Kanada

System zabezpieczenia emerytalnego w Kanadzie

System zabezpieczenia emerytalnego w Kanadzie regulują następujące ustawy:

    ustawa o powszechnym zabezpieczeniu emerytalnym (universal pension) z 1952 r.
    ustawa o ubezpieczeniu emerytalnym - zarobkowe (earnings-related pension) z 1965 r.
    ustawa o dodatku do emerytury (income-tested suplement) z 1967 r.


Powszechne zabezpieczenie emerytalne:

Ubezpieczeni

Powszechnym systemem zabezpieczenia emerytalnym objęci są wszystkie osoby spełniające kryterium zamieszkania.

Finansowanie

System finansowany jest w całości z budżetu państwa.

Warunki uzyskania powszechnej emerytury

W celu uzyskania prawa do emerytury z powszechnego systemu zabezpieczenia emerytalnego należy spełnić dwa podstawowe warunki, tj.:

  •     ukończyć wiek emerytalny - 65 lat oraz
  •     wykazać minimum 10 lat pobytu w Kanadzie (powyżej 18 roku życia)

Po uzyskania prawa do powszechnej emerytury można kontynuować zatrudnienie.

Emerytura ta może być wypłacana osobie przebywającej zagranicą, jeżeli świadczeniobiorca przebywał w Kanadzie minimum 20 lat powyżej 18 roku życia.

Warunki uzyskania dodatkowych świadczeń

  •     Dodatek do powszechnej emerytury (income-tested suplement) przyznawany jest osobie, która:
    •         jest w wieku powyżej 65 roku życia;
    •         pobiera powszechną emeryturę;
    •         ma niski roczny dochód.

Dochód wylicza się na podstawie osobistego dochodu lub dochodu rodziny (łącznie z dochodem współmałżonka lub konkubenta).
Osobie przebywającej zagranicą może być wypłacany dodatek przez okres do 6 miesięcy.

 

  •     Zasiłek do powszechnej emerytury (income-tested allowance) jest przyznawany osobie, która:
    •         jest w wieku 60-64 lat
    •         wykazała minimum 10 lat pobytu w Kanadzie (powyżej 18 roku życia)
    •         ma niski roczny dochód.

W wieku 65 lat zasiłek ten zastępowany jest przez emeryturę z powszechnego zabezpieczenia emerytalnego i w zależności od wysokości   dochodu rocznego na dodatek do emerytury.


Sposób naliczania świadczeń

Powszechna emerytura wyliczana jest w następujący sposób: za każdy rok pobytu (po ukończeniu 18 roku życia) brana jest 1/40 maksymalnej emerytury w danym roku (maksymalnie 40 lat). W 2009 roku maksymalna miesięczna emerytura wynosiła 516,90 CAN.
Osoby z wyższymi dochodami pobierający emeryturę mogą mieć obniżone świadczenie o 15% rocznego dochodu.

Dodatek do emerytury może wynieść maksymalną wysokość z powszechnego zabezpieczenia emerytalnego, tj. do 1 169,47 CAN dla osoby samotnej lub do 1 895,72 dla pary.

Zasiłek maksymalnie może wynieść do 947,86 CAN miesięcznie. Zasiłek ten może pobierać emeryt jak też jego współmałżonek lub partner w wieku 60-64 lata.

Ubezpieczenie emerytalne - zarobkowe

Ubezpieczeni

Ubezpieczeniem emerytalnym - zarobkowym, objęte są wszystkie osoby zatrudnione oraz osoby pracujące na własny rachunek.
Z systemu wyłączone są osoby:

  •     pracujące czasowo, których roczne zarobki są niższe niż 3 500 CAN
  •     sezonowi pracownicy zatrudnieni w rolnictwie.


Finansowanie

System finansowany jest całkowicie ze składek opłacanych przez ubezpieczonych, tj. brak jest dotacji z budżetu.

Składki (dla wszystkich ubezpieczonych) nalicza się:

  •     gdy roczna wysokość zarobków jest wyższa niż 3 500 CAN,
  •     do maksymalnej rocznej wysokości zarobków wynoszącej 46 300 CAN.

Pracownik płaci - 4,95% zarobków

Pracodawca płaci - 4,95% wysokości funduszu płac

Osoba pracująca na własny rachunek płaci - 9,9% dochodu

Warunki uzyskania emerytury

W celu uzyskania prawa do emerytury zarobkowej należy spełnić warunki:

  •     ukończony 60. rok życia,
  •     minimum 1 rok składkowy

Osoba, która przeszła na emeryturę w wieku powyżej 65 roku życia - może kontynuować zatrudnienie. Natomiast osoba, która przeszła na emeryturę w wieku 60-64 - musi zrezygnować z zatrudnienia.

Emeryt, który wznawia zatrudnienie, nie jest objęty systemem emerytalnym.

Emerytura jest też wypłacana osobom przebywającym zagranicą.

Sposób naliczania świadczeń

Wysokość emerytury dla osoby przechodzącej na emeryturę w wieku 65 lat i powyżej, wynosi około 25% średnich miesięcznych zarobków wliczonych w okres składkowy. Okres składkowy liczy się, w zależności od tego co było wcześniej, albo od 18 roku życia ubezpieczonego albo od 1 stycznia 1966 roku, a kończy się gdy ubezpieczony osiągnie 70 lat.

Wysokość emerytury dla osoby w wieku 60-64 jest pomniejszona o 0,5% miesięcznie aż do osiągnięcia przez emeryta 65 roku życia.

Emerytura maksymalnie może wynieść 908,75 CAN miesięcznie.

Instytucje administracyjne

Human Resources and Skills Development Canada (Zasób Ludzki i Rozwój) - http://www.hrsdc.gc.ca - administruje powszechnym i zarobkowym systemem emerytalnym

Canada Revenue Agency (Kanadyjska Agencja Dochodu) - http://www.cra-arc.gc.ca - pobiera składki na system emerytalny zarobkowy

Quebec Department of Revenue (Departament Dochodu, Quebek) - http://www.rrq.gouv.qc.ca - administruje zarobkowym systemem emerytalnym w Quebek.

Źródło: Social Security Programs Throughout the Word: The Americas, 2009, ISSA

 

Redakcja: Departament Współpracy Międzynarodowej