Komentarz ekonomiczny nt. zadłużenia płatników

Liczba zadłużonych płatników zmalała o 10 proc. a jednocześnie wzrosło zadłużenie ogólne.

Nastąpiła jednocześnie poprawa struktury zadłużenia, która polegała na ‘odmłodzeniu’ zaległości oraz zmniejszeniu sald zadłużenia na aktywnych kontach płatników, kosztem wzrostu zadłużania na kontach nieaktywnych.

Tzw. odmłodzenie struktury zadłużenia wynika z wprowadzenia zasady wynikającej z ustawy o e-składce, polegającej na tym, że w pierwszej kolejności pokrywane są najstarsze zaległości płatników. To wywołało pozytywny efekt polegający na tym,  że zniknęła pokusa opłacania tylko bieżących składek, bez uregulowania tych ‘starych’ zaległych.

Wielu płatników zdecydowało się na uregulowanie wszystkich zaległych zobowiązań, co istotnie zmniejszyło liczbę dłużników.  Wraz z „młodnieniem” długu przedsiębiorstw i redukcją ogólnej liczby kont zadłużonych płatników, następuje również zmniejszenie wielkości zadłużenia na kontach aktywnych – czyli tych, które znacznie lepiej rokują dla skutecznego spłacenia zaległości.

Z drugiej strony, nastąpił wzrost zadłużenia na kontach nieaktywnych, co wynika z zakończenia działalności przez dłużników w 2018 r., składanych korekt dokumentów rozliczeniowych oraz   uprawomocniania się wyroków sądowych zwiększających zobowiązania składkowe. 

Należy zwrócić uwagę, że wśród dłużników są podmioty postawione w stan likwidacji i upadłości, gdzie ZUS ma ograniczone możliwości odzyskania należności z tytułu składek. Mimo, iż te zaległości zaliczane są do kategorii trudno-ściągalnych to powiększają one ogólny poziom zadłużenia – po ich uwzględnieniu zadłużenie ogólne w roku 2018 wzrosło aż o 6 proc.    

Brak wyraźnej zmiany sektorowej zadłużenia. Natomiast największe zadłużenie występuje w większych sektorach np. wydobycie i górnictwo, budownictwo, usługi (ochrona, administracja, sprzątanie oraz gastronomia). A największa liczba dłużników występowała w sektorach  przetwórstwa przemysłowego, handlu hurtowego i detalicznego oraz budownictwie.

Ściągalność mierzona wielkością wpływów do przypisu za rok 2018 uległa nieznacznej poprawie.

Dr Paweł Wojciechowski, główny ekonomista ZUS
na podstawie danych Departamentu Realizacji Dochodów

 

po kliknięciu w grafikę otwiera się pdf:

dłużnicy ogółem Zadłużenie płatników składek procentowo Zadłużenia płatników składek wpływy Zadłużenie płatników składek ściągalność