Lista spraw
Przygotowane dla klientów ZUS opisy spraw do załatwienia,
pogrupowane tematycznie, zawierają:
- możliwe sposoby
załatwienia danej sprawy (przez internet, osobiście, pocztą);
-
wymagany zakres danych i wykaz dokumentów niezbędnych do jej
załatwienia;
- szczegółowy opis czynności (krok po kroku, jakie
musi podjąć klient w celu załatwienia danej sprawy);
- terminy,
w jakich sprawa zostanie załatwiona przez ZUS;
- wskazówki co
do dalszych kroków, które może podjąć klient po rozstrzygnięciu
sprawy.
Jak dokonać zgłoszenia ubezpieczonego
Co przygotować?
- Login i hasło do swojego profilu na PUE. Od 1 stycznia 2023 r. każdy, kto jest płatnikiem składek, ma ustawowy obowiązek posiadania profilu na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS. Profil na PUE możesz założyć przy użyciu certyfikatu kwalifikowanego lub profilu zaufanego ePUAP albo w najbliższej naszej placówce.
- Pełnomocnictwo, jeśli chcesz zarejestrować nowy profil na PUE i prowadzisz działalność jako osoba prawna lub jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej.
- Certyfikat kwalifikowany oraz PIN do certyfikatu kwalifikowanego lub login i hasło do profilu zaufanego ePUAP.
- Możesz też skorzystać z innego oprogramowania interfejsowego do rozliczeń z nami (np. z aktualnej wersji programu Płatnik).
- Formularz ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Ważne! Jeśli rozliczasz składki maksymalnie za 5 osób, możesz przekazywać dokumenty w formie papierowej, według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, które udostępniamy.
Jeśli rozliczasz składki za więcej niż 5 osób, dokumenty musisz przesyłać drogą elektroniczną.
Jakie są terminy?
Zgłoszenia do ubezpieczeń dokonujesz w terminie:
- 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (np. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, rozpoczęcia działalności gospodarczej),
- 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, w której określona jest data rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej - dotyczy twórcy lub artysty,
- wybranym przez siebie, gdy zgłaszasz się do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych,
- 7 dni od daty podpisania umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Narodowym Funduszem Zdrowia,
- miesiąca od dnia wydania przez dyrektora urzędu morskiego lub agencję zatrudnienia zaświadczenia potwierdzającego status marynarza – dotyczy marynarza,
- do końca stycznia, a jeśli termin ten jest krótszy niż 7 dni to w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia – dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą, które spełniają warunki do ulgi MGD+, które rozpoczynają lub wznawiają prowadzenie działalności gospodarczej w styczniu danego roku kalendarzowego,
- nie późniejszym niż termin rozliczenia i opłacenia składki za miesiąc, w którym powstał obowiązek ubezpieczeń – dotyczy pracownika, który jest członkiem służby zagranicznej.
Wyjątek:
osoby, które przebywają na urlopach wychowawczych lub pobierają zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zgłaszasz do ubezpieczeń poprzez wykazanie w imiennym raporcie miesięcznym, składanym w terminie przekazywania dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Wskazanych osób nie zgłaszasz na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Jak to zrobić?
- Wypełnij formularz:
- ZUS ZUA - jeśli chcesz zgłosić do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego lub tylko do ubezpieczenia społecznego,
- ZUS ZZA - jeśli chcesz zgłosić tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.
- Przekaż go do nas:
- w Programie Płatnik – dołącz do zestawu, podpisz go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu i wyślij;
- w aplikacji ePłatnik na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) – jeśli masz konto na PUE, następnie podpisz go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu lub profilem zaufanym ePUAP i wyślij;
- za pośrednictwem CEIDG, podczas składania wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
Dalsze kroki
- PUE/Płatnik - możesz sprawdzić kartotekę ubezpieczonego, a następnie wykonać inne operacje związane ze zgłoszonym ubezpieczonym.
- Program Płatnik - odbierz potwierdzenie przyjęcia przez nas dokumentu.
- Jeżeli ubezpieczony ma członków rodziny, którzy są uprawnieni do objęcia ich z tego tytułu ubezpieczeniem zdrowotnym, złóż za nich dokument ZUS ZCNA.
Podstawa prawna usługi
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 199.).
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (Dz.U.z 2025 r. poz.1036, z późn. zm.).
Co przygotować?
- Formularz ZUS ZUA lub ZUS ZZA, które są dostępne w każdej naszej placówce. Możesz też skorzystać z programu, który udostępniamy i wydrukować formularz.
- Dokument, który potwierdzi Twoją tożsamość (dowód osobisty, paszport lub inny dokument potwierdzający tożsamość obywatela Unii Europejskiej).
- Pełnomocnictwo - jeśli w Twoim imieniu dokumenty złoży inna osoba.
Ważne! Jeśli rozliczasz składki maksymalnie za 5 osób, możesz przekazywać dokumenty w formie papierowej, według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, które udostępniamy bezpłatnie.
Jeśli rozliczasz składki za więcej niż 5 osób, dokumenty musisz przesyłać drogą elektroniczną.
Jakie są terminy?
Zgłoszenia do ubezpieczeń dokonujesz w terminie:
- 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (np. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, rozpoczęcia działalności gospodarczej),
- 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, w której określona jest data rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej - dotyczy twórcy lub artysty,
- wybranym przez siebie, gdy zgłaszasz się do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych,
- 7 dni od daty podpisania umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Narodowym Funduszem Zdrowia,
- miesiąca od dnia wydania przez dyrektora urzędu morskiego lub agencję zatrudnienia zaświadczenia potwierdzającego status marynarza – dotyczy marynarza,
- do końca stycznia, a jeśli termin ten jest krótszy niż 7 dni to w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia – dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą, które spełniają warunki do ulgi MGD+, które rozpoczynają lub wznawiają prowadzenie działalności gospodarczej w styczniu danego roku kalendarzowego,
- nie późniejszym niż termin rozliczenia i opłacenia składki za miesiąc, w którym powstał obowiązek ubezpieczeń – dotyczy pracownika, który jest członkiem służby zagranicznej.
Wyjątek:
osoby, które przebywają na urlopach wychowawczych lub pobierają zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zgłaszasz do ubezpieczeń poprzez wykazanie w imiennym raporcie miesięcznym, składanym w terminie przekazywania dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Wskazanych osób nie zgłaszasz na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Jak to zrobić?
- Wypełniony i podpisany formularz ZUS ZUA lub ZUS ZZA złóż w naszej placówce lub urzędomacie.
- Możesz zarezerwować konkretny termin wizyty w naszej placówce przez PUE.
- Złóż za pośrednictwem CEIDG podczas składania wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
Dalsze kroki
Jeżeli ubezpieczony ma członków rodziny, którzy są uprawnieni do objęcia ich z tego tytułu ubezpieczeniem zdrowotnym, złóż za nich dokument ZUS ZCNA.
Podstawa prawna usługi
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 199).
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1036, z późn. zm.).
Co przygotować?
- Wypełniony formularz ZUS ZUA lub ZUA ZZA, które są dostępne w każdej naszej placówce. Możesz też skorzystać z programu, który bezpłatnie udostępniamy i wydrukować formularz.
- Adres naszej placówki.
Ważne! Jeśli rozliczasz składki maksymalnie za 5 osób, możesz przekazywać dokumenty w formie papierowej, według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, które udostępniamy.
Jeśli rozliczasz składki za więcej niż 5 osób, dokumenty musisz przesyłać drogą elektroniczną.
Jakie są terminy?
Zgłoszenia do ubezpieczeń dokonujesz w terminie:
- 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (np. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, rozpoczęcia działalności gospodarczej),
- 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, w której określona jest data rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej - dotyczy twórcy lub artysty,
- wybranym przez siebie, gdy zgłaszasz się do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych,
- 7 dni od daty podpisania umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z Narodowym Funduszem Zdrowia,
- miesiąca od dnia wydania przez dyrektora urzędu morskiego lub agencję zatrudnienia zaświadczenia potwierdzającego status marynarza – dotyczy marynarza,
- do końca stycznia, a jeśli termin ten jest krótszy niż 7 dni to w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia – dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą, które spełniają warunki do ulgi MGD+, które rozpoczynają lub wznawiają prowadzenie działalności gospodarczej w styczniu danego roku kalendarzowego,
- nie późniejszym niż termin rozliczenia i opłacenia składki za miesiąc, w którym powstał obowiązek ubezpieczeń – dotyczy pracownika, który jest członkiem służby zagranicznej.
Wyjątek:
osoby, które przebywają na urlopach wychowawczych lub pobierają zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zgłaszasz do ubezpieczeń poprzez wykazanie w imiennym raporcie miesięcznym, składanym w terminie przekazywania dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Wskazanych osób nie zgłaszasz na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Jak to zrobić?
- Wyślij do nas pocztą tradycyjną wypełniony i podpisany formularz ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
- Wyślij do CEIDG wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
Dalsze kroki
Jeżeli ubezpieczony ma członków rodziny, którzy są uprawnieni do objęcia ich z tego tytułu ubezpieczeniem zdrowotnym, złóż za nich dokument ZUS ZCNA.
Podstawa prawna usługi
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 199),
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1036, z późn. zm.).