Wnioski USW – wnioski w sprawie zgłoszenia do ubezpieczeń

Wnioski typu USW są przeznaczone dla osób, które:

• sprawują opiekę nad osobą uprawnioną do świadczenia wspierającego,
• są uprawnione do świadczenia wspierającego.

Poniżej znajdziesz szczegółowy opis wniosków składanych do ZUS w sprawie zgłoszenia:

• do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego osoby, która nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające, wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej (zwanej dalej osobą sprawującą opiekę),
• do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny osoby sprawującej opiekę oraz członków rodziny osoby, która nabyła prawo do świadczenia wspierającego.

Informacje dotyczące zasad podlegania ubezpieczeniom przez osoby z prawem do świadczenia wspierającego oraz przez osoby sprawujące nad nimi opiekę znajdziesz w artykułach:

• Ubezpieczenie osób sprawujących opiekę nad osobą, która pobiera świadczenie wspierające
• Ubezpieczenie osób, które pobierają świadczenie wspierające

Osoba, która sprawuje opiekę nad osobą pobierającą świadczenie wspierające

Jeśli sprawujesz opieką nad osobą z niepełnosprawnością, która nabyła prawo do świadczenia wspierającego i spełniasz warunki umożliwiające objęcie Ciebie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ubezpieczeniem zdrowotnym, możesz złożyć wniosek:

• o zgłoszenie Ciebie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego,
• o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego członków Twoje rodziny, jeśli spełniasz warunki do zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością z prawem do świadczenia wspierającego.

Wniosek w sprawie zgłoszenia Ciebie do ubezpieczeń składasz na formularzu:

• USW-1 „Wniosek o zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego”.

Pozostałe wnioski dotyczące Twojego zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu sprawowania opieki to:

• USW-2 „Wniosek o zmianę/korektę danych”,
• USW-3 „Wniosek o zmianę daty sprawowania opieki nad osobą pobierającą świadczenie wspierające”,
• USW-4 „Informacja o zaprzestaniu spełniania warunków do zgłoszenia do ubezpieczeń”.

Jeśli jesteś osobą zgłoszoną do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki, możesz zgłosić do tego ubezpieczenia również członków Twojej rodziny. Do zgłoszenia członka rodziny służy wniosek:

• USW-5 „Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego”.

Jeśli chcesz zgłosić zmianę danych lub wyrejestrować członka rodziny, złóż wniosek:

• USW-6 „Wniosek o zmianę/korektę danych członka rodziny zgłoszonego do ubezpieczenia zdrowotnego” lub
• USW-7 „Wniosek o wyrejestrowanie członka rodziny z ubezpieczenia zdrowotnego”.

Osoba z prawem do świadczenia wspierającego

Jeśli jesteś osobą, która nabyła prawo do świadczenia wspierającego, i z tego tytułu ZUS zgłosił Cię do ubezpieczenia zdrowotnego, możesz złożyć wniosek o zgłoszenie do tego ubezpieczenia także członków Twojej rodziny.

Aby zgłosić członka rodziny, złóż wniosek USW-5. Natomiast aby zmienić dane lub wyrejestrować członka rodziny, złóż wniosek USW-6 lub USW-7.

WAŻNE!
Osoba, która nabyła prawo do świadczenia wpierającego, jest zgłaszana do ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu przez ZUS z urzędu, chyba że została już zgłoszona do tego ubezpieczenia z innego tytułu.

Wnioski USW – forma oraz rodzaje wniosków

Wszystkie opisane tu wnioski USW można składać do ZUS wyłącznie w postaci elektronicznej. Są one dostępne na portalu eZUS.

USW-1
Wniosek o zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego

Wniosek USW-1 służy do tego, by zgłosić Ciebie – jako opiekuna osoby pobierającej świadczenie wspierające – do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego. Na podstawie wniosku obejmiemy Cię tymi ubezpieczeniami od dnia wskazanego w nim jako dzień rozpoczęcia sprawowania opieki, jednak niewcześniej niż od dnia jego złożenia.

Jeśli nie wiesz, do kiedy będziesz sprawować opiekę, nie podawaj daty zakończenia sprawowania opieki. Obowiązkowo musisz wskazać tylko datę rozpoczęcia sprawowania opieki.

WAŻNE!
Warunkiem zgłoszenia do ubezpieczeń osoby sprawującej opiekę jest wymóg wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania z osobą niepełnosprawną pobierającą świadczenie wpierające. Tym samym, bardzo ważnym jest prawidłowe podanie adresu zamieszkania na wniosku USW-1. Adres ten musi być zgodny z adresem zamieszkania osoby niepełnosprawnej podanym na wniosku SWN o świadczenie wspierające.

Jeśli jesteś osobą zgłoszoną do ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (w ZUS lub w KRUS), ale niezgłoszoną do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych i nie masz prawa do emerytury lub renty, to na podstawie wniosku USW-1 zgłosimy Cię tylko do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (z kodem tytułu ubezpieczenia 14 32).

Jeśli jesteś osobą zgłoszoną do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z innego tytułu, ale niezgłoszoną do ubezpieczenia zdrowotnego (w ZUS lub w KRUS), to na podstawie wniosku USW-1 zgłosimy Cię tylko do ubezpieczenia zdrowotnego (z kodem tytułu ubezpieczenia 14 33).

Jeżeli po tym, jak zgłosimy Cię do:

• ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego (kod tytułu ubezpieczenia 14 31) albo
• do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (14 32) albo
• do ubezpieczenia zdrowotnego (14 33),

zmienią się okoliczności, które spowodują, że Twój zakres ubezpieczeń powinien się zmniejszyć lub zwiększyć – nie składaj kolejnego wniosku USW-1. Zmiany w Twoim zgłoszeniu wprowadzimy z urzędu.

Przykład
Na podstawie złożonego wniosku USW-1 pan Piotr został zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych od 1 marca 2026 r. Nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ podlega już temu ubezpieczeniu z innego tytułu, który trwa do 15 kwietnia 2026 r. Po wpływie wyrejestrowania z innego tytułu ZUS z urzędu zgłosi pana Piotra od 16 kwietnia 2026 r. do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki.

Jeśli na wniosku USW-1 wskażesz tylko datę rozpoczęcia sprawowania opieki, a osoba, nad którą sprawujesz opiekę, uzyska prawo do świadczenia wspierającego na kolejny okres rozpoczynający się bezpośrednio po poprzednim okresie, w jakim to prawo przysługiwało, nie składaj kolejnego wniosku USW-1. Twoje ubezpieczenie będzie kontynuowane.

Jeśli jednak wskażesz na wniosku USW-1 datę końca sprawowania opieki zgodną z ostatnim dniem okresu, na jaki przyznano świadczenie wspierające, które zostało następnie przedłużone na kolejny okres, a Ty nadal sprawujesz opiekę, musisz złożyć wniosek USW-3.

Na wniosku tym jako aktualny okres sprawowania opieki wpisz wyłącznie pierwotną datę rozpoczęcia sprawowania opieki podaną wcześniej na wniosku USW-1, na podstawie którego nastąpiło zgłoszenie do ubezpieczeń. Wniosek ten musisz złożyć niepóźniej niż w dniu poprzedzającym dzień wskazany na wniosku USW-1 jako dzień zakończenia sprawowania opieki.

Jeśli nie złożysz wniosku USW-3, automatycznie wyrejestrujemy Cię z ubezpieczeń od następnego dnia po dniu wskazanym na wniosku USW-1 jako dzień zakończenia sprawowania opieki. Ponowne objęcie ubezpieczeniami z tytułu sprawowania opieki będzie możliwe dopiero od dnia, w którym złożysz kolejny wniosek USW-1.

USW-2
Wniosek o zmianę/korektę danych

Wniosek USW-2 służy do tego, by zgłosić zmianę lub korektę danych podanych w złożonym wcześniej wniosku USW-1.

Na podstawie złożonego wniosku USW-2:

• zmienimy Twoje dane, np. gdy zmieniło się Twoje nazwisko,
• skorygujemy dane, gdy we wniosku USW-1 zostały one błędnie podane.

Jeśli chcesz złożyć wniosek USW-2 dotyczący zmiany adresu Twojego miejsca zamieszkania, upewnij się najpierw, czy zmiana tego adresu została zgłoszona także w odniesieniu do osoby z niepełnosprawnością, nad którą sprawujesz opiekę.

Jeśli stwierdzimy, że zaktualizowany adres Twojego miejsca zamieszkania jest inny od adresu zamieszkania osoby, nad którą sprawujesz opiekę, wyrejestrujemy Cię z ubezpieczeń, które masz jako osoba sprawująca opiekę.

USW-3
Wniosek o zmianę daty sprawowania opieki nad osobą pobierającą świadczenie wspierające

Wniosek USW-3 służy do tego, by zgłosić zmianę okresu sprawowania opieki nad osobą z prawem do świadczenia wspierającego. We wniosku musisz podać okres sprawowania opieki wskazany na poprzednio złożonym wniosku USW-1 albo USW-3 oraz aktualny okres sprawowania opieki.

Na podstawie tego wniosku zmienimy okres Twojego zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu sprawowania opieki.

Nie można zmienić daty sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością na datę wcześniejszą od daty złożenia wniosku USW-1. Okres sprawowania opieki podawany na wniosku USW-1 to okres, w którym powinno nastąpić zgłoszenie do ubezpieczeń. Ponieważ zgłoszenie nie może nastąpić od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku USW-1, aktualizacja daty rozpoczęcia sprawowania opieki za pomocą wniosku USW-3 na datę wcześniejszą niż data złożenia wniosku USW-1 będzie nieskuteczna.

Tak samo nieskuteczne będzie złożenie wniosku USW-3 po upływie daty wskazanej na wniosku USW-1 jako data zakończenia sprawowania opieki, po to by wskazać późniejszą datę zakończenia sprawowania opieki. Taki wniosek USW-3 musisz złożyć przed dniem podanym na wniosku USW-1 jako dzień zakończenia sprawowania opieki.

USW-4
Informacja o zaprzestaniu spełniania warunków do zgłoszenia do ubezpieczeń

Wniosek USW-4 służy do zgłoszenia informacji o okolicznościach, które powodują, że ustaje obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki, np. o tym, że kończysz sprawować opiekę nad osobą z niepełnosprawnością lub podejmujesz pracę – co oznacza objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym oraz ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu zatrudnienia.

Jako datę zaprzestania spełniania warunków do zgłoszenia do ubezpieczeń wskaż dzień, w którym nie spełniasz tych warunków, np. pierwszy dzień, w którym nie sprawujesz już opieki nad osobą pobierającą świadczenie wspierające lub dzień od którego zostałeś zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

USW-5
Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego

Wniosek USW-5 służy do tego, by zgłosić członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli nie są oni zgłoszeni do tego ubezpieczenia z innego tytułu lub jako członek rodziny ale przez inną osobę. Wniosek ten możesz złożyć, jeśli masz ubezpieczenie zdrowotne jako:

• osoba pobierająca świadczenie wspierające (kod tytułu ubezpieczenia 14 30) albo
• osoba sprawująca opiekę nad osobą z prawem do świadczenia wspierającego (kod tytułu ubezpieczenia 14 31 lub 14 33).

Na podstawie tego wniosku zgłosimy członka Twojej rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego.

Nie składaj wniosku USW-5, jeśli nie złożyłeś wniosku SWN w sprawie przyznania świadczenia wspierającego ani wniosku USW-1 w sprawie zgłoszenia Cię do ubezpieczeń z tytułu sprawowania opieki. Na podstawie wniosku USW-5 możemy zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członka Twojej rodziny tylko w kontekście Twojego zgłoszenia ze wskazanych dwóch tytułów ubezpieczenia.

USW-6
Wniosek o zmianę/korektę danych członka rodziny zgłoszonego do ubezpieczenia zdrowotnego

Wniosek USW-6 służy do tego, by zgłosić zmianę lub korektę danych członka rodziny podanych w złożonym wcześniej wniosku USW-5.

Na podstawie Twojego wniosku:

• zmienimy dane członka Twojej rodziny zgłoszonego do ubezpieczenia zdrowotnego, np. gdy zgłoszony członek rodziny zmienił nazwisko,
• skorygujemy dane zgłoszonego członka rodziny, gdy we wniosku USW-5 zostały one błędnie podane.

USW-7
Wniosek o wyrejestrowanie członka rodziny z ubezpieczenia zdrowotnego

Wniosek USW-7 służy do tego, by wyrejestrować zgłoszonego przez Ciebie członka rodziny na podstawie wniosku USW-5, w przypadku gdy ta przestanie spełniać warunki do zgłoszenia jako członek rodziny, np. po zakończeniu nauki przez pełnoletnie dziecko, po zgłoszeniu do ubezpieczeń z własnego tytułu ubezpieczenia.

Jako datę wyrejestrowania wskaż dzień, w którym zgłoszony przez Ciebie członek rodziny nie spełnia już warunków do zgłoszenia w tym charakterze.