V edycja Konkursu Prezesa ZUS rozstrzygnięta. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie triumfuje we wszystkich kategoriach

Do V edycji konkursu zgłoszono 16 prac dyplomowych – trzy doktorskie, siedem magisterskich oraz sześć licencjackich (piętnaście z nich spełniło wymogi formalne i zostało poddanych ocenie merytorycznej). Autorzy reprezentowali czołowe ośrodki akademickie w Polsce – zarówno uniwersytety publiczne, jak i uczelnie ekonomiczne oraz niepubliczne. Prace były bronione w dyscyplinie nauk prawnych lub ekonomii i finansów.

W kategorii prac doktorskich rywalizowały rozprawy przygotowane na:

• Akademii Leona Koźmińskiego,
• Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie,
• Uniwersytecie Warszawskim.

Tematyka obejmowała zarówno zagadnienia prawne, jak i ekonomiczne. W obszarze nauk prawnych analizowano m.in. problem opłacania składek za pracowników delegowanych w świetle rozporządzenia nr 883/2004/WE o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz świadczenia na rzecz rodziny w kontekście unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dyscyplinie ekonomia i finanse podjęto pogłębioną analizę finansowych skutków ryzyka długowieczności i jego wpływu na model państwa opiekuńczego.

W kategorii prac magisterskich zgłoszenia napłynęły z:

• Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie,
• Uniwersytetu WSB Merito w Toruniu,
• Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie,
• Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie,
• Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,
• Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

W ramach nauk prawnych analizowano m.in. dobrowolność uczestnictwa w systemie ubezpieczeń społecznych oraz indywidualną sprawę administracyjną z zakresu ubezpieczeń społecznych. W obszarze ekonomii i finansów podejmowano zagadnienia opłacalności podatkowej dodatkowych form oszczędzania na starość, zachowań oszczędnościowych Polaków w warunkach niepewności gospodarczej, efektywności i modeli systemu emerytalnego (solidaryzm vs. indywidualizm), a także wpływu innowacji na wizerunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W kategorii prac licencjackich swoje opracowania zgłosili absolwenci:

• Uniwersytetu Gdańskiego,
• Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie,
• Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,
• Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Wśród tematów dominowały zagadnienia związane z funkcjonowaniem systemu emerytalnego, zmiany demograficzne i ich konsekwencje finansowe, renta z tytułu niezdolności do pracy w ujęciu porównawczym, wiek emerytalny jako przesłanka nabycia uprawnień, a także dodatkowe oszczędzanie jako sposób finansowania luki emerytalnej.

Zróżnicowanie tematyczne potwierdziło interdyscyplinarny charakter problematyki ubezpieczeń społecznych – łączącej analizę prawną, ekonomiczną, demograficzną i społeczną. Widoczny był silny akcent empiryczny – w wielu pracach wykorzystywano symulacje, analizy ilościowe, badania własne oraz porównania międzynarodowe.

Skład Komisji Konkursowej

Oceny prac w V edycji konkursu dokonała Kapituła złożona z uznanych przedstawicieli polskiego środowiska naukowego, specjalizujących się w prawie zabezpieczenia społecznego, ekonomii emerytalnej, finansach publicznych oraz polityce społecznej. Na jej czele stanął prof. dr hab. Daniel Eryk Lach (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) – wybitny ekspert w zakresie prawa zabezpieczenia społecznego, od lat zaangażowany w badania nad systemami ubezpieczeń społecznych w Polsce i Unii Europejskiej.

W skład Komisji weszli ponadto – w porządku alfabetycznym:

• dr Tomasz Lasocki (Politechnika Warszawska),
• dr hab. Iwona Olejnik, prof. UEP (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu),
• dr Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie),
• dr hab. Marek Szczepański, prof. PP (Politechnika Poznańska),
• dr hab. Karolina Stopka, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski),
• dr hab. Damian Walczak, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
• prof. dr hab. Maciej Żukowski (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu).

Tak ukształtowany skład Kapituły nie był przypadkowy. Organizatorzy zaprosili do współpracy przedstawicieli różnych ośrodków akademickich z całej Polski, aby zapewnić szeroką, interdyscyplinarną perspektywę oceny. Różnorodność instytucjonalna oraz bogaty dorobek naukowy członków Komisji stanowiły gwarancję wysokiego poziomu merytorycznego prac Kapituły.

Jednocześnie przy doborze składu Komisji szczególną uwagę zwrócono na brak jakichkolwiek powiązań z uczelniami i osobami zgłaszającymi rozprawy do konkursu – tak, aby wyeliminować potencjalne konflikty interesów.

Dodatkowym elementem zapewniającym pełną bezstronność była anonimowość prac. Członkowie Komisji, którzy oceniali rozprawy, nie mieli dostępu do informacji o tożsamości autorów ani ich promotorów. Ocenie podlegała wyłącznie wartość merytoryczna, metodologiczna i aplikacyjna prac.

Tak przyjęte zasady pozwoliły na przeprowadzenie rzetelnej, transparentnej i obiektywnej procedury konkursowej, w której decydujące znaczenie miała jakość badań i poziom naukowy zgłoszonych rozpraw.

Laureaci V edycji Konkursu Prezesa ZUS

Po przeprowadzeniu wieloetapowej, obiektywnej oceny oraz dyskusji merytorycznej Komisja Konkursowa przyznała trzy nagrody główne – po jednej w każdej kategorii: rozpraw doktorskich, prac magisterskich i licencjackich. W tegorocznej edycji bezkonkurencyjny okazał się Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, którego absolwenci zdobyli nagrody główne we wszystkich trzech kategoriach.

Nagrodę główną w kategorii rozpraw doktorskich otrzymała praca pt. „Finansowe skutki ryzyka długowieczności a model państwa opiekuńczego”.

Autorem pracy jest dr Grzegorz Korbela, a promotorem – dr hab. Stanisław Wanat, prof. UEK (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie).

Rozprawa została najwyżej oceniona spośród wszystkich zgłoszonych prac doktorskich. Komisja podkreśliła jej nowatorski charakter metodologiczny, szeroką analizę porównawczą obejmującą państwa OECD oraz istotny wkład w rozwój badań nad ekonomią emerytalną i finansowymi konsekwencjami starzenia się społeczeństw.

W kategorii prac magisterskich nagrodę główną zdobyła praca pt. „Opłacalność podatkowa dodatkowych form oszczędzania na starość”.

Autorką jest Julia Podobińska, a promotorem – dr Paweł Dąbek (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie).

Komisja wysoko oceniła interdyscyplinarne, ekonomiczno-prawne ujęcie problemu oraz pogłębioną analizę instrumentów takich jak  Indywidualne Konto Emerytalne, Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, Pracowniczy Program Emerytalny, Pracownicze Plany Kapitałowe czy Ogólnoeuropejski Indywidualny Produkt Emerytalny. Szczególnie doceniono walor aplikacyjny pracy oraz wykorzystanie symulacji i analiz podatkowych.

Warto podkreślić, że Julia Podobińska była już laureatką wcześniejszej edycji konkursu, a jej tegoroczne zwycięstwo potwierdza konsekwentny rozwój naukowy i wysoki poziom prowadzonych badań.

Nagrodę główną w kategorii prac licencjackich otrzymała praca pt. „Dodatkowe oszczędzanie jako forma finansowania luki emerytalnej”.

Autorem pracy jest Paweł Sobczyk, a promotorem – dr Maciej Cycoń (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie).

Komisja zwróciła szczególną uwagę na rozbudowaną i dojrzałą część empiryczną, obejmującą analizę symulacyjną wpływu IKZE na ograniczenie indywidualnej luki emerytalnej. Jak podkreślano w trakcie obrad, poziom części badawczej znacząco wykraczał poza standard prac licencjackich.

Zaproszenie na galę i seminarium „ZUS Lab”

Uroczysta gala wręczenia dyplomów i listów gratulacyjnych laureatom V edycji Konkursu Prezesa ZUS odbędzie się 31 marca 2026 r. w Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wydarzenie będzie częścią seminarium naukowego z cyklu „ZUS Lab” pt.:

„Dekumulacja kapitału emerytalnego – jak przekształcić oszczędności w strumień dochodów na emeryturze”.

Seminarium poświęcone będzie jednemu z najważniejszych wyzwań współczesnych systemów emerytalnych – sposobom bezpiecznego i efektywnego wykorzystania zgromadzonego kapitału w czasie przejścia na emeryturę. W programie przewidziano wystąpienia ekspertów z zakresu ekonomii emerytalnej, finansów oraz polityki społecznej, a także debatę dotyczącą przyszłości systemu emerytalnego w kontekście zmian demograficznych.

Gala wręczenia nagród odbędzie się w godz. 9:00–9:45 i otworzy część merytoryczną wydarzenia.

Serdecznie zapraszamy przedstawicieli środowiska akademickiego, studentów, doktorantów, ekspertów rynku finansowego oraz wszystkich zainteresowanych problematyką ubezpieczeń społecznych do udziału w seminarium.

Link do podstrony wydarzenia z formularzem rejestracyjnym.

Zaproszenie do udziału w VI edycji konkursu

Natomiast już w czerwcu 2026 r. ogłoszona zostanie VI edycja Konkursu Prezesa ZUS na najlepszą pracę licencjacką, magisterską i doktorską z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Konkurs to nie tylko prestiżowe wyróżnienie i nagrody, lecz także możliwość zaprezentowania swoich badań w gronie ekspertów oraz nawiązania kontaktów w środowisku naukowym i instytucjonalnym.

Zachęcamy promotorów do rekomendowania najlepszych prac swoich dyplomantów, a autorów – do śledzenia komunikatów publikowanych na stronie ZUS w czerwcu 2026 r.

Do zobaczenia 31 marca oraz w kolejnej, VI edycji konkursu!