Umorzenie należności

Masz zadłużenie w ZUS  i nie jesteś w stanie go spłacić? ZUS może Ci pomóc, np. rozłożyć na raty Twoje zobowiązania. W wyjątkowych przypadkach możesz starać się o umorzenie należności. Jeżeli ZUS się zgodzi, nie będziesz musiał spłacać długu.

Ważne!
To, że złożysz wniosek o umorzenie należności z tytułu składek:

• nie gwarantuje umorzenia długu,
• nie stanowi ustawowej przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego,
• nie wstrzymuje naliczania odsetek za zwłokę w opłacaniu składek,
• może mieć negatywny wpływ na Twoje prawa do przyszłych świadczeń z ZUS i na ich wysokość.

Kto może starać się o umorzenie

Możesz starać się o umorzenie długu z tytułu składek, jeśli nie masz żadnych możliwości, aby go spłacić. Wniosek może złożyć m.in.:

• płatnik składek lub były płatnik składek,
• osoba, na którą przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek (np. spadkobierca, wspólnik lub następca prawny),
• małżonek, który odpowiada z majątku wspólnego za zadłużenie współmałżonka,
• osoba, która pełni funkcję zarządcy sukcesyjnego,
• pełnomocnik dłużnika, czyli osoba, która jest upoważniona przez płatnika lub inne osoby odpowiedzialne za zadłużenie.

Jakie warunki trzeba spełnić

Twój dług może być umorzony, jeżeli:

• wobec Ciebie występuje całkowita nieściągalność należności

lub

• jesteś w trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, która pozbawia Ciebie możliwości uzyskiwania dochodu.

Całkowita nieściągalność należności z tytułu składek

Całkowita nieściągalność należności następuje, gdy:

• dłużnik zmarł i nie pozostawił majątku, który pozwala na spłatę długu, ani nie ma spadkobierców lub innych następców prawnych,
• sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe, ponieważ nie ma majątku, który umożliwia przeprowadzenie takiego postępowania,
• dłużnik nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie ma majątku, który pozwala na spłatę długu, oraz nie ma małżonka, wspólników lub następców prawnych,
• w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym lub w umorzonym postępowaniu upadłościowym nie uzyskano kwoty wystarczającej do tego, żeby uregulować należności,
• wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (w 2026 r. jest to 16 zł),
• nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,
• ogłoszono upadłość wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził, że nie ma majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
• w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Trudna sytuacja finansowa i rodzinna osoby zobowiązanej

O trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej możemy mówić, gdy udowodnisz, że:

• po opłaceniu  należności składkowych nie mógłbyś zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych Twoich i Twojej rodziny,
• poniosłeś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej (lub innego nadzwyczajnego zdarzenia), które spowodowały, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić Cię możliwości dalszego prowadzenia działalności,
• przewlekle chorujesz albo opiekujesz się przewlekle chorym członkiem rodziny i dlatego nie możesz zarobić tyle, żeby opłacić należności.

Co można umorzyć

Z uwagi na nieściągalność możemy umorzyć:

• należności za zatrudnionych pracowników, które są finansowane przez płatnika składek,
• składki, które opłacasz na własne ubezpieczenie.

Z uwagi na Twoją trudną sytuacją finansową możemy umorzyć wyłącznie składki, które opłacasz tylko za siebie.

Jakie masz prawa

Masz prawo uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym Twojej sprawy, np. przekazać dodatkowe dokumenty lub złożyć wyjaśnienia.

Jak ZUS powiadomi Cię o swojej decyzji i jak możesz się od niej odwołać

Szczegółowe informacje w dziale Katalog usług.

O czym należy pamiętać

Jeżeli ZUS odmówi Ci umorzenia, musisz spłacić zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi do dnia zapłaty włącznie.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)