Komentarz do ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - wybrane zagadnienia

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu  społecznym z tytułu wypadków  przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1376, z późn.  zm.), zwana dalej „ustawą wypadkową”, określa m.in. rodzaje świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zasady ustalania prawa do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, ich wysokości oraz zasady wypłaty tych świadczeń osobom podlegającym ubezpieczeniu wypadkowemu określonemu ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz.  300, z późn. zm.).

W sprawach nieuregulowanych ustawą wypadkową mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z  ubezpieczenia  społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645), zwanej dalej ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. Stosuje się też odpowiednio komentarz do tej ustawy.

 

Osobami objętymi ubezpieczeniem wypadkowym są:

  1. osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo:
  • pracownicy, z wyłączeniem prokuratorów i sędziów,
  • członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych  i  spółdzielni kółek rolniczych,
  • osoby odbywające służbę zastępczą;
  1. osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, które do tego ubezpieczenia przystąpiły:
  • wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby z nimi współpracujące, w tym osoby świadczące pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej przepisami ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2019 r. poz. 409),
  • prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące,
  • wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • duchowni;
  1. osoby, o których mowa w pkt. 2, które nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu;
  2. osoby nie podlegające ubezpieczeniu chorobowemu (ani obowiązkowo, ani dobrowolnie):
  • będące posłami i senatorami pobierającymi uposażenie,
  • pobierające stypendia sportowe,
  • będące słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, pobierającymi stypendia,
  • pobierające  stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący, osoby pobierające stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych.

W dalszej części komentarza wyżej wymienione osoby są nazywane ubezpieczonymi.

Świadczenia  w razie choroby z ubezpieczenia wypadkowego obejmują:

  • zasiłek chorobowy;
  • świadczenie rehabilitacyjne;
  • zasiłek wyrównawczy.

Zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne przysługują wszystkim osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, natomiast zasiłek wyrównawczy – wyłącznie ubezpieczonym będącym pracownikami.