Twoja niania zachorowała - co robić?

Niania podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu
 

  1. Jeżeli niania wyraziła chęć podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i została zgłoszona przez Ciebie do tego ubezpieczenia, może z tytułu choroby uzyskać świadczenia:
  • zasiłek chorobowy,
  • świadczenie rehabilitacyjne.

Niania ubiega się o zasiłek chorobowy

Od kiedy niania jest uprawniona do otrzymania zasiłku chorobowego?

  1. Niania ma prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Do okresu tego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego (np. z tytułu stosunku pracy), jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.


UWAGA! 
Niania nabędzie prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego, m.in. jeżeli niezdolność do pracy spowodowana jest wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

  1. Zasiłek chorobowy przysługuje niani przez okres do 182 dni, a w przypadku zachorowania na gruźlicę albo gdy niezdolność do pracy przypada na okres ciąży - przez okres do 270 dni.

Jakie dokumenty powinieneś przekazać do ZUS w celu uzyskania przez nianię zasiłku?

  1. Niania, która zachorowała, otrzyma od lekarza zaświadczenie lekarskie. Zaświadczenie to niania powinna przekazać Tobie nie później niż w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania. Niedotrzymanie przez nianię tego terminu będzie oznaczało obniżenie wysokości należnego jej zasiłku o 25%, dlatego też koniecznie zanotuj na zaświadczeniu datę jego dostarczenia przez nianię. Zobacz: Przykładowo wypełnione zaświadczenie lekarskie (pdf, 165 kB).
  2. Jeśli niania zachorowała w okresie ciąży, lekarz w zaświadczeniu lekarskim wpisze kod "B". W takim przypadku niania otrzyma zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy jego wymiaru.
  3. Dokumentem niezbędnym do wypłaty przez ZUS zasiłku chorobowego niani jest wypełniony przez Ciebie formularz ZUS Z-3a. Zobacz: Przykładowo wypełniony formularz ZUS Z-3a (pdf, 428 kB).
  4. Zaświadczenie lekarskie oraz Twoje zaświadczenie wystawione na druku ZUS Z-3a dostarcz osobiście lub pocztą niezwłocznie do najbliższej dla siebie placówki ZUS.

Niania ubiega się o świadczenie rehabilitacyjne

Kiedy niania ma prawo do świadczenia rehabilitacyjnego?

  1. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje niani, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolna do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie może być przyznawane na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (360 dni).
  2. Niania powinna wystąpić z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne na co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego.

Jakie dokumenty powinieneś przekazać do ZUS w celu uzyskania przez nianię świadczenia?

  1. Do ZUS należy przekazać:
  • wniosek niani złożony na druku ZUS Np-7,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia (druk N-9) wypełnione przez lekarza leczącego nianię,
  • zaświadczenie o stanie ciąży - jeśli świadczenie przypada na okres ciąży niani.

Kto wypłaca zasiłki? 

  1. Jeśli zatrudniasz tylko nianię, zasiłki będzie jej wypłacał ZUS.
  2. Jeśli zatrudniasz również innych ubezpieczonych, którym wypłacasz zasiłki, to będziesz także wypłacać zasiłki przysługujące niani.
  3. Za każdy miesiąc, za który niania otrzyma świadczenie, jako płatnik składek musisz sporządzić i przekazać do ZUS dokumenty rozliczeniowe:
  • ZUS DRA deklaracja rozliczeniowa, oraz
  • ZUS RSA imienny raport miesięczny - jeżeli niania otrzyma świadczenie za cały miesiąc, lub także
  • ZUS RCA imienny raport miesięczny - jeżeli niania otrzyma świadczenie za część miesiąca, a za pozostałą część miesiąca wypłacisz jej wynagrodzenie.

Przykład 1.

Gdyby niania nie chorowała, jej wynagrodzenie za cały miesiąc nie przekroczyłoby minimalnego wynagrodzenia (tj. 1850 zł). W związku z chorobą od 04.01.2016 r. do 13.01.2016 r., za przepracowaną część miesiąca otrzymała w styczniu 2016 r. wynagrodzenie w wysokości 1253,23 zł.
Zweryfikuj wypłacone za przepracowaną przez nianię część miesiąca wynagrodzenie w stosunku do proporcjonalnie ustalonej kwoty minimalnego wynagrodzenia za ten okres:

  • 1850 zł (minimalne wynagrodzenie): 31 dni (tyle dni ma styczeń) x 21 dni (przepracowanych przez nianię) = 1253,23 zł (maksymalnie od podstawy wymiaru w tej wysokości, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne za ten miesiąc sfinansuje budżet państwa),
  • 1253,23 zł (wynagrodzenie wypłacone niani) = 1253,23 zł (proporcjonalnie ustalona kwota minimalnego wynagrodzenia za 21 dni),
  • w związku z tym, że wypłacone niani wynagrodzenie nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia proporcjonalnie ustalonego za 21 dni przepracowanych przez nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz zdrowotne obliczone od kwoty 1253,23 zł finansuje budżet państwa, a Ty musisz pobrać od niani środki na opłacenie składki na ubezpieczenie chorobowe. Rozliczenie należnych składek będzie następujące: Przykładowo wypełniony komplet formularzy ZUS DRA oraz ZUS RCA i ZUS RSA (pdf, 1467 kB).
  • najpóźniej do 15 lutego 2016 r.  opłacasz składki na ubezpieczenia społeczne (na ubezpieczenie chorobowe) za styczeń 2016 r. Zobacz: Przykładowo wypełniony dokument płatniczy (pdf, 92 kB).

Przykład 2.

Niania chorowała od 04.01.2016 r. do 13.01.2016 r., a za przepracowaną część miesiąca otrzymała w styczniu 2016 r. wynagrodzenie w wysokości 2050,00 zł.
Zweryfikuj wypłacone za przepracowaną przez nianię część miesiąca wynagrodzenie w stosunku do proporcjonalnie ustalonej kwoty minimalnego wynagrodzenia za ten okres:

  • 1850 zł (minimalne wynagrodzenie): 31 dni (tyle dni ma styczeń) x 21 dni (przepracowanych przez nianię) = 1253,23 zł,
  • 2050,00 zł (wynagrodzenie wypłacone niani) > 1253,23 zł (proporcjonalnie ustalona kwota minimalnego wynagrodzenia za 21 dni),
  • ustal nadwyżkę wynagrodzenia wypłaconego niani ponad proporcjonalnie ustaloną do przepracowanego przez nią okresu, kwotę minimalnego wynagrodzenia:
  • 2050,00 zł - 1253,23 zł = 796,77 zł,
  • w związku z tym, że wypłacone niani wynagrodzenie przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia proporcjonalnie ustalonego za 21 dni przepracowanych przez nianię, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe obliczone od kwoty 1253,23 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty 1222,53 zł finansuje budżet państwa, a Ty musisz opłacić odpowiednio pobrane ze swoich środków i ze środków pobranych od niani składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe (obliczone od kwoty 796,77 zł), na ubezpieczenie chorobowe (obliczone od kwoty 1253,23 i 796,77 zł) oraz na ubezpieczenie zdrowotne (obliczone od kwoty 687,54 zł); rozliczenie należnych składek będzie następujące - zobacz: Przykładowo wypełniony komplet formularzy ZUS DRA oraz ZUS RCA i ZUS RSA (pdf, 1510 kB),
  • najpóźniej do 15 lutego 2016 r. musisz opłacić składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń 2016 r. Zobacz: Przykładowo wypełnione dokumenty płatnicze (pdf, 95 kB).
     
  1. Pamiętaj także o konieczności sporządzenia i przekazania do ZUS dokumentów rozliczeniowych za następny pełny przepracowany przez nianię miesiąc, jeżeli otrzymuje wynagrodzenie nie wyższe od minimalnego wynagrodzenia, gdyż na podstawie tych dokumentów ZUS będzie je tworzył systemowo za kolejne miesiące.
  2. Nie musisz wypełniać dokumentów sam. Możesz skorzystać z pomocy naszych pracowników. Wypełnimy za Ciebie wszystkie formularze. Znajdź w tym celu najbliższą dla siebie placówkę ZUS

Przychodząc do nas, powinieneś mieć ze sobą zaświadczenie lekarskie niani oraz następujące informacje:

  • swój NIP i PESEL,
  • imię i nazwisko niani oraz jej PESEL,
  • adres zamieszkania niani,
  • ewentualne poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego niani (gdy zachorowała przed upływem 90 dni ubezpieczenia),
  • datę złożenia przez nianię zaświadczenia lekarskiego,
  • o wypłaconym przez Ciebie niani wynagrodzeniu za okres, w którym była w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym - za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym zachorowała, a jeżeli była krócej w tym ubezpieczeniu, z faktycznego okresu ubezpieczenia.

Pod wypełnionymi dokumentami musisz się podpisać.

UWAGA!
Szczegółowe informacje o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa znajdziesz w: Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (pdf, 885 kB).