przypadku osiągania tego przychodu, uprawnionemu przysługuje prawo do pobierania tylko jednego, wybranego świadczenia. Świadczenie to - w zależności od tego, w jakiej wysokości osiągany jest przychód - zostanie w dalszej kolejności poddane rygorom zawieszenia lub zmniejszenia wysokości.

Przykład: W marcu 2008 r. ZUS przyznał prawo do wcześniejszej emerytury 60–letniemu pracownikowi, uprawnionemu od 2000 r. do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Na wniosek uprawnionego ZUS wypłaca rentę z tytułu wypadku przy pracy w połowie ustalonej wysokości i pełną emeryturę. W 2009 r. zainteresowany podjął zatrudnienie na 1/2 etatu i osiąga przychód w wysokości 1700 zł miesięcznie. Przychód ten nie ma wpływu na zmniejszenie świadczenia, nie przekracza bowiem 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Osiąganie przychodu ma taki skutek, że zainteresowanemu - w miejsce pełnej emerytury i połowy renty - będzie przysługiwało wyłącznie jedno, wybrane świadczenie. Niezależnie bowiem od wysokości uzyskiwanego przychodu, nie przysługuje prawo do pobierania świadczeń zbiegowych.

Przykład: W 2002 r. ZUS przyznał pracownicy rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy. W 2008 r. rencistka ukończyła 55 lat, z tym dniem rozwiązała stosunek pracy. ZUS przyznał prawo do wcześniejszej emerytury od ukończenia wieku 55 lat. Zgodnie z wnioskiem zainteresowanej, ZUS wypłaca pełną kwotę renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy i połowę emerytury. Od dnia 1 stycznia 2009 r. uprawniona podjęła zatrudnienie. Osiągany przychód przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, lecz nie przekracza 130 % tego wynagrodzenia. W związku z tym ZUS wypłaca tylko jedno świadczenie (wybrane przez zainteresowaną), a więc albo emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy. Z uwagi na to, że osiągany przychód przekracza 70 % przeciętnego wynagrodzenia pobierane świadczenie wypłacanego jest w zmniejszonej wysokości.

Do góry

6. Działalność objęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych

Na zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości wpływa przychód osiągany z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Za działalność podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności. Jest to w szczególności:

Ponadto ZUS należy informować o kwotach przychodu uzyskanych z tytułu pełnienia służby w tzw. służbach mundurowych (Policja, Straż Pożarna itd.). Należy podkreślić, iż przychody - osiągane przez uczniów gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych i studentów, którzy nie ukończyli 26 roku życia - z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, pozostają bez wpływu na zawieszenie lub zmniejszanie renty. Wynika to z faktu, iż osoby te nie podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania takiej umowy.
Emeryt lub rencista oraz płatnik składek, przedkładając w ZUS informację o uzyskanym przychodzie, ma obowiązek poinformować także o kwotach pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, a także kwotach świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego mimo tego, że od wskazanych przychodów nie jest opłacana składka na ubezpieczenia społeczne.

Zasady dotyczące zawieszalności stosuje się do osób wyłączonych z ubezpieczenia społecznego w związku z posiadaniem ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz osób wykonujących działalność niepodlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu.

Do góry

7. Przychód wpływający na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń

7.1. Kiedy należy łączyć przychody uzyskane z różnych tytułów

Każdy emeryt i rencista, który osiągał przychód z tytułu wykonywania pracy, która objęta jest obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, ma obowiązek powiadomić organ rentowy o wysokości przychodu uzyskanego z tytułu tej pracy.

Dla ustalenia, czy osiągany przychód wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie należnego świadczenia, nie ma znaczenia to, czy emeryt lub rencista opłaca składki na ubezpieczenia społeczne, czy też jest zwolniony z tego obowiązku z uwagi na posiadanie ustalonego prawa do świadczenia lub z uwagi na podleganie obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z innego tytułu. Informacja ta ma szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że osoba osiągająca przychód z dwóch (lub więcej tytułów) rozliczana jest z łącznej kwoty przychodu.

Pracownik, który jednocześnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą lub wykonuje umowę-zlecenie na rzecz innego podmiotu, musi rozliczyć się z ZUS-em ze wszystkich przychodów. Zleceniodawca wystawiając zaświadczenie o wysokości uzyskanego przychodu z tytułu umowy-zlecenia wskazuje, że zainteresowany nie przystąpił dobrowolnie do ubezpieczeń społecznych.

Przykład: Od 1 marca 2008 r. ZUS przyznał pracownicy prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Uprawniona nie rozwiązała stosunku pracy w swoim macierzystym zakładzie pracy. Zawarła natomiast umowę-zlecenie z osobą niebędącą jej pracodawcą. Rencistka nie przystąpiła do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy-zlecenia, a więc tym samym nie opłaciła składek na te ubezpieczenia. Z tytułu wykonywanej umowy o pracę objęta jest obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Zainteresowana powinna wskazać do rozliczenia renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy zarówno przychód z tytułu umowy o pracę, jak i z umowy-zlecenia. Dla celów zawieszalności nie ma znaczenia to, że z tytułu wykonywania umowy-zlecenia zainteresowana nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i nie przystąpiła dobrowolnie do tych ubezpieczeń.

Z kolei płatnik składek musi wystawić zaświadczenie o łącznej kwocie uzyskanego przychodu, jeśli - w ramach umowy-zlecenia - zatrudnia emeryta lub rencistę, będącego jednocześnie jego pracownikiem.

Do góry

7.2. Jak ustala się wysokość przychodu

Przychód osiągany przez emeryta lub rencistę z tytułu wykonywania określonej dodatkowej pracy przyjmowany jest w wysokości stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Przykład: W 2007 r. ZUS przyznał 51–letniemu mężczyźnie rentę tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Rencista nadal pracuje i ociąga przychód w wysokości powodującej zmniejszenie renty. W sierpniu 2008 r. pracodawca wypłacił mu nagrodę jubileuszową. Kwota nagrody jubileuszowej nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zatem nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu przychodu podlegającego rozliczeniu za 2008 r.

W przypadku, gdy świadczeniobiorca nie jest zobowiązany do opłacania składek, przychód przyjmuje się w takiej wysokości, w jakiej zostałby ustalony dla celu opłacania składek, gdyby osoba uprawniona obowiązkowo podlegała ubezpieczeniom społecznym.

Przykład: Uprawniona do wcześniejszej emerytury 56-letnia kobieta prowadzi pozarolnicza działalność gospodarczą (produkcja opakowań). Dodatkowo od 1 października 2008 r. podjęła na ½ etatu – zatrudnienie w ramach umowy o pracę z wynagrodzeniem 1 500 zł miesięcznie. Od tego dnia nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności, natomiast obowiązkowi temu podlega z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę. Dla ustalenia wysokości przychodu za rok 2008 r. zostanie przyjęty przychód zarówno z tytułu zatrudnienia, jak i pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej przed podjęciem tego zatrudnienia, jak i w trakcie jego trwania.

Przypominamy, że mimo braku obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wpływa również przychód osiągany z tytułu służby w tzw. służbach mundurowych np. w Policji czy Wojsku Polskim, a także - w bardzo ściśle określonych przypadkach - wynagrodzenie lub uposażenie w stanie spoczynku pobierane przez sędziego lub prokuratora.

Informując ZUS o kwotach przychodów nie wolno zapomnieć o kwotach wypłaconych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, a także kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. Są to także przychody, z których należy rozliczyć się z ZUS.

Do góry

7.3. Przychód osiągany przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:

  1. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,
  2. twórcę i artystę,
  3. osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
    1. w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
    2. z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  4. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Za przychód osiągany przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy systemowej. Tak więc osoba prowadząca taką działalność i nie płacąca składek na ubezpieczenia społeczne informuje ZUS o kwocie przychodu w takiej wysokości, w jakiej - dla danego okresu - ustalona została, w myśl ustawy systemowej, podstawa wymiaru tych składek. Natomiast osoba, która dobrowolnie opłaca składki jako przychód wskazuje wysokość podstawy wymiaru przyjętej do ich obliczenia. Nie ma natomiast podstaw prawnych do przyjęcia, że przychodem przyjmowanym do rozliczenia emerytury i renty jest przychód stanowiący podstawę do ustalenia podatku dochodowego. Nie należy także utożsamiać podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Przykład: Kobieta, uprawniona do wcześniejszej emerytury pracowniczej, prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym; nie opłaca także dobrowolnie składek na ubezpieczenia społeczne. W 2008 r. z tytułu tej działalności uzyskała przychód w wysokości 56 678 zł. Dochód wynosił 31 679 zł. Ani wskazany przychód, ani dochód nie stanowią podstawy do rozliczenia z ZUS. Rozliczając się z ZUS, emerytka musi wskazać przychód w wysokości, jaka stanowiłaby podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r.

Zwracamy uwagę, że w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ustalana jest w dwóch wysokościach.

Osoby, które wykonują kilka rodzajów działalności gospodarczej (np. prowadzą sklep i wykonują usługi szewskie) - podlegają ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu wykonywania jednej z działalności. Informują więc ZUS o przychodzie osiągniętym z jednego tytułu (w praktyce oznacza to, że wskazują podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a nie jej dwu czy też trzykrotność).

Z tego powodu nie podlega też sumowaniu przychód uzyskany przez emeryta lub rencistę prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą, który jest jednocześnie wspólnikiem w spółce - na przykład - partnerskiej czy też komandytowej. W takim bowiem przypadku, jakkolwiek emeryt lub rencista wykonuje dwa rodzaje pozarolniczej działalności, tytuł ubezpieczenia jest jeden.

Do góry

7.4. Ustalanie przychodu

Przy ustalaniu, czy przychód wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń, obowiązuje generalna zasada, zgodnie z którą przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu (roku) w którym został wypłacony lub przedstawiony do wypłaty.

Przykład: Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy została przyznana od 1 lutego 2009 r. W marcu 2009 r. rencista podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, o czym powiadomił ZUS, wskazując jednocześnie, że osiąga przychód w wysokości powodującej zmniejszenie kwoty wypłaconej renty. Jednocześnie – w marcu 2009 r. – rencista zawarł, z tym samym pracodawcą umowę o dzieło. Wynagrodzenie z tytułu tej umowy zostało przedstawione do wypłaty w kwietniu 2009 r., jednak zainteresowany pobrał je w kasie firmy dopiero w maju 2009 r. Przychód uzyskany z tytułu wykonania umowy o dzieło zawartej z własnym pracodawcą stanowi przychód z daty wypłaty, a więc kwietnia 2009 r. W przypadku rozliczenia miesięcznego zostanie więc uznany za przychód uzyskany w tym miesiącu.

Przypominamy, że przychód z tytułu umowy o dzieło wykonywanej na rzecz pracodawcy wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury lub renty.

Od powyższej zasady istnieją jednak wyjątki.

Po pierwsze - przy ustalaniu przychodu wpływającego na zawieszanie prawa do emerytury lub renty albo zmniejszenie wysokości tych świadczeń nie uwzględnia się przychodu uzyskanego z tytułu pracy wykonywanej przed ustaleniem prawa do emerytury lub renty, niezależnie od tego, kiedy przychód ten został uzyskany.

Przykład: Kobieta, uprawniona do renty rodzinnej od lutego 2009 r., w maju 2009 r. otrzymała nagrodę za pracę wykonywaną w 2008 r. Od kwoty tej nagrody zostały – w maju 2009 r. – opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Kwota wypłaconej nagrody, jakkolwiek wypłacona w 2009 r., nie podlega wliczeniu do przychodu osiągniętego w 2009 r., a tym samym nie podlega rozliczeniu. Nagroda ta została wypłacona z tytułu pracy wykonywanej w okresie popadającym przed przyznaniem renty rodzinnej.

Należy także zaznaczyć, że przychód osiągnięty po ustaniu prawa do świadczenia nie podlega rozliczeniu, mimo że został uzyskany z tytułu działalności wykonywanej w okresie, gdy prawo do świadczenia istniało.

Przykład: Wdowiec pobierał rentę rodzinną od 1 maja 2006 r. do 31 marca 2009 r. Prawo do renty rodzinnej przyznano na okres orzeczenia niezdolności do pracy. W kwietniu 2009 r. lekarz orzecznik ZUS orzekł, że rencista jest zdolny do pracy, a orzeczenie to zostało potwierdzone w postępowaniu odwoławczym. W okresie pobierania renty, a także po jego zakończeniu, wdowiec był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W maju 2009 r. otrzymał nagrodę z zakładowego funduszu nagród („trzynastka”). Kwota tej nagrody nie zostanie uwzględniona przy rozliczaniu przychodu za 2009 r., mimo iż przysługuje za okres, w którym istniało prawo do świadczenia. Rozliczeniu podlegają wyłącznie przychody uzyskane (wypłacone lub przedstawione do wypłaty) za okres od 1 stycznia do 31 marca 2009 r.

W przypadku, gdy wypłacona należność częściowo dotyczy okresu, w którym zainteresowany był uprawniony do emerytury lub renty, do przychodu wpływającego na zawieszenie prawa do tego świadczenia lub zmniejszenia jego wysokości wlicza się odpowiednią część tej kwoty, przysługującą za okres, w którym zainteresowany był uprawniony do emerytury lub renty.

Przykład: Od 2 marca 2009 r. ZUS przyznał rentę rodzinną 54–letniej wdowie. Wdowa nieprzerwanie pozostaje w zatrudnieniu od 1980 r. W maju 2009 r. otrzymała nagrodę z zysku za I kwartał 2009 r. Do przychodu za maj 2009 r. ZUS doliczy część nagrody przysługującą za okres od 2 do 31 marca 2009 r.

Przepisy przewidują jeden przypadek, wskazany w §1 ust. 5 rozporządzenia o zawieszalności, w którym przychód uważa się za uzyskany w okresie, w którym była wykonywana praca, a nie w okresie, w którym został wypłacony. Warunkiem takiej klasyfikacji przychodu jest to, aby praca była wykonywana w okresie, w którym prawo do emerytury lub renty było zawieszone. Warunek ten uważa się za spełniony w przypadku, gdy świadczenie było zawieszone na wniosek zainteresowanego (art.103 ust.3 ustawy emerytalnej) albo w związku z osiąganiem przychodu w wysokości przekraczającej 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub też z uwagi na kontynuowanie - w przypadku przyznania emerytury - zatrudnienia u tego samego pracodawcy, co przed przejściem na emeryturę (art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej). Ten ostatni przypadek dotyczy tylko emerytur przyznanych do końca 2008 r.

Zasadę wynikającą z § 1 ust. 5 rozporządzenia o zawieszalności stosuje się wyłącznie wówczas, gdy rozliczenie przychodów z zastosowaniem tego przepisu jest dla emeryta lub rencisty korzystniejsze od rozliczenia na zasadach ogólnych, tj. od uznania, że przychód ten należy przypisać do miesiąca, w którym został osiągnięty.

Przykład: Wdowie przyznano rentę rodzinną od maja 2009 r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku. We wniosku o rentę zainteresowana wskazała, iż uzyskuje przychód w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. ZUS zawiesił wypłatę renty rodzinnej od maja 2009 r. Z dniem 11 grudnia 2009 r. rencistka rozwiązała stosunek pracy i zgłosiła wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia w pełnej wysokości. ZUS podjął wypłatę renty rodzinnej od 1 grudnia 2009 r. W grudniu 2009 r. pracodawca wypłacił rencistce nagrodę za październik 2009 r. Doliczenie tej nagrody do przychodu za miesiąc grudzień 2009 r. spowodowałoby, że w miesiącu tym renta rodzinna podlegałaby zawieszeniu. Natomiast, jeżeli ZUS doliczy wypłaconą nagrodę do miesiąca, za który przysługuje (tj. do października 2009 r.), a w którym prawo do renty było zawieszone - będzie to dla zainteresowanej korzystniejsze. Przy takim rozliczeniu renta za grudzień 2009 r. przysługuje w pełnej wysokości.

Omawianego przepisu nie stosuje się w przypadku, gdy dopiero wskutek rozliczenia świadczenia okaże się, że w danym okresie powinno być ono zawieszone, a w rzeczywistości w okresie tym było wypłacane w pełnej lub zmniejszonej wysokości.

Przykład: W styczniu 2008 r. ZUS przyznał wdowie prawo do renty rodzinnej. W grudniu 2008 r. wdowa powiadomiła organ rentowy o zamiarze osiągania przychodu w wysokości powodującej zmniejszenie renty o maksymalną kwotę zmniejszenia. Od stycznia 2009 r. ZUS wypłacał świadczenie w zmniejszonej wysokości. W maju 2009 r. rencistce wypłacono nagrodę za I kwartał 2009 r. W czerwcu 2009 r. rencistka ukończyła 60 lat i nabyła prawo do własnej, znacznie wyższej emerytury. Od 1 czerwca 2009 r. pobiera więc emeryturę w pełnej wysokości, bowiem – z uwagi na ukończenie 60 lat – emerytura przysługuje w pełnej kwocie, niezależnie od wysokości osiąganego przychodu. Emerytka złożyła wniosek o rozliczenie renty za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 maja 2009 r. Przedłożyła zaświadczenie pracodawcy, które w swej treści zawierało informację o wypłacie wynagrodzenia w rozbiciu na poszczególne miesiące. Zainteresowana w poszczególnych miesiącach osiągała przychód w różnych wysokościach. Po rozliczeniu renty rodzinnej okazało się, że przychód osiągnięty za kwiecień i maj 2009 r. powodował zawieszenie prawa do renty. Natomiast przychód osiągnięty w pozostałych miesiącach powodował zmniejszenie wysokości renty. ZUS nie ma podstaw do doliczenia nagrody do przychodów uzyskanych w styczniu, lutym i marcu (a więc do miesięcy, za które przysługuje) - co byłoby dla zainteresowanej bardziej korzystne. W tym bowiem okresie - zgodnie z jej oświadczeniem - renta była wypłacana w zmniejszonej wysokości, a nie zawieszona.

Do góry

7.5. Przychód osiągany za granicą

W przypadku, gdy emeryt lub rencista osiąga przychód za granicą w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego - przy rozliczaniu emerytury lub renty przychód ten przyjmuje się w wysokości faktycznie osiągniętej, udokumentowanej zaświadczeniem pracodawcy lub innego podmiotu, właściwego w myśl ustawodawstwa państwa, w którym osiągany jest ten przychód.

Jeżeli świadczeniobiorca przedłoży jedynie oświadczenie o wysokości uzyskanego przychodu, ZUS zobowiązuje go do niezwłocznego nadesłania wymaganego zaświadczenia, a także wskazania pracodawcy, u którego był zatrudniony za granicą oraz okresu, w jakim była wykonywana ta praca.

Jeśli świadczeniobiorca nie przekaże do ZUS wskazanego zaświadczenia, organ rentowy dokonuje rozliczenia emerytury lub renty na podstawie przedłożonego oświadczenia, z tym jednak, że przeprowadza postępowanie zmierzające do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego wysokość przychodu.

Rozliczenie świadczenia na podstawie oświadczenia emeryta lub rencisty podlega weryfikacji po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego wysokość przychodu, a w przypadku, gdy rozliczenie dokonane w oparciu o to zaświadczenie różni się od poprzedniego rozliczenia, ZUS dokonuje ponownego rozliczenia opierając się na danych wynikających z dokumentów.

Osoby, które wykonują w państwie umownym działalność (inną niż zatrudnienie w ramach stosunku pracy) - wymienioną w art. 104 ust. 1 ustawy emerytalnej jako podlegającą w myśl ustawodawstwa polskiego obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, dla potwierdzenia wysokości przychodu przedkładają oświadczenie o wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, od której opłacają lub opłacałyby (w przypadku niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia) składkę w myśl ustawodawstwa tego państwa.

Przy ustalaniu równowartości w złotych polskich (PLN) przychodu uzyskanego w państwach członkowskich UE/EOG, zastosowanie ma kurs przeliczenia walut ogłaszany przez Komisję Administracyjną, obowiązujący w kwartale obejmującym miesiąc, który podlega rozliczeniu. Za przychód osiągany przez emeryta lub rencistę, który jest zatrudniony za granicą u zagranicznego pracodawcy w państwie nieumownym, uważa się przychód zadeklarowany (w formie oświadczenia) przez tę osobę, nie niższy niż kwota najniższego wynagrodzenia. W przypadku świadczeniobiorcy, który za granicą prowadzi pozarolniczą działalność, za przychód ten uważa się zadeklarowaną kwotę, nie niższą niż 60 % przeciętnego wynagrodzenia.

W przypadku miesięcznego rozliczania przychodu uzyskanego w państwach nie będących członkami UE/EOG stosuje się kursy średnie określonych walut obcych w PLN, ogłoszone przez Prezesa NBP w ostatnim dniu każdego z miesięcy rozliczanego roku kalendarzowego.

Jeżeli dla świadczeniobiorcy korzystniejsze jest rozliczenie roczne, przychód uzyskany w rozliczanym roku ustala się jako sumę przychodów uzyskanych w poszczególnych miesiącach tego roku, po ich odpowiednim przeliczeniu.

Jeżeli w przedłożonym zaświadczeniu/oświadczeniu podana jest łączna kwota przychodu uzyskana w rozliczanym roku kalendarzowym, należy stosować kursy średnie określonych walut obcych w PLN, ogłoszone przez Prezesa NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego albo w ostatnim dniu miesiąca rozliczanego okresu (jeżeli okres ten jest skrócony, np. w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego 60 - 65 lat).

Do góry

8. Przychody, które nie podlegają rozliczeniu

Przychody uzyskane z innego tytułu niż zatrudnienie, służba lub inna praca zarobkowa albo pozarolnicza działalność pozostają bez wpływu na zawieszenie lub zmniejszenie wysokości świadczeń.

Obowiązujące przepisy przewidują również takie okoliczności, które wyłączają niektóre przychody z rozliczania, mimo że zostały one uzyskane z wymienionych wyżej tytułów.

Te szczególne regulacje dotyczą:

  1. przychodu uzyskanego z tytułu pracy wykonywanej przed przyznaniem prawa do świadczenia lub po ustaniu prawa do emerytury lub renty; przychód ten pozostaje bez wpływu na rozliczanie świadczeń.

    Przykład: Emerytura została przyznana od 1 maja 2008 r. ZUS podjął jej wypłatę, bowiem z dniem 30 kwietnia 2008 r. pracownica rozwiązała umowę o pracę. Emerytka podjęła ponownie zatrudnienie z dniem 1 października 2008 r. W lipcu 2008 r. poprzedni pracodawca wypłacił zainteresowanej zaległe wynagrodzenie za kwiecień 2008 r., a więc za okres, gdy nie istniało jeszcze prawo do świadczenia. Kwota tego wynagrodzenia, jakkolwiek wypłacona w lipcu 2008 r., nie stanowi przychodu podlegającego rozliczeniu za 2008 r. Jest to bowiem wynagrodzenie z tytułu pracy wykonywanej przed przyznaniem świadczenia.

  2. przychodu uzyskanego przez emeryta po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiety, 65 - dla mężczyzny). W tym przypadku do rozliczenia świadczenia w danym roku kalendarzowym przyjmuje się przychód uzyskany przez świadczeniobiorcę od 1 stycznia (lub od dnia przyznania emerytury) do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym emeryt ukończył wskazany wiek.

    Przykład: W sierpniu 2008 r. ZUS przyznał 64–letniemu pracownikowi wcześniejszą emeryturę pracowniczą w związku z udowodnieniem 35-letniego okresu ubezpieczenia pracowniczego. Z dniem 31 lipca 2008 r. emeryt rozwiązał stosunek pracy w swoim macierzystym zakładzie pracy, a w październiku 2008 r. zawarł – na okres 3 miesięcy – umowę-zlecenie. W listopadzie 2008 r. emeryt ukończył 65 lat. Przy rozliczaniu emerytury za 2008 r. zostanie uwzględniony jedynie przychód uzyskany w październiku 2008 r.

    Zasada ta nie dotyczy przypadków, kiedy rozliczenie na ogólnych zasadach, tj. w skali całego rozliczanego roku (okresu) - jest dla emeryta korzystniejsze.

  3. przychodu uzyskanego w okresie, w którym świadczenie było zawieszone w trybie art. 103 ust. 3 ustawy emerytalnej; przychód ten nie podlega uwzględnieniu przy rozliczaniu świadczeń.

    Przykład: Wcześniejsza emerytura została przyznana w 2007 r. W styczniu 2008 r. emeryt podjął zatrudnienie i osiąga bardzo wysokie wynagrodzenie (350% przeciętnego wynagrodzenia). Nie chce się rozliczać z ZUS-em, więc w lutym 2008 r. zgłosił wniosek o zawieszenie wypłaty emerytury w trybie art.103 ust.3 ustawy emerytalnej. ZUS zawiesił wypłatę emerytury od 1 lutego 2008 r. Wniosek o podjęcie wypłaty emeryt zgłosił w kwietniu 2009 r., kiedy to skończył 65 lat i może pobierać emeryturę niezależnie od kwoty osiąganych zarobków, bez konieczności informowania ZUS o osiąganych przychodach. W tym przypadku ZUS rozliczy przychód uzyskany w styczniu 2008 r., natomiast – za rok 2008 - nie podlega rozliczeniu przychód uzyskany od 1 marca do 31 grudnia 2008 (zawieszenie prawa do świadczenia w myśl art. 103 ust. 3 ustawy emerytalnej). W 2009 r. emerytura również nie podlega rozliczeniu, bowiem do końca marca 2009 r. była zawieszona na wniosek zgłoszony jeszcze w 2008 r., a w kwietniu emeryt skończył 65 lat i jakkolwiek zgłosił wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia, to z uwagi na ukończenie powszechnego wieku emerytalnego - emerytura nie podlega rozliczeniu.

  4. przychodu uzyskanego przez emeryta w okresie, gdy emerytura była zawieszona wskutek kontynuowania zatrudnienia u tego samego pracodawcy, u którego emeryt był zatrudniony przed uzyskaniem świadczenia (art.103 ust.2 a ustawy emerytalnej). W tym przypadku nie można mówić o zawieszeniu prawa do emerytury z uwagi na osiąganie przychodu, bowiem okolicznością powodującą zawieszenie prawa do emerytury jest nieprzerwane wykonywanie zatrudnienia w ramach tego samego stosunku pracy i na rzecz tego samego pracodawcy, co przed przejściem na emeryturę.

    Przykład: Wcześniejsza emerytura została przyznana od 1 lipca 2008 r., ale - z uwagi na kontynuowanie przez świadczeniobiorcę zatrudnienia w ramach tego samego stosunku pracy - ZUS zawiesił wypłatę emerytury. Emerytka rozwiązała umowę o pracę z dniem 30 października 2008 r., o czym niezwłocznie powiadomiła ZUS. Organ rentowy podjął wypłatę świadczenia od 1 października 2008 r. Przy rozliczaniu emerytury za 2008 r. nie podlega uwzględnieniu przychód uzyskany w okresie od 1 lipca do końca września 2008 r., a więc w okresie, gdy emerytura była zawieszona w trybie art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej.
Do góry
Kontakt | Materiały do pobrania | Zamówienia publiczne | Konkursy ofert | Praca w ZUS | Szkolenia
Mapa serwisu | Słownik | Oświadczenie o dostępności | Inne serwisy
Biuletyn Informacji Publicznej | Serwis WAP | Serwis RSS
1998 - 2013 r. Serwisem zarządza Departament Aplikacji Autorskich i Gabinet Prezesa

Copyright © ZUS