Najczęściej zadawane pytania - zmiany w orzecznictwie lekarskim

Poza lekarzami orzecznikami w określonych ustawowo rodzajach spraw orzeczenia mogą wydawać osoby, które wykonują samodzielne zawody medyczne i mają tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii albo pielęgniarstwa:

• fizjoterapeuci – orzeczenia w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS,
• pielęgniarki lub pielęgniarze – orzeczenia w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Zmieniły się też kwalifikacje zawodowe, jakie muszą mieć lekarze orzecznicy w ZUS. Poza lekarzami specjalistami na stanowiskach orzeczników mogą pracować również lekarze:

• odbywający szkolenie specjalizacyjne w określonej dziedzinie medycyny oraz
• lekarze z pięcioletnim stażem pracy w zawodzie, którzy nie mają tytułu specjalisty i nie odbywają szkolenia specjalizacyjnego.

Wprowadziliśmy elastyczne formy współpracy z kadrą medyczną: lekarze orzecznicy, specjaliści fizjoterapii oraz specjaliści pielęgniarstwa mogą pracować na podstawie umowy o pracę albo umowy o świadczenie usług.

Te zmiany to jeden z etapów reformy orzecznictwa lekarskiego. Pozostałe zmiany, które będą dotyczyć organizacji postępowania orzeczniczego oraz nowego trybu wydawania orzeczeń, zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.

Do orzeczeń wydawanych przez specjalistów wykonujących samodzielne zawody medyczne (w tym fizjoterapeutów) stosuje się taki sam tryb postępowania jak do orzeczeń wydawanych przez lekarzy orzeczników.

Oznacza to, że jeśli nie zgadza się Pani z orzeczeniem, które wydał fizjoterapeuta, może Pani wnieść sprzeciw za pośrednictwem ZUS. Ma Pani na to 14 dni od daty otrzymania orzeczenia.

W takim przypadku Pani sprawę rozpatrzy komisja lekarska ZUS. Orzeczenie tej komisji będzie podstawą do rozstrzygnięcia, czy przysługuje Pani rehabilitacja lecznicza w ramach prewencji rentowej ZUS.

Tak, jak najbardziej. Na stanowiskach lekarzy orzeczników poza lekarzami specjalistami mogą pracować także:

• lekarze w trakcie szkolenia specjalizacyjnego

oraz

• lekarze z pięcioletnim stażem pracy w zawodzie, którzy nie mają tytułu specjalisty i nie odbywają szkolenia specjalizacyjnego.

Tak, ZUS oferuje elastyczne formy współpracy – na podstawie umowy o świadczenie usług. Czynności orzecznicze w ramach tych umów (w tym wydawanie orzeczeń) lekarz może wykonywać w dogodnym dla siebie wymiarze.

Tak, podstawą do przyznania dodatku pielęgnacyjnego jest orzeczenie ustalające niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Zgodnie ze zmianami, które zostały wprowadzone w połowie kwietnia tego roku, orzeczenia w wybranych rodzajach spraw, poza lekarzami mogą wydawać osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne, w tym specjaliści pielęgniarstwa – orzeczenia w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Pielęgniarka, która przeprowadzi badanie w miejscu pobytu (w domu), wyda również orzeczenie w sprawie niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Nie może Pan. Zasadą w ZUS jest losowy przydział spraw do wydania orzeczenia i osoba ubezpieczona nie ma wpływu na to, do kogo trafi jej sprawa. Sprawa, która dotyczy ustalenia niezdolności do samodzielnej egzystencji, może trafić zarówno do lekarza, jak i do specjalisty pielęgniarstwa.

Zapewniamy jednak, że wszyscy orzecznicy ZUS – w tym specjaliści pielęgniarstwa, mają przygotowanie zawodowe niezbędne do orzekania w danym rodzaju spraw, a także przechodzą potrzebne szkolenia.

Jeżeli Pana mama nie zgodzi się z ustaleniami orzecznika ZUS (w tym orzecznika – specjalisty pielęgniarstwa), może wnieść sprzeciw wobec tego orzeczenia. Ma na to 14 dni od daty otrzymania orzeczenia i zgłasza sprzeciw za pośrednictwem ZUS.

W takim przypadku sprawę rozpatrzy komisja lekarska ZUS. Orzeczenie tej komisji będzie podstawą do rozstrzygnięcia, czy Pana mamie przysługuje świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Tak, takie komisje lekarskie (w składzie 3 lekarzy specjalistów), które rozpatrują m.in. sprzeciwy wobec orzeczeń wydanych przez lekarzy orzeczników, specjalistów fizjoterapii i specjalistów pielęgniarstwa, funkcjonują do końca 2026 r.

Od stycznia 2027 r. nadal będzie można wnieść taki sprzeciw od orzeczenia. Jednak ten sprzeciw rozpatrzy tylko jeden lekarz orzecznik specjalista.

W sprawach szczególnie skomplikowanych będzie mogło wydać orzeczenie łącznie 3 lekarzy orzeczników.