Zwolnienie z obowiązku przekazywania dokumentów

Nie musisz nas informować, że chcesz skorzystać ze zwolnienia z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych. Zwolnienie to przysługuje Ci, jeśli spełnisz warunki przedstawione poniżej.

Będziesz zwolniony z obowiązku składania comiesięcznych dokumentów rozliczeniowych, jeśli:

  1. Prowadzisz pozarolniczą działalność:
  • opłacasz składki wyłącznie za siebie i/ lub za osoby, które z Tobą współpracują oraz
  • za poprzedni miesiąc kalendarzowy złożyłeś dokumenty rozliczeniowe, w których wykazałeś składki za cały poprzedni miesiąc, a wykazana w nich podstawa wymiaru składek jest co najmniej równa obowiązującej Cię minimalnej podstawie ich wymiaru.

Minimalna podstawa wymiaru składek wynosi:

  • 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
  • 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia – w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ważne! Twoja decyzja o skorzystaniu z preferencyjnej podstawy wymiaru składek będzie miała wpływ na wysokość przysługujących Ci świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa z ubezpieczenia chorobowego (zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego) oraz świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego). Świadczenia te są bowiem obliczane od zadeklarowanej przez Ciebie kwoty, która stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe lub wypadkowe. Jeśli zadeklarujesz kwotę 30% minimalnego wynagrodzenia, to ta kwota będzie przyjęta do obliczenia przysługujących Ci zasiłków.

  • za poprzedni miesiąc kalendarzowy złożyłeś dokumenty rozliczeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 xx (osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która nie ma ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od przychodu) lub 05 92 xx (osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od przychodu) a wykazana w nich podstawa wymiaru składek nie jest niższa od ustalonej przez Ciebie najniższej podstawy wymiaru składek dla osób korzystających z małej działalności gospodarczej.

Zwolnienie będzie obowiązywało do końca roku kalendarzowego, na który ustaliłeś najniższą podstawę wymiaru składek.

  • opłacasz składki wyłącznie za siebie i/ lub za osobę, którą z Tobą współpracuje,
  • za poprzedni miesiąc kalendarzowy złożyłeś dokumenty rozliczeniowe z kodem tytułu ubezpieczenia 05 80 xx i/ lub 05 81 xx (osoba prowadząca pozarolniczą działalność, której zasiłek macierzyński nie przekracza kwoty świadczenia rodzicielskiego i/ lub osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, której zasiłek macierzyński nie przekracza kwoty świadczenia rodzicielskiego) z rozliczeniem należnych składek za cały miesiąc oraz
  • wykazujesz składkę zdrowotną równą 0 zł.

Zwolnienie będzie obowiązywało w okresie zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem tytułu 05 80 xx i/ lub 05 81 xx, tj. w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy z jednoczesnym pobieraniem zasiłku macierzyńskiego, który nie przekracza kwoty świadczenia rodzicielskiego.

  1. Jesteś osobą duchowną:
  • opłacasz składki tylko za siebie (kod tytułu ubezpieczenia 10 10 xx i 10 20 xx) oraz
  • w ostatniej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowałeś minimalną podstawę wymiaru składek.

Minimalna podstawa wymiaru składek na:

  • ubezpieczenia społeczne wynosi tyle co:
    • kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę lub
    • kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą minimalnego wynagrodzenia a podstawą wymiaru składek z równoległego ubezpieczenia z tytułu pracy, członkostwa w spółdzielni lub służby
  • na ubezpieczenie zdrowotne tyle co:
    • kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę lub
    • kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą minimalnego wynagrodzenia a podstawą wymiaru składek z równoległego ubezpieczenia z tytułu pracy, członkostwa w spółdzielni lub służby albo
    • kwota specjalnego zasiłku opiekuńczego.
  1. Jesteś rodzicem, który zatrudnia nianię na podstawie umowy uaktywniającej (kod tytułu ubezpieczenia 04 30 xx):
  • w ostatnim złożonym komplecie dokumentów rozliczeniowych za nianię, oznaczonym identyfikatorem z zakresu 40-49, za pełny miesiąc wykazałeś podstawę wymiaru składek nie wyższą niż 50% minimalnego wynagrodzenia (jeśli zawarłeś z nianią umowę uaktywniającą po 1 stycznia 2018 r.) lub nie wyższą niż minimalne wynagrodzenie (jeśli zawarłeś z nianią umowę uaktywniającą przed 1 stycznia 2018 r.).
  1. Zgłosiłeś się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (kod tytułu ubezpieczenia 1900 xx):
  • opłacasz składki tylko za siebie oraz
  • w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowałeś do podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia kwotę nie niższą niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Ważne! Gdy zgłosiłeś się dobrowolnie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowych oraz przystąpiłeś do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, musisz rozliczyć składki w dwóch deklaracjach rozliczeniowych. Deklarację z rozliczeniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe sporządzimy za Ciebie (jeśli złożona przez Ciebie deklaracja rozliczeniowa za poprzedni miesiąc jest z zakresu 01-39). Co miesiąc musisz przekazywać do nas tylko deklarację z rozliczeniem składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne (z zakresu 40-49).

  1. Prowadzisz pozarolniczą działalność oraz
  • opłacasz kilka składek zdrowotnych z więcej niż jednego źródła przychodu1, to też nie musisz składać dokumentów rozliczeniowych za miesiące, w których zmienia się minimalna podstawa wymiaru składek na to ubezpieczenie, pod warunkiem, że nie zmienia się liczba składek, które opłacasz.

 [1] Gdy minimalna podstawa wymiaru składek na to ubezpieczenie jest wielokrotnością kwoty stanowiącej 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, wraz z wypłatami z zysku.

Ważne! Będziesz zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych w wymienionych przypadkach również za miesiące, w których zmieniła się wysokość minimalnej podstawy wymiaru składek lub minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Kiedy tracisz prawo do zwolnienia z obowiązku przekazywania dokumentów

  1. Jeśli zgłosiłeś się dobrowolnie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowych, to od miesiąca, za który nie opłaciłeś składki w terminie lub w niepełnej wysokości, tracisz prawo do tych ubezpieczeń a także prawo do zwolnienia z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych. Po uzyskaniu zgody na opłacenie po terminie składek na dobrowolne ubezpieczenia za ten miesiąc, ponownie będziesz mógł korzystać ze zwolnienia obowiązku przekazywania dokumentów po złożeniu:
  • prawidłowej deklaracji rozliczeniowej za miesiąc, za który zostały opłacone składki po terminie oraz
  • prawidłowej deklaracji rozliczeniowej za kolejny pełny miesiąc, za który nie upłynął jeszcze termin przekazania rozliczenia i opłacenia składek.

Ważne!
Składki za ten i każdy następny miesiąc powinieneś opłacić w terminie i w należnej wysokości.

  1. Jeśli złożysz dokumenty rozliczeniowe z podstawą wymiaru składek niższą niż obowiązująca (np. jeśli obniżyłeś podstawę wymiaru składek za okres choroby), to za następny miesiąc musisz złożyć dokumenty rozliczeniowe samodzielnie. Jeśli złożysz je za pełny miesiąc, to od kolejnego miesiąca znów będzie przysługiwało Ci zwolnienie z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych.

  2. Wznowisz pozarolniczą działalność gospodarczą po okresie zawieszenia.

Jeśli wznowisz działalność gospodarczą od pierwszego dnia danego miesiąca, musisz złożyć za ten miesiąc deklarację rozliczeniową ZUS DRA. Gdy wznowisz działalność w trakcie miesiąca, powinieneś złożyć deklarację rozliczeniową ZUS DRA za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności oraz kolejną deklarację za następny pełny miesiąc prowadzenia działalności. Dopiero na podstawie tak złożonych dokumentów rozliczeniowych będziemy mogli sporządzać dokumenty rozliczeniowe za następne miesiące.

Pamiętaj! Jeśli wykreślasz lub zawieszasz działalność w trakcie miesiąca, jako płatnik składek złóż za ten miesiąc deklarację rozliczeniową ZUS DRA. Jeśli wykreślasz lub zawieszasz działalność, od pierwszego dnia następnego miesiąca nie musisz składać ZUS DRA.

Ważne!
Nie zawiadomimy Cię o utworzeniu dokumentów rozliczeniowych, gdy jesteś zwolniony z obowiązku ich złożenia. Zawsze możesz sprawdzić, czy dokumenty zostały prawidłowo wygenerowane, logując się bezpłatnie na Platformie Usług Elektronicznych.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2495).