Zwolnienie z opłacenia składek ZUS – wakacje składkowe
26 June 2026
Jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą lub jesteś komornikiem sądowym, możesz złożyć wniosek o zwolnienie z opłacenia za siebie składek ZUS. Przepisy dotyczące tzw. wakacji składkowych weszły w życie 1 listopada 2024 roku. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z tej ulgi.
Na czym polegają wakacje składkowe
Możesz skorzystać ze zwolnienia z opłacenia składek za jeden miesiąc w roku. Chodzi o składki:
- na Twoje obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe;
- na Twoje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe;
- na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – jeśli je opłacasz.
Wakacje składkowe nie obejmują Twoich składek na ubezpieczenie zdrowotne ani składek, które masz obowiązek opłacać za swoich pracowników.
Zwolnienie obejmuje składki ustalane od najniższej podstawy wymiaru, która Cię obowiązuje. W przypadku wakacji składkowych nie stosuje się proporcjonalnego pomniejszenia podstawy wymiaru składek w sytuacji, gdy:
- Twoja niezdolność do pracy trwa przez część miesiąca, za który zwolniliśmy Cię z opłacenia składek,
- w trakcie tego miesiąca przestaniesz podlegać ubezpieczeniom.
Składki, z których uzyskasz zwolnienie, sfinansuje budżet państwa. Oznacza to, że:
- wliczają się one do Twojej przyszłej emerytury lub renty;
- będziesz mieć uprawnienia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- w miesiącu, za który uzyskasz zwolnienie, możesz normalnie prowadzić działalność gospodarczą – nie musisz jej zawieszać.
Z wakacji składkowych możesz skorzystać za jeden miesiąc w danym roku. Wybierasz go samodzielnie. Istotne jest, że wniosek składasz w miesiącu wcześniejszym niż ten, za który chcesz uzyskać zwolnienie z opłacenia składek.
Dla kogo wakacje składkowe
Z ulgi możesz skorzystać, jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą (masz wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, CEiDG) lub jesteś komornikiem sądowym. Musisz jednak spełnić kilka warunków:
- W miesiącu przed złożeniem wniosku miałeś zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowych i wypadkowego) lub ubezpieczenia zdrowotnego nie więcej niż 10 ubezpieczonych ( wliczając siebie). Przy ustalaniu limitu istotna jest liczba osób podlegających ubezpieczeniom w miesiącu, który poprzedza miesiąc złożenia wniosku – od pierwszego do ostatniego dnia tego miesiąca. Oznacza to, że jeśli w czerwcu 2026 roku złożysz wniosek o zwolnienie za lipiec 2026 roku, to ustalasz liczbę osób, które w maju (od 1 do 31 maja 2026 roku) podlegały ubezpieczeniom choć jeden dzień.
Ważne!
Do limitu 10 ubezpieczonych wliczają się następujące osoby:
- Ty, czyli wnioskujący przedsiębiorca,
- pracownicy,
- zleceniobiorcy (z wyłączeniem uczniów i studentów do 26 roku życia),
- osoby, które z Tobą współpracują.
Do limitu zgłoszonych do ubezpieczeń nie wliczają się osoby, które nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, czyli między innymi osoby, które:
- pobierają zasiłek macierzyński,
- przebywają na urlopie wychowawczym bądź na urlopie bezpłatnym.
- Jako osoba ubezpieczona podlegałeś choć jeden dzień (dobrowolnie albo obowiązkowo) ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym składasz wniosek.
- W ostatnich dwóch latach przed rokiem, w którym składasz wniosek, nie miałeś przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub co najmniej w jednym roku z dwóch ostatnich lat poprzedzających ten rok Twój roczny przychód z tej działalności nie przekraczał równowartości w złotych 2 milionów euro. Jeśli w czerwcu 2026 roku chcesz złożyć wniosek o wakacje od składek za lipiec 2026 roku, weź pod uwagę przychód za lata 2024 i 2025. Ograniczenie rocznego przychodu do wysokości, która nie przekracza równowartości w złotych 2 milionów euro, dotyczy tylko jednego roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia wniosku, czyli 2024 albo 2025.
- Jako osoba ubezpieczona w poprzednim roku oraz w roku, w którym składasz wniosek (do dnia złożenia wniosku), nie prowadziłeś pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej wykonywałeś w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności, które wchodzą w zakres Twojej działalności. Określenie końca weryfikowanego terminu jako „do dnia” oznacza „łącznie z tym dniem”.
Przykład
Prowadzący działalność gospodarczą od 1 maja 2026 roku złożył wniosek o wakacje składkowe 29 czerwca 2026 roku. Aby spełnić warunek, nie może wykonywać działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy od 1 stycznia 2025 roku do 29 czerwca 2026 roku.
Ponieważ ubezpieczenie chorobowe jest dla Ciebie dobrowolne, uzyskasz zwolnienie z opłacenia składki na to ubezpieczenie, jeśli jesteś nim objęty w miesiącu, w którym składasz wniosek, oraz miesiąc wcześniej. Musisz podlegać temu ubezpieczeniu choć przez jeden dzień w obu miesiącach.
Ważne!
Zwolnienie z opłacenia składek stanowi pomoc de minimis. Jeśli chcesz skorzystać z wakacji składkowych, musisz dysponować limitem pomocy de minimis co najmniej w wysokości sumy obowiązujących Cię w danym miesiącu kalendarzowym składek na ubezpieczenia społeczne, z których chcesz uzyskać zwolnienie. Kwota pomocy publicznej otrzymanej w ciągu 3 minionych lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
Co w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej
W momencie, gdy składasz wniosek o wakacje składkowe, musisz być płatnikiem składek. Jako płatnik traktowana jest również osoba prowadząca działalność, która ma zawieszoną działalność w momencie składania wniosku. Jeśli w czerwcu 2026 roku masz zawieszoną działalność, możesz w czerwcu 2026 roku złożyć wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za lipiec 2026 roku. Uzyskasz zwolnienie z opłacenia składek za lipiec, jeśli odwiesisz działalność w lipcu. Istotne jest, abyś w maju choć jeden dzień podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu działalności. Jeśli Twoja działalność była zawieszona przez cały maj, nie spełnisz jednego z warunków niezbędnych do uzyskania ulgi.
Jak i kiedy złożyć wniosek
Aby skorzystać z wakacji składkowych, złóż wniosek RWS (wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc). Wniosek możesz złożyć wyłącznie z konta płatnika na portalu eZUS. Wnioski złożone w innej formie nie zostaną przez nas rozpatrzone.
Rozpatrzymy tylko te wnioski, które wpłyną w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz uzyskać zwolnienie z opłacania składek. Jeśli złożysz wniosek w innym terminie, np. dwa miesiące wcześniej lub już w miesiącu, za który masz być zwolniony, to go nie rozpatrzymy.
Jeśli chcesz uzyskać zwolnienie z opłacenia składek za lipiec 2026 roku, złóż wniosek RWS do 30 czerwca 2026 roku.
Wniosek RWS jest wnioskiem edytowalnym. Są do niego pobierane dane identyfikacyjne płatnika składek, a także domyślnie zostaje wypełniony okres zwolnienia (miesiąc złożenia wniosku +1).
Część wniosku stanowi blok z danymi, które potwierdzają, że spełniasz warunki do tego, by uzyskać zwolnienie – m.in. oświadczenie o korzystaniu z pomocy publicznej de minimis czy osiągniętym przychodzie.
Kto może złożyć wniosek
Możesz złożyć wniosek samodzielnie ze swojego konta płatnika na portalu eZUS.
Wniosek może również złożyć w Twoim imieniu Twój pełnomocnik, jeśli ma do tego stosowne umocowania.
Informacja "Pełnomocnicy mogą składać wnioski o wakacje składkowe w imieniu płatników składek".
Co ze wspólnikiem spółki cywilnej
O zwolnienie z opłacenia składek możesz się ubiegać również wtedy, gdy jesteś wspólnikiem spółki cywilnej, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność i wpisana do CEiDG.
Jako wspólnik złóż wniosek ze swojego konta płatnika na portalu eZUS, a nie z konta spółki, której jesteś wspólnikiem.
Ważne!
Wspólnicy spółki cywilnej jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i wpisane do CEIDG są płatnikami składek na własne ubezpieczenia. Spółka cywilna jest płatnikiem składek tylko wtedy, gdy zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców. Oznacza to, że wspólnicy spółki cywilnej powinni rozliczać się na swoim indywidualnym koncie płatnika, a nie na koncie spółki. Dlatego wspólnicy spółek cywilnych, którzy rozliczają się na koncie spółki, ale są zainteresowani wakacjami składkowymi, powinni założyć własne konto w ZUS. Nasi pracownicy służą pomocą w uporządkowaniu rozliczeń w tym zakresie.
Kiedy i jak dowiesz się, czy otrzymasz zwolnienie ze składek
Wnioski rozpatrujemy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Informacje w sprawie wniosku udostępnimy na Twoim koncie płatnika na portalu eZUS.
Dodatkowo informacje o nowych wiadomościach w sprawie wniosku prześlemy na adres e-mail lub numer telefonu, który podasz na eZUS.
Jeśli zostaniesz w całości zwolniony ze składek, otrzymasz od nas informację. Jeśli przyznamy Ci częściowe zwolnienie lub gdy nie przyznamy Ci ulgi, wydamy w tej sprawie decyzję. Decyzję również przekażemy na Twoje konto płatnika na eZUS.
Jeżeli w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku nie otrzymasz rozstrzygnięcia w swojej sprawie, masz prawo złożyć do sądu powszechnego odwołanie od niewydania decyzji na podstawie art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jak się odwołać od decyzji ZUS
Od naszej decyzji możesz się odwołać za naszym pośrednictwem do sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego według Twojego miejsca zamieszkania. Masz na to miesiąc od dnia doręczenia decyzji.
Odwołanie możesz złożyć pisemnie lub ustnie do protokołu – wtedy nasz pracownik spisze odwołanie. Powinno ono zawierać: oznaczenie sądu, Twoje imię, nazwisko i adres, znak i datę decyzji, uzasadnienie odwołania oraz Twój podpis lub podpis Twojego pełnomocnika. Nie zapłacisz opłaty podstawowej od wniesienia odwołania.
Jakie dokumenty rozliczeniowe składasz na wakacjach składkowych
Za miesiąc, w którym korzystasz z wakacji składkowych, składasz następujące dokumenty rozliczeniowe w obowiązującym terminie:
- ZUS RCA z kodem wakacyjnym z rozliczonymi składkami na ubezpieczenia społeczne finansowane z budżetu państwa;
- 05 14 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
- 05 74 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia (dotyczy osób, które korzystają z preferencyjnego ZUS),
- 05 94 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zależy od dochodu (dotyczy przedsiębiorców , którzy korzystają z ulgi mały ZUS plus).
- ZUS RCA z aktualnym kodem prowadzenia działalności gospodarczej i składkami na ubezpieczenie zdrowotne oraz na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli nie masz zwolnienia z tej składki;
- ZUS RCA za pozostałych ubezpieczonych, jeśli zatrudniasz pracowników lub zleceniobiorców;
- ZUS DRA, uwzględniające składki z utworzonych raportów RCA.
Jeśli masz zwolnienie ze składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, a opłacasz składki tylko za siebie, nie wykazujesz tego w deklaracji.
Jeśli masz obowiązek opłacania składek za innych ubezpieczonych, uwzględniasz w deklaracji ich składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Jeżeli nie złożysz wymaganych dokumentów, zrobimy to za Ciebie. Takie dokumenty utworzymy na podstawie danych dostępnych w ZUS, ale nie będą obejmowały dokumentów za Twoich pracowników. Utworzenie dokumentów może się wiązać również z tym, że ustalimy minimalną składkę na ubezpieczenie zdrowotne dla danej formy opodatkowania.
Jakie dokumenty rozliczeniowe składasz, kiedy nie uzyskasz zwolnienia ze składek
Jeśli nie otrzymasz ulgi, musisz wysłać dokumenty o rozliczeniu składek na zasadach ogólnych oraz opłacić składki za miesiąc, o który wnioskowałeś. Zrób to również wtedy, gdy składasz odwołanie. Jeśli sąd zmieni naszą decyzję, to skorygujesz te dokumenty i będziesz mógł złożyć wniosek o zwrot nadpłaty – o ile będzie występowała.
Jakie dokumenty rozliczeniowe składasz, kiedy otrzymasz decyzję częściową, od której składasz odwołanie
Jeśli otrzymasz decyzję częściową (zwolnienie zostało przyznane np. z obowiązkowych składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe, na FP/FS, a odmówiliśmy zwolnienia z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) i będziesz składać odwołanie do sądu, złóż dokumenty rozliczeniowe zgodnie z przyznanym zwolnieniem. Opłać składki, z których nie zostałeś zwolniony. Jeśli zmienimy decyzję w trybie autokontroli albo zmieni ją sąd, to skorygujesz dokumenty i będziesz mógł złożyć wniosek o zwrot nadpłaty – o ile będzie występowała.
Filmiki instruktażowe
Tutorial " Program Płatnik - w jaki sposób zainstalować aktualizację? - link do YouTube.
Materiały dodatkowe
- Prezentacja z webinaru "Wakacje składkowe. Na czym polegają, kto może skorzystać, jakie warunki trzeba spełnić, jak złożyć wniosek" (plik pptx 4,2 mb).
- Informacja "Pełnomocnicy mogą składać wnioski o wakacje składkowe w imieniu płatników składek".
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz.1691).
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 kwietnia 2026 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (Dz.U. poz. 518).
- Art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1458) – komornik sądowy może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na zasadach, które dotyczą osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.
