Dokument A1 dla ucznia/studenta zleceniobiorcy do ukończenia 26 lat wydawany przez ZUS w związku z oddelegowaniem za granicę lub aktywnością w kilku państwach UE/EFTA
12 October 2026
Warunki otrzymania dokumentu A1 w związku z delegowaniem
Podczas wykonywania pracy za granicą na rzecz polskiego podmiotu (zleceniodawcy) uczeń lub student może w ramach delegowania, nadal podlegać polskiemu ustawodawstwu.
Dokument A1 w związku z delegowaniem ucznia/studenta zleceniobiorcy można otrzymać, jeśli w okresie miesiąca bezpośrednio przed delegowaniem:
- osoba podlega polskiemu ustawodawstwu z jakiegokolwiek tytułu (np. posiada status członka rodziny osoby ubezpieczonej, zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako uczeń - kod tytułu 21 10, zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako student - kod tytułu 18 11), lub
- osoba nie posiada zgłoszenia do ubezpieczeń, ale zamieszkuje w Polsce (ocena na podstawie Informacji US-54[1] lub US-55[2] wypełnianej wraz z wnioskiem US-3),
oraz spełnione zostaną pozostałe warunki delegowania w związku ze złożonym wnioskiem US-3[3]. Dotyczy to zarówno uczniów/studentów polskich, jak i zagranicznych szkół i uczelni.
W przypadku obywateli państw trzecich dodatkowo konieczne jest spełnienie warunku legalnego zamieszkania w Polsce[4]. Oznacza to posiadanie przez obywatela państwa trzeciego statusu legalnego pobytu i prawa do wykonywania pracy. Stąd do wniosku o wydanie dokumentu A1 wymagane jest załączenie dokumentów potwierdzających ten status.
Do złożenia wniosku US-3 uprawniony jest podmiot delegujący pracownika do pracy za granicą.
Otrzymanie dokumentu A1 oznacza, że osoba jest zwolniona z obowiązku podlegania i opłacania składek za granicą.
Ważne!
Pracodawca delegujący, składając do ZUS wniosek US-3 powinien uwzględnić w liczbie pracowników wykonujących pracę w Polsce również uczniów/studentów zleceniobiorców, o ile nie stanowią oni personelu administracyjnego przedsiębiorstwa. Zakład uwzględni m.in. te dane do oceny prowadzenia znacznej części działalności na terytorium Polski przez przedsiębiorstwo delegujące.
Nie tylko delegowanie
Jeżeli uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student w wieku poniżej 26 lat normalnie wykonuje pracę najemną w dwóch, lub kilku państwach członkowskich (wniosek US-4)[5], lub normalnie wykonuje pracę najemną w Polsce oraz pracę na własny rachunek w innym państwie członkowskim (wniosek US-31)[6] może otrzymać dokument A1 w związku z tą aktywnością. Wniosek US-4 może zostać złożony przez polskiego pracodawcę albo przez osobę zainteresowaną.
[1] Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego,
[2] Informacja o miejscu zamieszkania obywatela UE, EOG lub Szwajcarii
[3] wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla pracownika delegowanego do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE, EOG lub w Szwajcarii (art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004),
[4] w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010,
[5] wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii (art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004),
[6]wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla osoby wykonującej pracę najemną w Polsce i pracę na własny rachunek w innym państwie członkowskim UE, EOG lub Szwajcarii (art. 13 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004).
