Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny -  w wysokości 15 % dodatku kombatanckiego - przyznawany kombatantom i innym osobom uprawnionym, pobierającym emeryturę lub rentę - na podstawie  art. 15 (dodatek kombatancki) i art. 20 ust. 2  pkt 2 (dodatek kompensacyjny) ustawy z  dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących  ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1206 ze  zm.), zwanej  dalej ustawą kombatancką.

W myśl przepisów  ustawy kombatanckiej - kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa kombatancka wprowadza  następujące pojęcia:

I.  Działalność kombatancka (art. 1 ust. 2), za którą  uznaje się, między innymi:

  • pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie,
  • pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945,
  • pełnienie służby wojskowej w armiach sojuszniczych, a także w sojuszniczych organizacjach ruchu oporu w okresie wojny 1939-1945, z wyjątkiem formacji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) oraz innych specjalnych formacji, które prowadziły działalność przeciwko ludności polskiej,
  • pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej,

II. Działalność równorzędna z działalnością kombatancką (art. 2), za którą uznaje się, między innymi:

  • pełnienie funkcji cywilnych we władzach powstań narodowych oraz w administracji podziemnego Państwa Polskiego w okresie wojny 1939-1945, a także w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach 1945-1956,
  • udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych,
  • prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży,
  • czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r., który spowodował śmierć lub uszczerbek na zdrowiu,
  • poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych.

III. Okresy zaliczane do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z  działalnością kombatancką (art. 3), którymi są okresy przebywania:

  • w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w części I,
  • w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalnością, o której mowa w części I i II.

IV. Represje, którymi, w rozumieniu ustawy (art. 4), są okresy przebywania:

  • z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
    - w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
    - w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
    - w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
  • z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach,
  • z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:
    - w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR,
    - na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR,
  • w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Przepisy ustawy kombatanckiej  mają zastosowanie także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny są przyznawane na podstawie zaświadczenia wydanego w szczególności przez:

  • Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych;
  • Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed dniem 18 maja 2014 r.;
  • Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w okresie od dnia 24 stycznia 1991 r. do dnia 1 stycznia 1991 r.

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny są przyznawane  na podstawie zaświadczenia Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Dodatek kompensacyjny może być przyznany także wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych - na podstawie zaświadczenia Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, potwierdzającego uprawnienia jako członka rodziny.

W przypadku zbiegu prawa do więcej  niż jednego świadczenia emerytalno-rentowego, przysługuje jeden dodatek kombatancki i jeden dodatek kompensacyjny.

Kwota dodatku kombatanckiego, a tym samym dodatku kompensacyjnego, ulega podwyższeniu przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent - od miesiąca, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.

Informacje dot. wysokości dodatków.


Redakcja: Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych