Nabyłeś prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – pamiętaj o konieczności ponownego zgłoszenia do tego ubezpieczenia

Zgodnie z obowiązującymi przepisami nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego przez osobę objętą dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, np. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub wykonywania umowy zlecenia powoduje, że ubezpieczenie to ustaje z mocy ustawy od pierwszego dnia, od którego przysługuje prawo do tego zasiłku. Powyższe nie dotyczy doktorantów pobierających stypendium.

W okresie, za który przysługuje ten zasiłek, wyłączony jest bowiem obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu, z którego nastąpiło zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a to oznacza wyłączenie możliwości dalszego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. W okresie tym obowiązkowe jest tylko ubezpieczenie zdrowotne.

Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego oznacza zatem konieczność złożenia przez płatnika składek, którym w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność jest sam ubezpieczony, następujących dokumentów:

• wyrejestrowanie z ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA od pierwszego dnia, od którego przysługuje zasiłek,
• zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA od dnia, od którego następuje wyrejestrowanie,
• ponowne wyrejestrowanie na formularzu ZUS ZWUA od dnia następującego po ostatnim dniu okresu pobierania zasiłku,
• ponowne zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i zdrowotnego oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia następującego po ostatnim dniu okresu pobierania zasiłku (o ile ubezpieczony zamierza kontynuować dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po okresie zasiłkowym).

Do ponownego objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po okresie, za który ustalone zostanie prawo do zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, wymaganym jest złożenie ponownego zgłoszenia do tego ubezpieczenia na formularzu ZUS ZUA.

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po okresie pobierania tego zasiłku następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu ZUS ZUA, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie to zostanie złożone. Objęcie od dnia wskazanego w tym zgłoszeniu może nastąpić tylko wówczas, gdy zgłoszenie to zostanie złożone w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, co następuje od pierwszego dnia, za który zasiłek już nie przysługuje.

Niezłożenie ponownego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oznacza brak dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Wyżej przedstawiony tryb postępowania powinien być stosowany również w tych sytuacjach, w których wypłata zasiłku macierzyńskiego następuje po zakończeniu okresu, za który przyznawane jest prawo do tego zasiłku (np. zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego w wymiarze dwóch tygodni). W tych przypadkach dla oceny terminowości zgłoszenia wymaganego dla ponownego objęcia dobrowolnych ubezpieczeniem chorobowym po przerwie spowodowanej nabyciem prawa do zasiłku macierzyńskiego punktem odniesienia jest data końca okresu, za który przyznano zasiłek, a nie data jego wypłaty.

Dlatego też, celem zachowania ciągłości dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po okresie, za który ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego, ponowne zgłoszenie ZUS ZUA do ubezpieczeń z uwzględnieniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego powinno nastąpić z zachowaniem 7 dniowego terminu liczonego od dnia następującego po ostatnim dniu wnioskowanego okresu zasiłkowego – bez względu na to, czy do tego czasu nastąpiła wypłata zasiłku czy też nie.

W sytuacjach, w których ubezpieczony wnioskujący o dwutygodniowy zasiłek macierzyński zastosuje się do wyżej wskazanych zasad, a następnie otrzyma decyzję o odmowie prawa do zasiłku, wymaganym będzie ponowne złożenie wyrejestrowania i zgłoszenia do wszystkich ubezpieczeń od pierwszego dnia wnioskowanego okresu o zasiłek. Jeśli zgłoszenie to będzie obejmowało dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zachowana zostanie ciągłość tego ubezpieczenia.

Podstawa prawna

Art. 9 ust. 1c, art. 11 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz.  350 z późn. zm.).