30 lat rehabilitacji ZUS. Ponad 1,8 mln osób i 4,1 mld zł na powrót do zdrowia

ZUS prowadzi rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej od 1996 r. W okresie od 1996 r. do końca czerwca 2026 r. z rehabilitacji skorzystało 1 821 790 osób.

Skala finansowa programu również robi wrażenie. W latach 1996–2025 ZUS przeznaczył na rehabilitację niemal 4 mld zł. W pierwszych 6 miesiącach 2026 r. wydał na ten cel kolejne 131,8 mln zł. Łączne nakłady za cały okres przekroczyły 4,1 mld zł.

Te środki służą konkretnemu celowi: poprawie zdrowia i sprawności osób zagrożonych utratą zdolności do pracy. Rehabilitacja daje im szansę na dalszą aktywność zawodową, samodzielność i zarobkowanie.

Najwięcej pacjentów ma 50–59 lat

Najnowsze dane pokazują, że program koncentruje się na osobach w wieku największej aktywności zawodowej. W pierwszym półroczu 2026 r. osoby w wieku 50–59 lat stanowiły 50,91 proc. proc. wszystkich rehabilitowanych. Kolejne 22,18 proc. osób proc. miało od 40 do 49 lat, a 18,36 proc. proc. należało do grupy 60–66 lat. Łącznie osoby w wieku 40–66 lat stanowiły aż 91,45 proc. proc. uczestników rehabilitacji w pierwszym półroczu 2026 r.

To ważny wymiar prewencji rentowej. Problemy zdrowotne w tych grupach wiekowych mogą ograniczyć możliwość dalszej pracy i uzyskiwania dochodów. Rehabilitacja ma pomóc osobom zagrożonym utratą zdolności do pracy zachować sprawność i szansę na dalszą aktywność zawodową.

Niemal 55 proc. osób proc. przez rok nie pobierało świadczeń z FUS

ZUS ocenia skuteczność rehabilitacji między innymi na podstawie tego, czy ubezpieczeni pobierają świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w ciągu 12 miesięcy po zakończeniu leczenia. Za skuteczną uznaje rehabilitację, po której ubezpieczony przez rok nie korzystał z takich świadczeń.

W 2020 r. ten warunek spełniło 50,5 proc. proc. osób po rehabilitacji. W 2021 r. wskaźnik wyniósł 50,1 proc., a w 2022 r. – 49,2 proc. W najnowszym dostępnym pomiarze, obejmującym osoby, które zakończyły rehabilitację w 2023 r., wskaźnik ten wzrósł do 54,9 proc. To o 5,7 punktu procentowego więcej niż w 2022 r. Oznacza to, że w grupie osób, które ukończyły rehabilitację w 2023 r., ponad połowa przez kolejny rok nie pobierała świadczeń z FUS. Nowsze dane nie są jeszcze dostępne. ZUS opracowuje analizę po 12 miesiącach od zakończenia rehabilitacji.

Prawie 5 tys. zł za turnus. Pacjent nie płaci

W 2025 r. średni koszt turnusu rehabilitacyjnego wyniósł 4999,20 zł. Pacjent nie ponosi tych kosztów. ZUS finansuje leczenie, zakwaterowanie i wyżywienie podczas rehabilitacji stacjonarnej, a także zwraca koszty przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej.

Program obejmuje różne schorzenia, które mogą utrudniać pracę. ZUS prowadzi rehabilitację między innymi w przypadku chorób narządu ruchu, układu krążenia, układu oddechowego, schorzeń psychosomatycznych, chorób narządu głosu oraz schorzeń onkologicznych po leczeniu nowotworu piersi. Pomaga również osobom z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego i osobom, które potrzebują wczesnej rehabilitacji po wypadku.

Pacjenci mogą korzystać z rehabilitacji stacjonarnej, z całodobowym pobytem w ośrodku, lub ambulatoryjnej, kiedy codziennie dojeżdża się na zabiegi.

Jubileusz i rozmowa o przyszłości

Konferencja „Rehabilitacja lecznicza ZUS. 30 lat doświadczeń – współczesne wyzwania – perspektywy” odbędzie się 15 października 2026 r. w Centrali ZUS w Warszawie. Eksperci podsumują trzy dekady rozwoju programu i porozmawiają o nowych metodach leczenia. Wśród tematów znajdą się nowoczesne technologie, robotyka i wykorzystanie sztucznej inteligencji w pracy lekarzy oraz fizjoterapeutów.

Uczestnicy omówią również współpracę specjalistów, w tym fizjoterapeutów, psychoterapeutów i ekspertów żywienia. Celem jest jeszcze skuteczniejsze wspieranie pacjentów w powrocie do zdrowia, sprawności i aktywności zawodowej.