Twoja niania zachorowała - co robić

Jeśli niania chciała być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i zgłosiłeś ją do tego ubezpieczenia, może ona w razie choroby uzyskać:

  • zasiłek chorobowy,
  • świadczenie rehabilitacyjne.

Od kiedy niania ma prawo do zasiłku chorobowego

Niania ma prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Do okresu tego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego (np. z tytułu stosunku pracy), jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.

Jakie dokumenty powinieneś przekazać do ZUS, aby niania uzyskała zasiłek

Dokumentami niezbędnymi do wypłaty zasiłku są:

Ważne!

Zaświadczenie lekarskie wystawione na druku ZUS ZLA niania powinna przekazać Ci nie później niż w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania. Niedotrzymanie przez nianię tego terminu będzie oznaczało obniżenie wysokości należnego jej zasiłku o 25%, dlatego też koniecznie zanotuj na zaświadczeniu datę jego dostarczenia przez nianię. Zobacz: przykładowo wypełnione zaświadczenie lekarskie (pdf, 165 kB).

Zaświadczenie lekarskie oraz Twoje zaświadczenie wystawione na druku ZUS Z-3a dostarcz osobiście lub pocztą niezwłocznie do najbliższej dla siebie placówki ZUS.

Pamiętaj!

Zasiłek chorobowy przysługuje niani przez okres do 182 dni, a gdy zachorowała na gruźlicę albo gdy niezdolność do pracy przypada na okres ciąży - przez okres do 270 dni.

Kiedy niania ma prawo do świadczenia rehabilitacyjnego

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje niani, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolna do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie może być przyznawane na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (360 dni).

Niania powinna wystąpić z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne na co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego.

Jakie dokumenty powinieneś przekazać do ZUS, aby niania uzyskała świadczenie

W przypadku świadczenia rehabilitacyjnego przekazujesz do ZUS:

  • wniosek niani złożony na druku ZUS Np-7,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia (druk N-9) wypełnione przez lekarza, który leczy nianię,
  • zaświadczenie o stanie ciąży - jeśli świadczenie przypada na okres ciąży niani.

Kto wypłaca zasiłki

  • ZUS - jeśli zatrudniasz tylko nianię,
  • Ty jako płatnik składek - jeśli zatrudniasz również innych ubezpieczonych, którym wypłacasz zasiłki.

Jak rozliczyć świadczenie niani

Za każdy miesiąc, za który niania otrzyma świadczenie, jako płatnik składek musisz sporządzić i przekazać do ZUS dokumenty rozliczeniowe:

  • ZUS DRA deklaracja rozliczeniowa oraz
  • ZUS RSA imienny raport miesięczny - jeśli niania otrzyma świadczenie za cały miesiąc, lub także
  • ZUS RCA imienny raport miesięczny - jeśli niania otrzyma świadczenie za część miesiąca, a za pozostałą część miesiąca wypłacisz jej wynagrodzenie.

Przykład 1.

Gdyby niania nie chorowała, jej wynagrodzenie za cały miesiąc nie przekroczyłoby minimalnego wynagrodzenia (tj. w 2017 r. - 2000 zł.). W związku z chorobą od 04.01.2017 r. do 13.01.2017 r., za przepracowaną część miesiąca otrzymała w styczniu 2017 r. wynagrodzenie w wysokości 1354,84 zł.
Zweryfikuj wypłacone za przepracowaną przez nianię część miesiąca wynagrodzenie w stosunku do proporcjonalnie ustalonej kwoty minimalnego wynagrodzenia za ten okres:

  • 2000 zł (minimalne wynagrodzenie): 31 dni (tyle dni ma styczeń) x 21 dni (przepracowanych przez nianię) = 1354,84 zł (maksymalnie od podstawy wymiaru w tej wysokości, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne za ten miesiąc sfinansuje budżet państwa),
  • 1354,84 zł (wynagrodzenie wypłacone niani) = 1354,84 zł (proporcjonalnie ustalona kwota minimalnego wynagrodzenia za 21 dni),
  • w związku z tym, że wypłacone niani wynagrodzenie nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia proporcjonalnie ustalonego za 21 dni przepracowanych przez nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe  obliczone od kwoty 1354,84 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty 1321,65 finansuje budżet państwa, a Ty musisz pobrać od niani środki na opłacenie składki na ubezpieczenie chorobowe. Rozliczenie należnych składek będzie następujące: Przykładowo wypełniony komplet formularzy ZUS DRA oraz ZUS RCA i ZUS RSA (pdf, 1467 kB).
  • najpóźniej do 15 lutego 2017 r.  opłacasz składki na ubezpieczenia społeczne (na ubezpieczenie chorobowe) za styczeń 2017 r. Zobacz: Przykładowo wypełniony dokument płatniczy (pdf, 92 kB).

Przykład 2.

Niania chorowała od 04.01.2017 r. do 13.01.2017 r., a za przepracowaną część miesiąca otrzymała w styczniu 2017 r. wynagrodzenie w wysokości 2200 zł.
Zweryfikuj wypłacone za przepracowaną przez nianię część miesiąca wynagrodzenie w stosunku do proporcjonalnie ustalonej kwoty minimalnego wynagrodzenia za ten okres:

  • 2000 zł (minimalne wynagrodzenie): 31 dni (tyle dni ma styczeń) x 21 dni (przepracowanych przez nianię) = 1354,84 zł,
  • 2200 zł (wynagrodzenie wypłacone niani) > 1354,84 zł (proporcjonalnie ustalona kwota minimalnego wynagrodzenia za 21 dni),
  • ustal nadwyżkę wynagrodzenia wypłaconego niani ponad proporcjonalnie ustaloną do przepracowanego przez nią okresu, kwotę minimalnego wynagrodzenia: 2200 zł – 1354,84 zł = 845,16 zł,
  • w związku z tym, że wypłacone niani wynagrodzenie przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia proporcjonalnie ustalonego za 21 dni przepracowanych przez nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone od kwoty 1354,84 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty 1321,65 zł finansuje budżet państwa, a Ty musisz opłacić odpowiednio pobrane ze swoich środków i ze środków pobranych od niani składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe (obliczone od kwoty 845,16 zł), na ubezpieczenie chorobowe (obliczone od kwoty 1354,84 i 845,16 zł) oraz na ubezpieczenie zdrowotne (obliczone od kwoty 729,28 zł); rozliczenie należnych składek będzie następujące - zobacz: Przykładowo wypełniony komplet formularzy ZUS DRA oraz ZUS RCA i ZUS RSA (pdf, 1510 kB),
  • najpóźniej do 15 lutego 2017 r. musisz opłacić składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2017 r. Zobacz: Przykładowo wypełnione dokumenty płatnicze (pdf, 95 kB).

Pamiętaj!

Sporządź i przekaż do ZUS dokumenty rozliczeniowe za następny pełny przepracowany przez nianię miesiąc, jeśli otrzymuje wynagrodzenie nie wyższe od minimalnego wynagrodzenia. ZUS na podstawie tych dokumentów będzie je tworzył systemowo za kolejne miesiące.

Nie musisz wypełniać dokumentów sam. Możesz skorzystać z pomocy naszych pracowników. Wypełnimy za Ciebie wszystkie formularze. Znajdź w tym celu najbliższą dla siebie placówkę ZUS

Jeśli chcesz z tego skorzystać, powinieneś mieć ze sobą:

  • zaświadczenie lekarskie niani (w przypadku zasiłku chorobowego),
  • wniosek niani (w przypadku świadczenie rehabilitacyjne) wraz z dokumentacją,
  • informacje o swoim NIP i PESEL,
  • imię i nazwisko niani oraz jej PESEL,
  • adres zamieszkania niani,
  • ewentualne poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego niani (gdy zachorowała przed upływem 90 dni ubezpieczenia),
  • datę złożenia przez nianię zaświadczenia lekarskiego (w przypadku zasiłku chorobowego),
  • informację o wypłaconym niani wynagrodzeniu za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym zachorowała, a jeśli była krócej w tym ubezpieczeniu, z faktycznego okresu ubezpieczenia.

Szczegółowe informacje o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa znajdziesz w informatorze: